Πώς λειτουργεί ο βελονισμός – Σε ποιες παθήσεις έχει τις καλύτερες ενδείξεις

Ο βελονισμός μπορεί να φαίνεται απλός, αλλά οι επιδράσεις του στον πόνο φαίνεται να περιλαμβάνουν πολλά στρώματα του νευρικού συστήματος.

Έρευνες υποδηλώνουν, ότι μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους, επηρεάζοντας τους τοπικούς ιστούς, τη σηματοδότηση του πόνου στη σπονδυλική στήλη, τις εγκεφαλικές οδούς και τις χημικές ουσίες ανακούφισης του πόνου του ίδιου του σώματος.

Πώς γίνεται ο βελονισμός;

Ο βελονισμός περιλαμβάνει την εισαγωγή πολύ λεπτών βελονών σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος. Στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική, αυτά τα σημεία γίνονται κατανοητά μέσω της έννοιας της «ροής ενέργειας». Στη σύγχρονη βιοϊατρική έρευνα, ο βελονισμός μελετάται μέσω των επιδράσεών του στα νεύρα, τον συνδετικό ιστό, τη ροή του αίματος, τη φλεγμονή και τα δίκτυα επεξεργασίας πόνου.

Συζητείται συχνότερα για τον χρόνιο πόνο, συμπεριλαμβανομένου του πόνου στην μέση, στον αυχένα, στο γόνατο (λόγω οστεοαρθρίτιδας), των πονοκεφάλων τάσης και της πρόληψης της ημικρανίας.

Πώς μπορούν οι βελόνες να μειώσουν τον πόνο;

Ο πόνος δεν παράγεται μόνο στην τραυματισμένη περιοχή. Διαμορφώνεται από σήματα που ταξιδεύουν από το σώμα στον νωτιαίο μυελό και τον εγκέφαλο. Ο βελονισμός φαίνεται να επηρεάζει αυτήν τη διαδικασία σηματοδότησης.

Μπορεί να εμπλέκονται διάφοροι μηχανισμοί:

• Τοπική απόκριση ιστού: Η διέγερση με βελόνες μπορεί να αυξήσει τη ροή του αίματος και να προκαλέσει μικρές βιοχημικές αλλαγές γύρω από το σημείο εισαγωγής.
• Νευρική σηματοδότηση: Ο βελονισμός μπορεί να διεγείρει τα αισθητήρια νεύρα, τα οποία μπορεί να βοηθήσουν στη διακοπή ή τη διαμόρφωση των μηνυμάτων πόνου.
• Ενδογενή οπιοειδή: Το σώμα μπορεί να απελευθερώσει φυσικές χημικές ουσίες, που ανακουφίζουν από τον πόνο, όπως ενδορφίνες και εγκεφαλίνες (enkephalins).
• Διαμόρφωση εγκεφάλου: Μελέτες απεικόνισης υποδηλώνουν ότι ο βελονισμός μπορεί να επηρεάσει περιοχές του εγκεφάλου, που εμπλέκονται στην αντίληψη του πόνου, το συναίσθημα και την προσοχή.
• Αντιφλεγμονώδεις επιδράσεις: Ορισμένες έρευνες υποδηλώνουν, ότι ο βελονισμός μπορεί να επηρεάσει τη φλεγμονώδη σηματοδότηση, αν και αυτός ο τομέας εξακολουθεί να μελετάται.

Αυτά βοηθούν να εξηγηθεί γιατί ο βελονισμός δεν είναι απλώς ένα φαινόμενο «εικονικής θεραπείας», αλλά και γιατί τα αποτελέσματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο.

Ποιες καταστάσεις πόνου έχουν τις καλύτερες ενδείξεις;

Τα στοιχεία είναι ισχυρότερα για ορισμένες χρόνιες καταστάσεις πόνου, όχι για κάθε τύπο πόνου. Ο βελονισμός μπορεί να είναι πιο χρήσιμος για:

• Πόνο στην μέση
• Πόνο στον αυχένα
• Πόνο στην οστεοαρθρίτιδα του γόνατος
• Πρόληψη ημικρανίας
• Πονοκεφάλους τύπου τάσης
• Κάποιους πόνους που σχετίζονται με ινομυαλγία

Τα οφέλη είναι συνήθως μέτρια και όχι δραματικά. Εντούτοις, σε πολλές μελέτες, ο βελονισμός έχει καλύτερη απόδοση από την έλλειψη θεραπείας ή τη συνήθη φροντίδα. Η διαφορά μεταξύ του πραγματικού και του εικονικού βελονισμού είναι συχνά μικρότερη, γεγονός που υποδηλώνει ότι τόσο οι συγκεκριμένες επιδράσεις της βελόνας όσο και οι ευρύτερες επιδράσεις του θεραπευτικού πλαισίου μπορεί να συμβάλλουν.

