Πώς θα αποφύγετε να τιμωρήσετε τα παιδιά σας, πείθοντάς τα να μην ξανακάνουν το ίδιο λάθος με πιο «ήπιες» μεθόδους

Ποιες είναι λοιπόν οι εναλλακτικές; Πώς μιλάς σε έναν έφηβο που το τελευταίο πράγμα που θέλει πάλι να ακούσει είναι ένα κήρυγμα από τον πατέρα του; Πολύ απλά: Με τη λογική. Αν αυτό που έχει κάνει αξίζει όντως τιμωρία, το γνωρίζει και ο ίδιος. Αν την γλιτώσει, θα είναι γιατί θα έχει δώσει κάτι σε αντάλλαγμα. Κι αυτό το κάτι είναι να κάτσει να σάς ακούσει και να απαντήσει σε όσα του λέτε (και στον εαυτό του) ειλικρινά και σοβαρά. Αλλά αυτό προϋποθέτει ότι κι εσείς θα τού μιλήσετε ειλικρινά και σοβαρά. Αν έχει ματς και δεν έχετε χρόνο να ασχοληθείτε μαζί του, είστε άξιος της μοίρας σας.

• Κατ' αρχάς κάντε σαφή τα συναισθήματά σας γι' αυτό που έκανε. Όχι ουρλιάζοντας ή υψώνοντας τον τόνο της φωνής. Αλλά εξηγήστε πως η πράξη του ήταν κάτι που σάς ενόχλησε. Και εξηγήστε γιατί. "Βρήκα στο δωμάτιό σου ένα σημείωμα από τον καθηγητή που μιλάει για τις επιδόσεις σου και το οποίο έπρεπε να μού είχες δείξει εδώ και μία εβδομάδα. Είμαι φοβερά απογοητευμένος και γι' αυτά που γράφει, αλλά κυρίως γιατί μου το απέκρυψες". Είναι πιθανόν η πρώτη του αντίδραση να είναι κάποιο ψέμμα. Ότι έπεσε από την τσάντα του και δεν το έβρισκε για να σάς το δώσει. Μην εκραγείτε. Συνεχίστε με την λογική: "Συνεχίζεις να με απογοητεύεις. Αν αυτό που λες, αληθεύει, θα μπορούσες να μου πεις τι γράφει το σημείωμα. Νομίζω ότι απλά ήθελες να το αποκρύψεις και ότι τώρα συνεχίζεις να το καλύπτεις με περισσότερα ψέμματα. Είμαι πολύ απογοητευμένος".
• Στη συνέχεια εξηγήστε του τι περιμένετε από αυτόν, δώστε του, δηλαδή, μια εναλλακτική, ώστε να μην επαναλάβει την πράξη του. Το να τον κατηγορείτε απλά ότι έκανε κάτι λάθος χωρίς να τού δείχνετε ποιο είναι το σωστό, μεταφέρει το λάθος σε εσάς. Θα τον κρατήσει σε μια αμυντική στάση και, ειδικά αν είναι έφηβος, πάλι το πιο πιθανό είναι ότι θα οδηγήσει την κουβέντα σε καβγά. Για παράδειγμα: "Καταλαβαίνω για ποιους λόγους μπορεί να άργησες να πας στο πάρτυ της κολλητής σου, αλλά θέλω κι εσύ να καταλαβαίνεις ότι ανησυχούμε. Μέχρι να με ξαναπάρει η μητέρα της και να μου πει ότι τελικά έφτασες -2 ώρες καθυστερημένη- είχα πεθάνει από την ανησυχία. Θα πρέπει να ενημερώνεις αν είναι να καθυστερήσεις να πας κάπου".
• Προσφέρετε στο παιδί σας έναν τρόπο να επανορθώσει. Λογικά μέχρι τώρα θα έχει καταλάβει ότι έχει κάνει κάτι πολύ κακό. Για το οποίο, πιθανότατα, θα έπρεπε να τιμωρηθεί. Δεν γίνεται να την γλιτώσει χωρίς να "πληρώσει" τίποτε. Πρέπει να το πιέσετε -με ήπιο τρόπο- να δεχτεί την εναλλακτική που τού προτείνετε ως μια λογική λύση. Αν ο καθηγητής έχει γράψει ένα σημείωμα για απρεπή του συμπεριφορά στην τάξη, μπορείτε να τού ζητήσετε να σάς φέρει σε ένα μήνα ένα άλλο σημείωμα που θα λέει ότι το πρόβλημα έχει διορθωθεί. Αυτό θα τον αναγκάσει να μιλήσει και με τον καθηγητή, αλλά και να διορθώσει την στάση του. Αν η κολλητή της ξενέρωσε που η κόρη σας άργησε στο πάρτυ της, μπορείτε να την βάλετε να τής τηλεφωνήσει μπροστά σας και να τής ζητήσει συγγνώμη -αλλά και από την μητέρα της που ανησύχησε.
• Αν αρνηθεί, δώστε μια δεύτερη επιλογή. Ελαφρώς χειρότερη από την πρώτη. Και κάντε σαφές ότι είναι και η τελευταία επιλογή που δίνετε. "Αν θεωρείς ότι είναι αδύνατον να αλλάξεις το πώς σε βλέπει ο καθηγητής σου σε ένα μήνα, τότε αναγκαστικά θα πρέπει να έλθω την Δευτέρα από το σχολείο και να συζητήσω μαζί του". "Αν δεν θες να την πάρεις τηλέφωνο, θα πάρω εγώ την μητέρα της να πω συγγνώμη".
• Να θυμάστε τι έχει συμβεί και να είστε έτοιμος να "δράσετε" στην επόμενη αφορμή. Ναι μεν επανόρθωσε, αλλά φαίνεται ότι αυτό ήταν μόνο στιγμιαίο, για να κατευνάσει τα νεύρα σας και να γλιτώσει την τιμωρία. Μετά από λίγες ημέρες άργησε να γυρίσει σπίτι, χωρίς να ειδοποιήσει, ή ένας άλλος καθηγητής τηλεφώνησε έξαλλος για κάποια αταξία του. "Θα πρέπει να περάσω από το σχολείο τελικά, να δω τι ακριβώς συμβαίνει". "Χθες άργησες και δεν σού είπα τίποτε, αλλά ξέρεις ότι θέλω να με ειδοποιείς. Σήμερα, δυστυχώς δεν μπορώ να σε αφήσω να βγεις. Αν θες, πες στις φίλες σου να έλθουν εδώ". Θα εκτιμήσει ότι τόσο καιρό έχετε κρατηθεί μακριά από την τιμωρία και ότι ακόμη και τώρα, που επαναλαμβάνει το λάθος, προσπαθείτε να τού δώσετε μια εναλλακτική. Το πιο πιθανό είναι να κατεβάσει τα μούτρα και να μην πει τίποτε. Είναι ίσως η καταλληλότερη ευκαιρία για να τού πιάσετε κουβέντα και να προσπαθήσετε να τού εξηγήσετε γιατί αυτό που κάνει είναι λάθος και σάς ενοχλεί πολύ.