Γιατρός του Χάρβαρντ λέει ότι αυτό το μέταλλο προστατεύει τον εγκέφαλο από την άνοια
Μια 10ετής μελέτη εξέτασε 27 μέταλλα στον εγκέφαλο και βρήκε μια εκπληκτική σύνδεση με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Το λίθιο είναι περισσότερο γνωστό ως συνταγογραφούμενη θεραπεία για τη διπολική διαταραχή. Αλλά μικροσκοπικές ποσότητες εμφανίζονται επίσης φυσικά στο σώμα, την τροφή και το νερό. Μια δεκαετής μελέτη με επικεφαλής το Χάρβαρντ υποδηλώνει ότι αυτό το ίχνος λιθίου μπορεί να παίζει κάποιο ρόλο στην προστασία του γερασμένου εγκεφάλου.
Η έρευνα, με επικεφαλής τον δρ. Bruce Yankner, καθηγητή γενετικής και νευρολογίας στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, δεν δείχνει ότι η λήψη λιθίου προλαμβάνει την άνοια. Υποδηλώνει ότι η απώλεια φυσικώς απαντώμενου λιθίου στον εγκέφαλο μπορεί να είναι ένα πρώιμο μέρος της νόσου Αλτσχάιμερ.
Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές αφού μελέτησαν 27 μέταλλα;
Η ομάδα του δρ. Yankner μέτρησε 27 μέταλλα σε μεταθανάτιο εγκεφαλικό ιστό και αίμα από ηλικιωμένους ενήλικες με φυσιολογική γνωστική λειτουργία, ήπια γνωστική εξασθένηση (MCI) ή νόσο Αλτσχάιμερ. Το λίθιο ήταν το μόνο μέταλλο που μειώθηκε σημαντικά στον προμετωπιαίο φλοιό τόσο στην MCI όσο και στη νόσο Αλτσχάιμερ.
Το λίθιο στο αίμα δεν ήταν χαμηλότερο. Αντ' αυτού, οι ερευνητές βρήκαν λίθιο συγκεντρωμένο μέσα σε πλάκες αμυλοειδούς-βήτα στον εγκέφαλο. Η υπόθεσή τους είναι ότι καθώς το αμυλοειδές συσσωρεύεται, παγιδεύει λίθιο και μειώνει την ποσότητα που είναι διαθέσιμη στον κοντινό εγκεφαλικό ιστό, δημιουργώντας ενδεχομένως μια κατάσταση, που επιδεινώνει την παθολογία του Αλτσχάιμερ.
Πώς θα μπορούσε το χαμηλό λίθιο να επηρεάσει τον εγκέφαλο;
Η ομάδα δοκίμασε αυτήν την ιδέα σε ποντίκια. Η μείωση του λιθίου στη διατροφή αρκετά ώστε να μειώσει το λίθιο στον εγκέφαλο κατά περίπου το ήμισυ αύξησε τις εναποθέσεις αμυλοειδούς-βήτα και την ανώμαλη φωσφορυλιωμένη tau, την φλεγμονή στα μικρόγλοια, τις κατεστραμμένες συνάψεις και την μυελίνη, και την επιδείνωση της μνήμης.
Το αντίθετο πείραμα ήταν επίσης εντυπωσιακό. Πολύ χαμηλή δόση οροτικού λιθίου, μια μορφή που συνδεόταν λιγότερο εύκολα με το αμυλοειδές, απέτρεψε ή ανέστρεψε αρκετές αλλαγές και προβλήματα μνήμης που μοιάζουν με τη νόσο Αλτσχάιμερ σε μοντέλα ποντικών.
Η μελέτη, επομένως, υποδεικνύει την ομοιόσταση του λιθίου, όχι απλώς την "περίσσεια λιθίου", ως δυνητικά σημαντική στη γήρανση του εγκεφάλου.
