ΟΗΕ: Μία στις τέσσερις γυναίκες παγκοσμίως δεν μπορεί να αρνηθεί το σεξ στον σύζυγό της

Σοκαριστικά στοιχεία από έκθεση του ΟΗΕ αποκαλύπτουν ότι εκατομμύρια γυναίκες στερούνται το δικαίωμα να αποφασίζουν για τη σεξουαλική τους ζωή, ακόμη και μέσα στον γάμο τους - Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών

ΟΗΕ: Μία στις τέσσερις γυναίκες παγκοσμίως δεν μπορεί να αρνηθεί το σεξ στον σύζυγό της
Unsplash
Snapshot
  • Μία στις τέσσερις γυναίκες παγκοσμίως δεν μπορεί να αρνηθεί τη σεξουαλική επαφή με τον σύζυγό της, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ.
  • Στη Δυτική και Κεντρική Αφρική, το ποσοστό αυτό φτάνει το 45%, ενώ στα αραβικά κράτη και την Ανατολική Αφρική το 33%.
  • Τα κορίτσια ηλικίας 15 έως 19 ετών είναι πιο ευάλωτα και έχουν μικρότερη δυνατότητα να αρνηθούν τη σεξουαλική επαφή σε σύγκριση με μεγαλύτερες γυναίκες.
  • Σε πολλές αφρικανικές χώρες, ο βιασμός εντός γάμου δεν ποινικοποιείται ή αναγνωρίζεται μόνο υπό περιορισμένες συνθήκες, αφήνοντας κενά στην προστασία των γυναικών.
  • Η κοινωνική αντίληψη ότι ο γάμος συνεπάγεται μόνιμη συναίνεση στη σεξουαλική επαφή ενισχύει την καταπάτηση των δικαιωμάτων των γυναικών σε διάφορες κοινότητες.
Snapshot powered by AI

Μία στις τέσσερις γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο δεν έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί τη σεξουαλική επαφή όταν ο σύζυγος ή ο σύντροφός της την απαιτεί. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό εύρημα έκθεσης του Ταμείου Πληθυσμού των Ηνωμένων Εθνών (UNFPA), που αναδεικνύει την έκταση της καταπάτησης του δικαιώματος στη συναίνεση, ακόμη και μέσα στον γάμο.

Η κατάσταση εμφανίζεται ιδιαίτερα σοβαρή στη Δυτική και Κεντρική Αφρική, όπου σχεδόν οι μισές γυναίκες, σε ποσοστό 45%, δηλώνουν ότι δεν μπορούν να πουν «όχι» στον σύζυγό τους όταν εκείνος απαιτεί σεξουαλική επαφή.

Αντίστοιχα, στην Ανατολική και Νότια Αφρική, καθώς και στα αραβικά κράτη, το ποσοστό φτάνει το 33%, δηλαδή μία στις τρεις γυναίκες. Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, μία στις δέκα γυναίκες στερείται την ίδια δυνατότητα.

Τα ανήλικα κορίτσια βρίσκονται σε ακόμη πιο ευάλωτη θέση

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα για τα νεαρά κορίτσια και τις έφηβες. Σύμφωνα με την έκθεση, οι ηλικίες 15 έως 19 ετών έχουν ακόμη μικρότερη δυνατότητα να αρνηθούν τη σεξουαλική επαφή σε σύγκριση με τις γυναίκες ηλικίας 45 έως 49 ετών.

Το συμπέρασμα προέκυψε από την ανάλυση συγκρίσιμων δεδομένων οκτώ χωρών: της Αγκόλας, της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, του Καζακστάν, του Μαλάουι, του Μάλι, της Νιγηρίας, του Τατζικιστάν και της Ζάμπιας.

γάμος

Unsplash

Τα ευρήματα συμβαδίζουν με προηγούμενες έρευνες, οι οποίες καταδεικνύουν ότι τα έφηβα κορίτσια αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά βίας από τους συντρόφους τους.

Ο Ζαν-Πολ Μουρούνγκα, δικηγόρος της διεθνούς οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων Equality Now, χαρακτήρισε τα στοιχεία εξαιρετικά θλιβερά, επισημαίνοντας ότι η αφρικανική ήπειρος έχει ήδη υιοθετήσει το Πρωτόκολλο του Μαπούτο, το οποίο θέτει δεσμευτικούς νομικούς κανόνες για την ισότητα γυναικών και ανδρών.

Όπως εξήγησε, παρά τις θεσμικές δεσμεύσεις, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη απόσταση ανάμεσα στη νομοθετική προστασία και την καθημερινή πραγματικότητα εκατομμυρίων γυναικών.

Ο γάμος δεν σημαίνει μόνιμη συναίνεση

Το Πρωτόκολλο του Μαπούτο, μια ιστορική διεθνής συνθήκη που υιοθετήθηκε από την Αφρικανική Ένωση το 2003, κατοχυρώνει τα δικαιώματα των γυναικών και υποχρεώνει τα κράτη να τις προστατεύουν από τη βία. Παράλληλα, προβλέπει ότι ο γάμος πρέπει να βασίζεται στην πλήρη συναίνεση των δύο πλευρών και αναγνωρίζει το δικαίωμα των γυναικών στην υγεία.

Ο Μουρούνγκα υπογραμμίζει ότι η αρχή είναι ξεκάθαρη: κάθε σεξουαλική πράξη χωρίς ελεύθερη και εκούσια συναίνεση συνιστά σεξουαλική βία, ακόμη και όταν πραγματοποιείται μεταξύ συζύγων.

