Υπήρξε ζωή στον Άρη; Το ευρωπαϊκό ρόβερ που θα ψάξει 2 μέτρα κάτω από την επιφάνεια

Ο Άρης δεν ήταν πάντα ένας παγωμένος και άγονος κόσμος. Πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, το περιβάλλον του ήταν θερμό, διέθετε νερό σε υγρή μορφή και μια πυκνή ατμόσφαιρα που θα μπορούσε να υποστηρίξει μικροβιακή ζωή.

Σύμφωνα με το ScienceDirect απόδειξη της ύπαρξής της παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα της πλανητικής επιστήμης, όμως η αποστολή ExoMars της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA) έρχεται να δώσει απαντήσεις.

Το ρόβερ Rosalind Franklin, το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει το ταξίδι του το 2028 και να φτάσει στον Άρη το 2030, διαθέτει προηγμένα συστήματα που θα αναζητήσουν ισχυρές χημικές αποδείξεις στο υπέδαφος του κόκκινου πλανήτη.Πρόσφατα, ερευνητές από το Ινστιτούτο Max Planck για την Έρευνα του Ηλιακού Συστήματος (MPS), το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν και το Πανεπιστήμιο της Κυανής Ακτής στη Νίκαια δοκίμασαν τις δυνατότητες του ρόβερ.

Το Rosalind Franklin είναι ένα προηγμένο ρομποτικό όχημα (rover) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), το οποίο αποτελεί το κεντρικό κομμάτι του διεθνούς προγράμματος ExoMars. Το όχημα πήρε το όνομά του από τη διάσημη Βρετανίδα χημικό και πρωτοπόρο του DNA, Ρόζαλιντ Φράνκλιν.

Η αποστολή του

Σε αντίθεση με προηγούμενα οχήματα, το Rosalind Franklin διαθέτει εξειδικευμένα εργαλεία για βαθιά γεωλογική έρευνα:

• Τρυπάνι βάθους 2 μέτρων: Θα είναι το πρώτο rover που θα τρυπήσει το έδαφος του Άρη σε τέτοιο βάθος. Τα δείγματα από αυτό το βάθος προστατεύονται από την έντονη κοσμική ακτινοβολία και τις σκληρές συνθήκες της επιφάνειας.
• Εργαστήριο MOMA: Το όργανο Mars Organic Molecule Analyzer θα αναλύει τα δείγματα για τον εντοπισμό οργανικών μορίων και πιθανών βιοϋπογραφών.Κίνηση σε δύσκολα εδάφη: Διαθέτει έξι τροχούς με μοναδικό σύστημα ανάρτησης που του επιτρέπει να «περπατά» πάνω από εμπόδια και μέσα από χαλαρή άμμο.
• Τοποθεσία Προσεδάφισης: Το rover πρόκειται να προσγειωθεί στην περιοχή Oxia Planum. Πρόκειται για μια αρχαία πεδιάδα πλούσια σε αργιλικά ιζήματα. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η περιοχή φιλοξενούσε κάποτε τεράστιες ποσότητες νερού, καθιστώντας την ιδανικό μέρος για την εύρεση αρχαίων οργανικών ενώσεων.

Το μυστικό των κατοπτρικών μορίων

Η αναγνώριση της αρχαίας αρειανής βιοσφαίρας απαιτεί τον σαφή διαχωρισμό των οργανικών μορίων που παρήχθησαν από ζωντανούς οργανισμούς από εκείνα που δημιουργήθηκαν μέσω απλής χημείας. Οι επιστήμονες εστιάζουν σε δύο υδρογονάνθρακες, το πριστάνιο και το φυτάνιο , τα οποία είναι εξαιρετικά σταθερά και μπορούν να επιβιώσουν για δισεκατομμύρια χρόνια.

Τα συγκεκριμένα μόρια είναι χειρόμορφα, δηλαδή υπάρχουν σε δύο μορφές που αποτελούν είδωλα η μία της άλλης στον καθρέφτη, όπως το αριστερό και το δεξί μας χέρι.Την ίδια ώρα, η βιολογία παρουσιάζει μια μοναδική ιδιαιτερότητα. Οι ζωντανοί οργανισμοί παράγουν σχεδόν αποκλειστικά τη μία από τις δύο κατοπτρικές μορφές ενός μορίου.

Αντίθετα, οι διαδικασίες χωρίς τη μεσολάβηση ζωής δημιουργούν και τις δύο μορφές σε ίσες ποσότητες.

Το ρόβερ Rosalind Franklin θα χρησιμοποιήσει τον Αναλυτή Οργανικών Μορίων Άρη (MOMA), ένα όργανο που συνδυάζει αεριοχρωματογράφο, φασματόμετρο μάζας και λέιζερ, για να αναλύσει δείγματα εδάφους.

Μέχρις στιγμής οι δοκιμές με πιστά αντίγραφα των εξαρτημάτων του MOMA έδειξαν ότι η ευαισθησία του οργάνου είναι αρκετά υψηλή ώστε να διαχωρίζει αυτές τις μορφές, ακόμη και σε χημικά αδρανή μόρια.

Η έκπληξη από τον μετεωρίτη Murchison

Για τη δοκιμή της μεθοδολογίας, η επιστημονική ομάδα δεν χρησιμοποίησε αρειανά πετρώματα αλλά δείγματα από τον διάσημο μετεωρίτη Murchison, ο οποίος έπεσε στην Αυστραλία το 1969.

Τα αποτελέσματα έκρυβαν μια απροσδόκητη τροπή, καθώς ο μετεωρίτης περιείχε ίσες ποσότητες από όλες τις κατοπτρικές μορφές του πριστανίου και του φυτανίου. Η ισορροπία αυτή δεν παρέπεμπε σε πρόσφατη βιολογική επιμόλυνση από το σημείο της πτώσης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μόλυνση προήλθε κατά το πέρασμα του μετεωρίτη από τη γήινη ατμόσφαιρα, όπου ήρθε σε επαφή με αερολύματα από την καύση ορυκτών καυσίμων. Η σύγκριση με πετρελαιοειδή σχιστολιθικά πετρώματα επιβεβαίωσε αυτή την εξήγηση. Το πετρέλαιο σχηματίζεται σε μεγάλα βάθη υπό την επίδραση θερμότητας και πίεσης για εκατομμύρια χρόνια, συνθήκες που σταδιακά εξαφανίζουν τη φυσική ασυμμετρία των μορίων και οδηγούν σε ίσες αναλογίες.

Η συγκεκριμένη μελέτη όχι μόνο επικυρώνει την ετοιμότητα του MOMA για το μεγάλο ταξίδι, αλλά ανοίγει μια νέα συζήτηση για το πώς η ατμοσφαιρική ρύπανση της Γης επηρεάζει τα διαστημικά δείγματα. Το MOMA αποτελεί βασικό κομμάτι της αποστολής ExoMars και η επιτυχία των δοκιμών αυξάνει τις ελπίδες για τον εντοπισμό εξωγήινης ζωής.

Διαβάστε επίσης