Αυτό σημαίνει ότι το λίθιο μπορεί να αποτρέψει την άνοια στους ανθρώπους;
Όχι ακόμα. Τα ισχυρότερα προστατευτικά πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε ποντίκια και το χαμηλό λίθιο στον εγκέφαλο στους ανθρώπους θα μπορούσε να συμβάλλει στη νόσο Αλτσχάιμερ, ως συνέπεια της νόσου ή και των δύο. Δεν υπάρχουν ακόμη αδιάσειστα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η προσαρμογή των επιπέδων λιθίου αποτρέπει τη νόσο Αλτσχάιμερ στους ανθρώπους.
Τα στοιχεία από δοκιμές σε ανθρώπους το ενισχύουν αυτό. Σε μια τυχαιοποιημένη πιλοτική δοκιμή του 2026, 80 ηλικιωμένοι ενήλικες με ήπια γνωστική εξασθένηση έλαβαν χαμηλή δόση ανθρακικού λιθίου ή εικονικό φάρμακο για 2 χρόνια. Κανένα από τα 6 προκαθορισμένα γνωστικά, απεικονιστικά ή βιοδεικτικά αποτελέσματα δεν πληρούσε το όριο σημαντικότητας της μελέτης, αν και τα διερευνητικά ευρήματα υποδηλώνουν πιθανό όφελος που αξίζει να δοκιμαστεί περαιτέρω.
Επομένως, η τελευταία μελέτη στο Nature επεκτείνει προηγούμενα παρατηρητικά και εργαστηριακά στοιχεία, που υποδηλώνουν ότι το λίθιο μπορεί να είναι νευροπροστατευτικό. Αλλά το κατά πόσον η αποκατάσταση του λιθίου μπορεί να αποτρέψει ή να επιβραδύνει την ανθρώπινη άνοια παραμένει αβέβαιο.
Πρέπει οι άνθρωποι να λαμβάνουν συμπληρώματα λιθίου για την υγεία του εγκεφάλου;
Δεν υπάρχουν στοιχεία, που να υποστηρίζουν την αυτοσυνταγογράφηση λιθίου για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ. Απαιτούνται ακόμη δοκιμές σε ανθρώπους πριν τα συμπληρώματα λιθίου μπορούν να προταθούν για την πρόληψη της άνοιας.
Το λίθιο είναι βιολογικά ενεργό και μπορεί να είναι τοξικό. Η συνταγογράφηση λιθίου απαιτεί ιατρική παρακολούθηση, επειδή τα υπερβολικά επίπεδα μπορούν να επηρεάσουν τα νεφρά, τον θυρεοειδή, το νευρικό σύστημα και την καρδιά. Για το οροτικό λίθιο τα ευρήματα σε ποντίκια δεν καθορίζουν μια ασφαλή ή αποτελεσματική δόση κατά της άνοιας για τους ανθρώπους.
Ο δρ. Yankner συνιστά να επικεντρωθούμε προς το παρόν στις καθιερωμένες στρατηγικές για την υγεία του εγκεφάλου, ιδιαίτερα σε ένα συνολικά υγιεινό διατροφικό πρότυπο, όπως η μεσογειακή διατροφή, αντί να προσπαθήσουμε να χειραγωγήσουμε την πρόσληψη λιθίου.
Συμπέρασμα
Η μελέτη με επικεφαλής το Χάρβαρντ προσφέρει μια ενδιαφέρουσα ιδέα: το φυσικό λίθιο μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να αντισταθεί στις βλάβες, που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ και οι αμυλοειδείς πλάκες μπορεί να το στερήσουν από τον εγκεφαλικό ιστό καθώς αναπτύσσεται η νόσος.
Προς το παρόν, το λίθιο παραμένει σε πεδίο έρευνας και σε καμία περίπτωση δεν συνιστάται σαν συμπλήρωμα κατά της άνοιας. Μόνο επαρκώς ενισχυμένες δοκιμές σε ανθρώπους μπορούν να δείξουν εάν η αποκατάσταση του λιθίου προστατεύει με ασφάλεια την μνήμη ή αλλάζει τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Πηγές:
