Ανοικοδόμηση 800 δισ. για την Ουκρανία: Oι ΗΠΑ μπροστά, η Ευρώπη… θεατής

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, οι ΗΠΑ και η Ουκρανία σχεδιάζουν να υπογράψουν συμφωνία ανοικοδόμησης ύψους 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός. Όπως αναφέρεται, οι πρόεδροι Ντόναλντ Τραμπ και Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να συναντηθούν εκεί για να οριστικοποιήσουν τη συμφωνία, η οποία παρουσιάζεται ως «μεταπολεμικό σχέδιο ευημερίας και ασφάλειας» για την Ουκρανία.

Η είδηση, αν επιβεβαιωθεί, δεν αφορά απλώς ένα ακόμη διεθνές οικονομικό deal. Αφορά το ποιος θα ελέγξει την επόμενη μέρα της Ουκρανίας και ποιος θα μείνει με τον λογαριασμό «στο χέρι».

Ποιος πλήρωσε και ποιος θα κερδίσει

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σηκώσει τεράστιο βάρος από την αρχή του πολέμου: χρηματοδότηση, κυρώσεις, ενεργειακό κόστος, πληθωρισμός, προσφυγικές ροές. Σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο, οι ευρωπαϊκές κοινωνίες πλήρωσαν πολύ ακριβότερο τίμημα απ’ ό,τι οι ΗΠΑ.

Και όμως, την ώρα που ανοίγει το μεγάλο τραπέζι της ανοικοδόμησης, η Ευρώπη δεν φαίνεται να κάθεται στην κεφαλή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται με τον γνώριμο τρόπο: πρώτα στρατηγική, μετά χρήμα, μετά συμβόλαια. Με ενιαία γραμμή, πολιτική κάλυψη και ξεκάθαρη στόχευση, φροντίζουν να εξασφαλίσουν ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα έχουν τον πρώτο λόγο στα μεγάλα έργα υποδομών, ενέργειας, τεχνολογίας και άμυνας.

Η Ευρώπη, αντίθετα, εμφανίζεται για άλλη μια φορά κατακερματισμένη, αργή και χωρίς κοινό σχέδιο. Πολύ πρόθυμη να χρηματοδοτεί, πολύ λιγότερο αποφασισμένη να επιβάλλει όρους. Έτσι κινδυνεύει να περιοριστεί σε ρόλο κομπάρσου: να πάρει δευτερεύοντα έργα, υπεργολαβίες και «ψίχουλα», ενώ το στρατηγικό και οικονομικό βάρος θα το σηκώσουν άλλοι.

Η γεωπολιτική αφέλεια της Ευρώπης

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Η ΕΕ δείχνει για ακόμη μία φορά ότι λειτουργεί περισσότερο ως ταμείο παρά ως γεωπολιτικός παίκτης. Πληρώνει, στηρίζει, θυσιάζεται, αλλά όταν έρχεται η ώρα της ανταμοιβής, δεν διεκδικεί. Και στη διεθνή πολιτική, ό,τι δεν διεκδικείς, απλώς το χάνεις.

Η συμφωνία των 800 δισ., αν υλοποιηθεί με αυτόν τον τρόπο, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα, όποιος έχει σχέδιο και ισχύ, καθορίζει το παιχνίδι. Οι υπόλοιποι ακολουθούν.

Για την Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλά ανησυχητικό. Η χώρα στήριξε πολιτικά και στρατιωτικά την Ουκρανία, επωμίστηκε ενεργειακό κόστος και πληθωριστικές πιέσεις, χωρίς όμως να έχει εξασφαλίσει καμία σοβαρή θέση στο τραπέζι της επόμενης μέρας.

Ελληνικές κατασκευαστικές, ενεργειακές και τεχνικές εταιρείες θα μπορούσαν να έχουν ρόλο στην ανοικοδόμηση. Όμως χωρίς εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική, ο ρόλος αυτός κινδυνεύει να μείνει θεωρητικός. Η Ελλάδα, όπως και άλλες χώρες της ΕΕ, κινδυνεύει να βρεθεί στη δυσάρεστη θέση του «πρόθυμου συμμάχου» που πλήρωσε, αλλά δεν κέρδισε.

Η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας δεν θα είναι φιλανθρωπία. Θα είναι οικονομική κίνηση, επιρροή και γεωπολιτική ισχύς. Και μέχρι στιγμής, όλα δείχνουν ότι οι ΗΠΑ το γνωρίζουν πολύ καλά. Το ερώτημα είναι αν και πότε θα το καταλάβει και η Ευρώπη.

Διαβάστε επίσης