«Ο γάμος δεν συνεπάγεται διαρκή ή αυτονόητη συναίνεση», επισημαίνει, τονίζοντας ότι κάθε γυναίκα διατηρεί το δικαίωμα να αποφασίζει εάν, πότε και με ποιον τρόπο επιθυμεί να έχει σεξουαλική επαφή.

Ωστόσο, σε αρκετές αφρικανικές χώρες, η νομοθεσία εξακολουθεί να αφήνει σημαντικά κενά στην προστασία των γυναικών.

gamos-1.jpg

Unsplash

Σύμφωνα με έκθεση του ίδιου το 2024, ο βιασμός εντός γάμου δεν ποινικοποιείται σε ορισμένα κράτη της ηπείρου. Σε επτά χώρες, μεταξύ των οποίων η Ακτή Ελεφαντοστού, η Αιθιοπία και το Νότιο Σουδάν, προβλέπονται ρητές εξαιρέσεις που προστατεύουν τους συζύγους από ποινική δίωξη για βιασμό εντός γάμου.

Σε άλλες χώρες, όπως η Τανζανία και η Ερυθραία, ο βιασμός μεταξύ συζύγων αναγνωρίζεται ως ποινικό αδίκημα μόνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες, όπως όταν το ζευγάρι δεν κατοικεί μαζί.

Όταν ο παιδικός γάμος αφήνει τα κορίτσια απροστάτευτα

Ιδιαίτερα επικίνδυνος είναι ο συνδυασμός της νομιμοποίησης των παιδικών γάμων και της απουσίας ποινικών διατάξεων για τον βιασμό εντός γάμου.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ανήλικα κορίτσια μπορεί να βρεθούν εγκλωβισμένα σε έναν γάμο χωρίς ουσιαστική νομική προστασία από τη σεξουαλική κακοποίηση.

Δημιουργείται έτσι ένα σοβαρό νομοθετικό κενό: μια πράξη που εκτός γάμου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί βιασμός ενδέχεται να μην αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όταν το θύμα είναι παντρεμένο με τον δράστη.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Γκαμπόν, όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, όταν ένας άνδρας παντρευτεί ανήλικο κορίτσι το οποίο προηγουμένως είχε απαγάγει, μπορεί να διωχθεί ποινικά για την απαγωγή μόνο μετά την ακύρωση του γάμου.

Πίσω από τις νομοθετικές αυτές προβλέψεις βρίσκεται η αντίληψη ότι μια γυναίκα, από τη στιγμή που παντρεύεται, έχει ουσιαστικά συναινέσει οριστικά στη σεξουαλική επαφή με τον σύζυγό της. Πρόκειται για μια πεποίθηση που σε ορισμένες κοινωνίες ενισχύεται από παραδοσιακές και θρησκευτικές αντιλήψεις.

gamos-2.jpg

Unsplash

«Στη Δυτική Αφρική το σεξ θεωρείται συζυγική υποχρέωση»

Τη βαθιά ριζωμένη κοινωνική διάσταση του προβλήματος περιγράφει η Αλιμάτου Ντιμονεκένε, ιδρύτρια της οργάνωσης A Girl At A Time, η οποία στηρίζει έφηβα κορίτσια στη Σιέρα Λεόνε.

Όπως επισημαίνει, σε πολλές κοινωνίες της Αφρικής η συζήτηση για τη σεξουαλική συναίνεση μέσα στον γάμο δεν έχει ακόμη ουσιαστικά ξεκινήσει.

Σύμφωνα με την ίδια, πολλές γυναίκες δεν αναγνωρίζουν αυτό που βιώνουν ως βιασμό, αλλά αναζητούν δικαιολογίες για τη συμπεριφορά των συζύγων τους ή ακόμη και επιρρίπτουν την ευθύνη στον εαυτό τους.

Η Ντιμονεκένε εξηγεί ότι σε τμήματα της Δυτικής Αφρικής η σεξουαλική επαφή αντιμετωπίζεται ως υποχρέωση της συζύγου, η οποία αναμένεται να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις του άνδρα της.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο παραδοσιακό έθιμο της καταβολής ανταλλάγματος προς την οικογένεια της νύφης, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει χρήματα, ζώα ή άλλα αγαθά.

Σύμφωνα με την ίδια, η πρακτική αυτή συνδέεται σε ορισμένες κοινότητες με την αντίληψη ότι ο σύζυγος αποκτά εξουσία πάνω στη γυναίκα του, όχι μόνο ως προς τη σεξουαλική τους ζωή, αλλά και σε ζητήματα οικονομικών αποφάσεων και ανατροφής των παιδιών.

Τα ευρήματα της έκθεσης του ΟΗΕ αναδεικνύουν μια πραγματικότητα στην οποία τα δικαιώματα εκατομμυρίων γυναικών εξακολουθούν να περιορίζονται πίσω από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών τους.

Και επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα θεμελιώδες ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων: η συναίνεση δεν αποτελεί υποχρέωση που απορρέει από τον γάμο, αλλά προσωπικό δικαίωμα που κάθε άνθρωπος διατηρεί σε κάθε στιγμή της ζωής του.

Διαβάστε επίσης

Σχόλια
Ροή Ειδήσεων Δημοφιλή