Ανορθόδοξα ξεκινάμε, κυρία Καρυστιανού

Αυτή η αναγγελία δεν ήταν για να γίνει χθες.

Ναι, θα ήταν τα γενέθλια της Μάρθης.

Μετατρέπεται το προσωπικό βίωμα σε πολιτική πρόταση;

Θεωρώ, ναι.

Υπάρχουν στιγμές που η κοινωνία παγώνει. Οργίζεται. Κλαίει γοερά. Το δυστύχημα στα Τέμπη ήταν μία από αυτές. Μια συλλογική πληγή που δεν κλείνει -και ούτε πρόκειται ποτέ. Όχι γιατί χάθηκαν ζωές. Πολύτιμες ζωές σαν χρυσάφι. Αλλά γιατί πλανάται μία αίσθηση ότι η δικαιοσύνη κωλυσιεργεί με μικρές αίθουσες και… διακόπτες που ανοιγοκλείνουν και η αλήθεια δεν θα αποκατασταθεί.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η φωνή των συγγενών των θυμάτων απέκτησε ένα ιδιαίτερο βάρος. Όχι πολιτικό. Ηθικό. Και αυτό το βάρος ήταν και παραμένει απολύτως δικαιολογημένο. Βλέπω τον Νίκο Πλακιά και αμέσως σταματώ ό,τι κάνω, για αυτόν τον πατέρα που έχασε δύο κόρες σε μία στιγμή, με καθηλώνει. Βλέπω τον Χρήστο Χούπα και πενθώ για τον πατέρα που έχασε την Ελπίδα του. Τον πατέρα του Ιάσονα - Γεράσιμου, που σιγανά αγωνιά για το αν θα καταφέρει να δει το παιδί του ξανά δυνατό, να χαμογελά, να έχει όνειρα. Δεν έχω λόγια μπροστά τους. Μπροστά σε όλους τους γονείς που έχασαν τα παιδιά τους. Είμαι ανήμπορη.

Και από την άλλη η Μαρία Καρυστιανού. Η Μαρία των Τεμπών. Που έγινε η φωνή όλων των συγγενών των θυμάτων για αρκετό διάστημα, μέχρι που άρχισαν οι συναυλίες και οι φωτογραφίσεις σε lifestyle περιοδικά.

Η απόφαση της Μαρίας Καρυστιανού να μετατρέψει αυτή τη φωνή σε πολιτικό εγχείρημα αλλάζει το πλαίσιο. Γιατί από τη στιγμή που ένα πρόσωπο περνά από τον χώρο της διεκδίκησης στον χώρο της πολιτικής, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο οφείλει να αξιολογείται.

Δεν είναι πλέον μόνο μια μητέρα που ζητά δικαιοσύνη. Είναι μια πολιτική πρωτοβουλία που ζητά εμπιστοσύνη.

Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν.

Η ελληνική κοινωνία, ειδικά μετά τα χρόνια των μνημονίων, έχει δείξει ότι είναι δεκτική σε πρόσωπα που εμφανίζονται «εκτός συστήματος». Οι λεγόμενοι «αγανακτισμένοι» δεν εξαφανίστηκαν ποτέ. Απλώς άλλαξαν μορφή. Παραμένει ένα υπόγειο ρεύμα δυσπιστίας προς τα κόμματα, μια διαρκής αναζήτηση για κάτι «καθαρό», κάτι που δεν κουβαλά το βάρος του παρελθόντος.

Σε αυτό το κενό, κάθε πρόσωπο με ισχυρό ηθικό φορτίο μπορεί να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς.

Όμως η πολιτική δεν είναι μόνο ηθικό κεφάλαιο. Είναι πρόγραμμα, συγκρούσεις, αποφάσεις, ευθύνες. Είναι η μετάβαση από το «καταγγέλλω» στο «προτείνω» και τελικά στο «κυβερνώ».

Και κυρίως, είναι ο χώρος όπου το συναίσθημα -όσο ισχυρό και αν είναι– δεν αρκεί.

Η μετάβαση από τον αγώνα για δικαίωση σε ένα πολιτικό εγχείρημα γεννά εύλογα ερωτήματα: Πού τελειώνει η ανάγκη για δικαιοσύνη και πού αρχίζει η πολιτική της αξιοποίηση; Πότε μια προσωπική τραγωδία γίνεται δημόσιος λόγος και πότε μετατρέπεται σε πολιτική πρόταση;

Δεν υπάρχει εύκολη απάντηση. Και ίσως δεν πρέπει να υπάρχει.

Γιατί η κοινωνία οφείλει να ακούει τις φωνές των θυμάτων. Οφείλει να τις σέβεται. Αλλά οφείλει και να διαχωρίζει.

Να διαχωρίζει τον αγώνα για δικαιοσύνη από τη διεκδίκηση εξουσίας.

Να αναγνωρίζει το ηθικό βάρος, χωρίς να το μετατρέπει σε πολιτική νομιμοποίηση.

Και κυρίως, να μην ξεχνά ότι η πολιτική -όσο και αν αλλάζει πρόσωπα, παραμένει ένας χώρος ευθύνης, όχι μόνο συμβολισμού.

Η περίπτωση Καρυστιανού δεν είναι απλώς μια νέα πολιτική κίνηση. Είναι ένα ακόμη σημάδι μιας κοινωνίας που δεν εμπιστεύεται, που θυμώνει, που αναζητά.