Πώς τα βακτήρια στο έντερο μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου

Τα βακτήρια που ζουν στο έντερο μπορεί να βοηθήσουν στην εξήγηση μέρους της αυξανόμενης ανησυχίας σχετικά με τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ειδικά σε περιπτώσεις που εμφανίζονται σε νεότερους ενήλικες.

Οι ερευνητές μελετούν εάν ορισμένα μικρόβια του εντέρου μπορούν να βλάψουν το DNA, να τροφοδοτήσουν τη φλεγμονή ή να δημιουργήσουν χημικά υποπροϊόντα που καθιστούν το κόλον πιο ευάλωτο στον καρκίνο.

Τα βακτήρια του εντέρου δεν είναι η μοναδική αιτία καρκίνου του παχέος εντέρου. Η γενετική, η ηλικία, η διατροφή, το σωματικό βάρος, το αλκοόλ, το κάπνισμα, η σωματική δραστηριότητα, η φλεγμονή και το ιστορικό προληπτικού ελέγχου έχουν όλα σημασία.

Πώς θα μπορούσαν τα βακτήρια του εντέρου να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου;

Το μικροβίωμα του εντέρου είναι η κοινότητα βακτηρίων, ιών, μυκήτων και άλλων οργανισμών που ζουν κυρίως στο πεπτικό σύστημα. Πολλά από αυτά τα μικρόβια είναι χρήσιμα. Υποστηρίζουν την πέψη, παράγουν χρήσιμες ενώσεις και αλληλεπιδρούν με το ανοσοποιητικό σύστημα.

Προβλήματα μπορεί να προκύψουν όταν το μικροβίωμα διαταραχθεί, κάτι που μερικές φορές ονομάζεται δυσβίωση. Σε αυτή την κατάσταση, ορισμένα βακτήρια μπορεί να γίνουν πιο κυρίαρχα, ενώ τα ευεργετικά βακτήρια που παράγουν προστατευτικές ενώσεις μπορεί να μειωθούν.

Οι ερευνητές ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για βακτήρια που μπορεί να:

• παράγουν τοξίνες που βλάπτουν το DNA στα κύτταρα του παχέος εντέρου
• προάγουν μακροχρόνια φλεγμονή
• βοηθούν τους όγκους να αναπτυχθούν ή να αποφύγουν την ανοσοποιητική άμυνα
• αλλάζουν τα χολικά οξέα και άλλους μεταβολίτες με τρόπους που ερεθίζουν τον βλεννογόνο ιστό του παχέος εντέρου

Ένας σημαντικός τομέας μελέτης είναι η κολιβακτίνη, μια τοξίνη που παράγεται από ορισμένα στελέχη του Escherichia coli. Μια μελέτη στο Nature συνέδεσε τα πρότυπα βλάβης του DNA που σχετίζονται με την κολιβακτίνη με καρκίνους του παχέος εντέρου, με ενδείξεις ότι η έκθεση μπορεί να ξεκινήσει νωρίς στη ζωή.

Άλλοι οργανισμοί που συνδέονται με την έρευνα για τον καρκίνο του παχέος εντέρου περιλαμβάνουν το Fusobacterium nucleatum και το εντεροτοξινογόνο Bacteroides fragilis. Αυτά τα βακτήρια δεν αποτελούν απόδειξη καρκίνου από μόνα τους, αλλά μπορεί να βοηθήσουν στη δημιουργία ενός πιο φιλικού προς τον καρκίνο περιβάλλοντος σε ορισμένους ανθρώπους.

Γιατί τα πρώτα χρόνια ζωής παίζουν σημαντικό ρόλο

Το μικροβίωμα αναπτύσσεται από τη βρεφική ηλικία και διαμορφώνεται από τη γέννηση, τη διατροφή, τις λοιμώξεις, τα αντιβιοτικά, τη διατροφή, το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής. Έτσι προκύπτει ένα επιστημονικό ερώτημα που εξαπλώνεται: μπορούν οι πρώιμες αλλαγές στο μικροβίωμα να αφήσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις που επηρεάζουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου δεκαετίες αργότερα;

Αυτό δεν σημαίνει ότι μια έκθεση στην παιδική ηλικία «προκαλεί» καρκίνο του παχέος εντέρου. Σημαίνει ότι το περιβάλλον του εντέρου μπορεί να αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου μοτίβου κινδύνου που αναπτύσσεται με την πάροδο του χρόνου.

Οι σύγχρονες δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, πρόσθετα σάκχαρα και χαμηλές σε φυτικές ίνες μπορεί επίσης να επηρεάσουν τα βακτήρια του εντέρου. Τα τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες βοηθούν στην θρέψη βακτηρίων που παράγουν λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένου του βουτυρικού οξέος, τα οποία μπορεί να υποστηρίζουν την επένδυση του παχέος εντέρου και να βοηθούν στη ρύθμιση της φλεγμονής.

Μπορείτε να αλλάξετε το μικροβίωμά σας για να μειώσετε τον κίνδυνο;

Δεν μπορείτε να ελέγξετε πλήρως το μικροβίωμά σας και δεν υπάρχει αποδεδειγμένο «προβιοτικό κατά του καρκίνου του παχέος εντέρου». Αλλά οι καθημερινές συνήθειες που υποστηρίζουν την υγεία του εντέρου συμπίπτουν επίσης με τις τυπικές συμβουλές πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου.

Χρήσιμα βήματα περιλαμβάνουν:

• κατανάλωση περισσότερων λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, δημητριακών ολικής αλέσεως, ξηρών καρπών και σπόρων
• περιορισμό του επεξεργασμένου κρέατος και της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ
• τακτική σωματική δραστηριότητα
• αποχή/διακοπή καπνίσματος
• διατήρηση ενός υγιούς βάρους

Αυτές οι συνήθειες δεν αποτελούν εγγύηση προστασίας, αλλά μπορούν να βελτιώσουν το περιβάλλον του εντέρου και να μειώσουν αρκετούς καθιερωμένους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου.

Ο προληπτικός έλεγχος εξακολουθεί να είναι το πιο σημαντικό βήμα

Το μικροβίωμα είναι ένας συναρπαστικός ερευνητικός τομέας, αλλά δεν έχει αντικαταστήσει τον προληπτικό έλεγχο για καρκίνο του παχέος εντέρου. Για τους ενήλικες με μέσο κίνδυνο, ο προληπτικός έλεγχος ξεκινά συνήθως στην ηλικία των 45 ετών. Άτομα με οικογενειακό ιστορικό, φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, ορισμένα γενετικά σύνδρομα ή προηγούμενους πολύποδες μπορεί να χρειάζονται νωρίτερο ή πιο συχνό έλεγχο.

Τα συμπτώματα έχουν επίσης σημασία σε οποιαδήποτε ηλικία. Θα πρέπει να πάτε σε γιατρό αν έχετε:

• αίμα στα κόπρανα
• επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου
• ανεξήγητη απώλεια βάρους
• συνεχιζόμενο κοιλιακό πόνο
• αναιμία από έλλειψη σιδήρου
• αίσθηση ότι το έντερο δεν αδειάζει πλήρως στις κενώσεις σας

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί μια εξέταση μικροβιώματος του εντέρου να δείξει εάν διατρέχω κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου;

Όχι αξιόπιστα προς το παρόν. Οι εξετάσεις μικροβιώματος που βασίζονται στα κόπρανα μελετώνται μεν, αλλά δεν υποκαθιστούν τις εγκεκριμένες εξετάσεις προληπτικού ελέγχου, όπως η κολονοσκόπηση ή οι επικυρωμένες εξετάσεις κοπράνων, δε.

Προλαμβάνουν τα προβιοτικά τον καρκίνο του παχέος εντέρου;

Δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η λήψη ενός προβιοτικού συμπληρώματος προλαμβάνει τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και βασισμένη σε φυτά είναι ένας πιο αξιόπιστος τρόπος για να υποστηρίξετε ένα πιο υγιές περιβάλλον του εντέρου.

Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεότερους ενήλικες;

Δεν έχει αποδειχθεί κάποια μεμονωμένη αιτία. Οι ερευνητές μελετούν τη διατροφή, την παχυσαρκία, την καθιστική ζωή, τα αντιβιοτικά, την έκθεση σε πρώιμο στάδιο της ζωής, τη φλεγμονή και τις αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου ως πιθανούς παράγοντες που συμβάλλουν στο φαινόμενο.

Συμπέρασμα

Τα βακτήρια του εντέρου ίσως αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου επηρεάζοντας τη φλεγμονή, τη βλάβη του DNA, την ανοσολογική δραστηριότητα και το χημικό περιβάλλον του παχέος εντέρου.

Προς το παρόν, η πρακτική συμβουλή παραμένει σαφής: υποστηρίξτε την υγεία του εντέρου με μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα, περιορίστε τους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, λάβετε σοβαρά υπόψη τυχόν συμπτώματα και ακολουθήστε τις συνιστώμενες εξετάσεις για καρκίνο του παχέος εντέρου.

Πηγές:
nationalgeographic.com
cancer.org (1)
cancer.org (2)
dana-farber.org