Ο παράξενος νευρολογικός λόγος που οι κόρες των ματιών σας διαστέλλονται όταν εκπλήσσεστε
Γιατί η έκπληξη κάνει τις κόρες των ματιών να διευρύνονται: Έρευνα αποκαλύπτει την αντίδραση «επαναφοράς» του εγκεφάλου.
Μια έκπληξη μπορεί να κάνει τις κόρες των ματιών να διευρύνονται ακόμη και όταν ο φωτισμός δεν έχει αλλάξει. Νέα έρευνα υποδηλώνει, ότι αυτή η αντίδραση μπορεί να σηματοδοτεί τη στιγμή που ο εγκέφαλος αναγνωρίζει ότι οι προσδοκίες του δεν ταιριάζουν πλέον στην πραγματικότητα και ενημερώνει γρήγορα το «νοητικό του πλαίσιο».
Η μελέτη ενισχύει προηγούμενα στοιχεία που συνδέουν τη διαστολή της κόρης με το σύστημα διέγερσης υπομέλανα-νορεπινεφρίνης (LC-NE) του εγκεφάλου, και τα εμπλουτίζει, δείχνοντας πώς αυτές οι σύντομες εκρήξεις διέγερσης μπορούν να βοηθήσουν στην μάθηση και να μειώσουν παλαιότερες προσδοκίες που έχουν πλέον καταρριφθεί.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη
Ερευνητές από το πανεπιστήμιο Brown μελέτησαν 63 ενήλικες. Οι συμμετέχοντες προέβλεπαν επανειλημμένα ποια χρώματα θα εμφανίζονταν σε μια οθόνη, αναπαρήγαγαν αυτό που είχαν δει και στη συνέχεια έκαναν μια άλλη πρόβλεψη.
Ορισμένα απροσδόκητα χρώματα αντιπροσώπευαν μια γνήσια αλλαγή στο περιβάλλον. άλλα ήταν μεμονωμένες «περίεργες» καταστάσεις. Όταν ένα αποτέλεσμα υποδήλωνε έντονα ότι η κατάσταση είχε αλλάξει, οι κόρες των συμμετεχόντων διαστέλλονταν περισσότερο και το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (ΗΕΓ) έδειξε ισχυρότερη δραστηριότητα σε ένα στοιχείο που ονομάζεται P3a.
Αυτές οι αλλαγές συνδέονταν με τη συμπεριφορά. Μετά από απροσδόκητες πληροφορίες, οι συμμετέχοντες έγιναν λιγότερο προκατειλημμένοι από τις προσδοκίες τους και προσάρμοσαν την επακόλουθη μάθηση σύμφωνα με τη νέα κατάσταση.
Γιατί η έκπληξη προκαλεί διαστολή των κορών;
Ο προτεινόμενος μηχανισμός περιλαμβάνει τον υπομέλανα; μια μικρή περιοχή του εγκεφαλικού στελέχους, που τροφοδοτεί μεγάλο μέρος του εγκεφάλου με νορεπινεφρίνη, έναν χημικό αγγελιοφόρο που εμπλέκεται στην εγρήγορση, την προσοχή και την προσαρμογή.
Είναι γνωστό ότι τα απροσδόκητα γεγονότα εμπλέκουν αυτό το σύστημα. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η προκύπτουσα έκρηξη διέγερσης λειτουργεί κάπως σαν ένα σήμα «επαναφοράς»: ο εγκέφαλος αναγνωρίζει ότι το τρέχον μοντέλο του μπορεί να είναι ξεπερασμένο, χαλαρώνει την εξάρτησή του από προηγούμενες προσδοκίες και γίνεται πιο δεκτικός σε νέες πληροφορίες.
Η διαστολή της κόρης είναι ένας εξωτερικός δείκτης αυτής της απόκρισης. Το αυτόνομο νευρικό σύστημα ελέγχει το μέγεθος της κόρης. Η συμπαθητική ενεργοποίηση διευρύνει τις κόρες, ενώ η παρασυμπαθητική δραστηριότητα βοηθά στη σύσπασή τους. Τα έντονα συναισθήματα και η διέγερση μπορούν, επομένως, να αλλάξουν το μέγεθος της κόρης χωρίς καμία αλλαγή στο φως.
