Γυαλιά ηλίου: Ποια είναι η προστασία από την ακτινοβολία ανάλογα με την κατηγορία των φακών
Ποιοι φακοί συνιστώνται για οδήγηση και ποιοι όχι
Snapshot
- Τα γυαλιά ηλίου θεωρούνται ιατρικές συσκευές και ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός για την προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και την αποτροπή οφθαλμικών βλαβών.
- Η προστασία των γυαλιών ηλίου πρέπει να καλύπτει το φάσμα έως 380nm (UVA) και σημαντικό μέρος της UVB, σύμφωνα με ευρωπαϊκές οδηγίες.
- Η σήμανση CE δεν εγγυάται πάντα την επαρκή απορρόφηση υπεριώδους ακτινοβολίας, καθώς το 17,3% των γυαλιών με πιστοποίηση CE δεν πληρούσαν τις απαιτήσεις το 2010.
- Οι φακοί κατηγοριοποιούνται από 0 έως 4 ανάλογα με το επίπεδο προστασίας και τη σκουρότητα, με την κατηγορία 4 να μην συνιστάται για οδήγηση λόγω πολύ υψηλής σκουρότητας.
Τα γυαλιά ηλίου χαρακτηρίζονται ως «ιατρικές συσκευές» (medical devices) και ως «ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός», γιατί σκοπός τους είναι να προστατεύσουν τα μάτια από την επικίνδυνη υπεριώδη (UV) ακτινοβολία. Ταυτόχρονα, πρέπει να διασφαλίζουν την οπτική ευκρίνεια και την αποτροπή μακροπρόθεσμων οφθαλμικών βλαβών.
Για τους λόγους αυτούς, οφείλουν να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις ασφαλείας για την απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας και την προστασία της οφθαλμικής υγείας του πληθυσμού, τονίζει η Επιστημονική Επιτροπή του Πανελλήνιου Συλλόγου Οπτικών Οπτομετρών – ΠΣΟΟ/ΝΠΔΔ.
Προδιαγραφές των απορροφητικών γυαλιών ηλίου
Με βάση τις πιο πρόσφατες ευρωπαϊκές οδηγίες, η προστασία θα πρέπει να φτάνει στα 380nm (το οποίο αποτελεί το ανώτερο όριο της UVA) αλλά και να καλύπτει ένα σημαντικό μέρος της UVB. Παράλληλα, οι οδηγίες περιγράφουν τις μηχανικές, οπτικές και λοιπές προδιαγραφές για τα γυαλιά ηλίου γενικής χρήσης. Επομένως, η σήμανση των γυαλιών ηλίου με το σήμα CE δεν εγγυάται τη σωστή απορρόφηση της υπεριώδους ακτινοβολίας. Το 2010, μία μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το 17.3% των γυαλιών ηλίου που έφεραν πιστοποίηση CE δεν πληρούσαν την τότε ισχύουσα Ευρωπαϊκή οδηγία EN1836 που απαιτούσε την απορρόφηση του 95% της υπεριώδους ακτινοβολίας.
Η χρήση μη πιστοποιημένων γυαλιών που φέρουν απλώς σκούρους φακούς, χωρίς επαρκή UV προστασία, είναι πιο επικίνδυνη από το να μην φορά κάποιος καθόλου γυαλιά. Οι σκούροι φακοί προκαλούν διαστολή της κόρης, επιτρέποντας σε περισσότερη UV ακτινοβολία να εισέλθει στο μάτι, αυξάνοντας δυνητικά τις πιθανότητες για κάποια σχετιζόμενη οφθαλμική βλάβη, τονίζει η Επιστημονική Επιτροπή.
Σε ό,τι αφορά τα επίπεδα διαπερατότητας του ορατού φάσματος (επίπεδα φιλτραρίσματος φωτεινότητας), ορίζονται οι κατηγορίες 0 έως 4.
Η σκουρότητα των γυαλιών ηλίου βαθμονομείται και κυμαίνεται από 0 έως 4, με την αρίθμηση 0 να αφορά τους πιο ανοιχτόχρωμους φακούς και την αρίθμηση 4 να αναφέρεται στους πιο σκουρόχρωμους φακούς. Αντίστοιχα, η προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία κυμαίνεται από πολύ περιορισμένη (0) έως πολύ υψηλή (4).
- Category 0 — Πολύ περιορισμένη προστασία. Διαυγείς ή ελαφρώς χρωματισμένοι φακοί, χρήση εσωτερική.
- Category 1 — Περιορισμένη προστασία. Ήπια χρωματισμένοι φακοί για ημέρες με ήπια ηλιοφάνεια. Συνιστώνται για οδήγηση.
- Category 2 — Καλή προστασία. Μέτρια χρωματισμένοι φακοί για προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία. Συνιστώνται για οδήγηση.
- Category 3 — Υψηλή προστασία. Σκουρόχρωμοι φακοί για χρήση τις ηλιόλουστες ημέρες (οι πιο κοινοί). Συνιστώνται για οδήγηση.
- Category 4 — Πολύ υψηλή προστασία. Πολύ σκουρόχρωμοι φακοί για χρήση σε πολύ έντονη ηλιοφάνεια (π.χ. παραλία, θαλάσσια σπορ, χιόνι, σκι). Επιτρέπουν μόνο στο 8% του ηλιακού φωτός να φτάσει στους οφθαλμούς. Δε συνιστώνται για οδήγηση.
Τις παραπάνω συστάσεις συνέταξαν για την Επιστημονική Επιτροπή του ΠΣΟΟ η Ευγενία Κωνσταντακοπούλου (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Οπτομετρίας, ΠΑΔΑ), η Δήμητρα Μακρυνιώτη (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πατρών) και ο Βασίλης Κόκοτας (Visiting Professor SAERA / Universita Isabel I).
Διαβάστε επίσης