Γιατί έχει σημασία η εμπειρία της θεραπείας;

Ο βελονισμός δεν είναι μόνο η εισαγωγή βελόνας. Μια συνεδρία συνήθως περιλαμβάνει άγγιγμα, χρόνο, προσοχή, χαλάρωση, προσδοκία και επαναλαμβανόμενη φροντίδα. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το νευρικό σύστημα και να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτός ο πόνος.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πόνος είναι «φανταστικός». Ο πόνος επεξεργάζεται πάντα από το νευρικό σύστημα και τα υποστηρικτικά κλινικά περιβάλλοντα μπορούν να επηρεάσουν τις οδούς του πόνου. Ο βελονισμός μπορεί να λειτουργήσει τόσο μέσω συγκεκριμένων βιολογικών επιδράσεων όσο και μέσω μη ειδικών θεραπευτικών επιδράσεων.

Είναι ασφαλής ο βελονισμός;

Ο βελονισμός θεωρείται γενικά ασφαλής, όταν εκτελείται από εξειδικευμένο επαγγελματία και χρησιμοποιώντας αποστειρωμένες βελόνες μιας χρήσης.

Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν ήπια αιμορραγία, μώλωπες, πόνο, ζάλη ή προσωρινή κόπωση. Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά μπορεί να εμφανιστούν εάν η θεραπεία δεν εκτελεστεί σωστά.

Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή για άτομα που:

• Λαμβάνουν αραιωτικά αίματος
• Έχουν αιμορραγικές διαταραχές
• Είναι έγκυες
• Έχουν βηματοδότη και σκέφτονται να κάνουν ηλεκτροβελονισμό
• Έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
• Έχουν δερματική λοίμωξη κοντά στην περιοχή θεραπείας

ΠΡΟΣΟΧΗ: Ο βελονισμός δεν πρέπει να αντικαθιστά την επείγουσα ιατρική περίθαλψη, τη διαγνωστική αξιολόγηση ή την απαραίτητη θεραπεία για σοβαρό ή επιδεινούμενο πόνο.

Πώς χρησιμοποιείται ο βελονισμός με σύνεση

Ο βελονισμός μπορεί να είναι πιο χρήσιμος ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου πόνου. Για τον χρόνιο πόνο, αυτό το σχέδιο μπορεί επίσης να περιλαμβάνει άσκηση, φυσικοθεραπεία, βελτίωση ύπνου, διαχείριση στρες, διαχείριση βάρους (όταν είναι σχετικό) και κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Η καλύτερη προσέγγιση είναι να θέσετε ρεαλιστικούς στόχους: λιγότερος πόνος, καλύτερη λειτουργία, βελτιωμένη κινητικότητα ή λιγότερες εξάρσεις, όχι απαραίτητα πλήρης εξάλειψη του πόνου μετά από μία συνεδρία.

Συχνές Ερωτήσεις

Πόσες συνεδρίες βελονισμού χρειάζονται συνήθως;

Πολλοί χρειάζονται αρκετές συνεδρίες πριν κρίνουν εάν βοηθάει. Ο χρόνιος πόνος συνήθως δεν ανταποκρίνεται πλήρως μετά από μία θεραπεία.

Πονάει ο βελονισμός;

Οι περισσότεροι αισθάνονται ελάχιστο πόνο. Κάποιοι αισθάνονται πίεση, μυρμήγκιασμα, βάρος ή έναν αμβλύ πόνο γύρω από το σημείο της βελόνας.

Μπορεί ο βελονισμός να μειώσει την ανάγκη για παυσίπονα;

Μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να χρησιμοποιούν μειωμένη φαρμακευτική αγωγή ως μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου διαχείρισης του πόνου, αλλά οι αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή θα πρέπει να συζητηθούν με έναν κλινικό ιατρό.

Είναι ο βελονισμός καλύτερος για τον οξύ ή τον χρόνιο πόνο;

Τα ισχυρότερα στοιχεία αφορούν επιλεγμένες χρόνιες παθήσεις πόνου. Η έρευνα για τον οξύ πόνο αυξάνεται, αλλά είναι λιγότερο εδραιωμένη.

Συμπέρασμα

Ο βελονισμός μπορεί να ανακουφίσει τον πόνο επηρεάζοντας τα νεύρα, τις τοπικές αντιδράσεις των ιστών, τις φυσικές χημικές ουσίες που ανακουφίζουν τον πόνο και τις οδούς επεξεργασίας του πόνου στον εγκέφαλο. Οι επιδράσεις του είναι συνήθως μέτριες, αλλά για ορισμένα άτομα με χρόνιο πόνο, ακόμα και αυτό μπορεί να είναι σημαντικό.

Ο ασφαλέστερος τρόπος χρήσης του βελονισμού είναι ως μέρος ενός ιατρικά ολοκληρωμένου σχεδίου αντιμετώπισης του πόνου, που παρέχεται από εξειδικευμένο επαγγελματία και προσαρμόζεται στην συγκεκριμένη πάθηση του πόνου.

Πηγές:
nationalgeographic.com
nih.gov
sciencedirect.com
acponline.org
jamanetwork.com