Μια διασταλμένη κόρη αποδεικνύει ότι έχει απελευθερωθεί νορεπινεφρίνη;
Όχι. Οι ερευνητές μέτρησαν το μέγεθος της κόρης και τη δραστηριότητα του ΗΕΓ ως έμμεσες υποδείξεις για τη διέγερση που σχετίζεται με το σύστημα LC-NE. Δεν κατέγραψαν άμεσα την απελευθέρωση νορεπινεφρίνης ή τους νευρώνες του υπομέλανα στους συμμετέχοντες.
Το μέγεθος της κόρης επηρεάζεται, επίσης, από άλλα νευρωνικά συστήματα, το φως, τα φάρμακα και τις συναισθηματικές καταστάσεις.
Η νέα μελέτη επεκτείνει τα υπάρχοντα στοιχεία. Προηγούμενη έρευνα έχει ήδη δείξει ότι οι κόρες διαστέλλονται σε έκπληξη, προσοχή και διέγερση. Αυτό που προσθέτει αυτή η μελέτη είναι στοιχεία ότι η ίδια παροδική απόκριση συνοδεύει χρήσιμες αλλαγές στην αντίληψη και την μάθηση, όταν το περιβάλλον αλλάζει απροσδόκητα.
Γιατί ο εγκέφαλος χρειάζεται μια «επαναφορά»;
Οι προσδοκίες συνήθως βοηθούν τον εγκέφαλο να ερμηνεύει τις πληροφορίες αποτελεσματικά. Αλλά γίνονται μειονέκτημα όταν οι συνθήκες αλλάζουν ξαφνικά.
Μια σύντομη απόκριση διέγερσης μπορεί να μειώσει την επιρροή του παλιού πλαισίου και να αυξήσει την ευαισθησία σε αυτό που συμβαίνει τώρα.
Στην πράξη, η έκπληξη μπορεί να κάνει προσωρινά τον εγκέφαλο πιο ευέλικτο και όχι απλώς πιο ξαφνιασμένο.
Συχνές Ερωτήσεις
Είναι οι διασταλμένες κόρες πάντα ένδειξη έκπληξης;
Όχι. Οι κόρες συνήθως διευρύνονται σε αμυδρό φως και μπορούν επίσης να διασταλούν με άγχος, ενθουσιασμό, πόνο, φάρμακα ή ορισμένα φάρμακα. Το μέγεθος της κόρης από μόνο του δεν μπορεί να αποκαλύψει τι σκέφτεται ή αισθάνεται κάποιος.
Πότε οι διασταλμένες κόρες αποτελούν ιατρική ανησυχία;
Η επίμονη διαστολή, η ξαφνική αύξηση της μίας κόρης σε σχέση με την άλλη ή η διαστολή που συνοδεύεται από σοβαρό πονοκέφαλο, σύγχυση, αδυναμία ή πρόσφατο τραυματισμό στο κεφάλι θα πρέπει να αξιολογείται ιατρικά. Αυτά τα πρότυπα διαφέρουν από την κανονική διαστολή, που προκαλείται από συναίσθημα ή διέγερση.
Συμπέρασμα
Τα ευρήματα νέας μελέτης υποδηλώνουν, ότι η διαστολή της κόρης κατά τη διάρκεια έκπληξης μπορεί να είναι ένα ορατό σημάδι, ότι ο εγκέφαλος ενημερώνει το εσωτερικό του μοντέλο για τον κόσμο γύρω του. Αντί να αντανακλά απλώς τον ενθουσιασμό, η αντίδραση φαίνεται να συνοδεύει μια μετατόπιση από τις παλιές προσδοκίες, ώστε η αντίληψη και η μάθηση να μπορούν να προσαρμοστούν.
Η διαστολή της κόρης παραμένει ένα έμμεσο παράθυρο στην εγκεφαλική δραστηριότητα, αλλά όχι μια άμεση μέτρηση της νορεπινεφρίνης ή ένα αξιόπιστο σήμα «ανάγνωσης του νου».
Πηγές:
