Πώς συνδέουν οι Τούρκοι τα θαλάσσια πάρκα με τη «Γαλάζια Πατρίδα» 

Στο ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων και στη νέα ελληνοτουρκική αντιπαράθεση αναφέρεται η τουρκική Habertürk, παρουσιάζοντας την οπτική της Άγκυρας και τις θέσεις του Μουσταφά Μπασκάρα, διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Έρευνας για το Ναυτικό Δίκαιο στο Πανεπιστήμιο της Άγκυρας.

Η απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει για πρώτη φορά στην ιστορία της θαλάσσιες περιοχές ως «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα» επαναφέρει στο προσκήνιο τη διαμάχη με την Ελλάδα για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η Habertürk παρουσιάζει την κίνηση ως ένα σημαντικό βήμα της Άγκυρας, συνδέοντάς την όχι μόνο με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αλλά και με τη γενικότερη στρατηγική της Τουρκίας στη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».

«Ένα σημαντικό βήμα στην ιστορία της Τουρκίας»

Ο Μουσταφά Μπασκάρα χαρακτηρίζει την απόφαση ιστορικής σημασίας για την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί παράλληλα κίνηση που συνδέεται με τις τουρκικές θέσεις περί κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Η Τουρκία έκανε ένα σημαντικό βήμα στην ιστορία της, σηματοδοτώντας μια πρωτιά στην ιστορία της και διεκδικώντας τα κυριαρχικά της δικαιώματα στη Γαλάζια Πατρίδα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, με την απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 16 Αυγούστου, θαλάσσιες περιοχές στα ανοικτά των ακτών της Μούγλας - Φετιγιέ και της Αττάλειας - Κας, καθώς και συγκεκριμένες περιοχές στο Βόρειο Αιγαίο, χαρακτηρίστηκαν «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα».

Ο Μπασκάρα επισημαίνει μάλιστα ότι, ενώ η Τουρκία διαθέτει ήδη 50 εθνικά πάρκα, αυτή είναι η πρώτη φορά που ένα «εθνικό θαλάσσιο πάρκο» ανακηρύσσεται βάσει του νόμου περί Εθνικών Πάρκων.

«Η αρχιτεκτονική της Γαλάζιας Πατρίδας»

Η τουρκική ανάλυση εντάσσει τη συγκεκριμένη κίνηση σε μια σειρά ενεργειών που, σύμφωνα με την Άγκυρα, αποσκοπούν στη δημιουργία ενός νομικού και στρατηγικού πλαισίου για τις τουρκικές θέσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η Habertürk κάνει αναφορά στη συμφωνία Τουρκίας - Λιβύης του 2019, αλλά και στον τουρκικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος καταγράφηκε στην UNESCO τον Απρίλιο του 2025.

Ο Μπασκάρα κάνει λόγο για μια διαδικασία που, κατά την τουρκική οπτική, εξελίσσεται σταδιακά.

«Η αρχιτεκτονική της Γαλάζιας Πατρίδας χτίζεται βήμα βήμα», υποστηρίζει χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, σημειώνει ότι οι περιοχές που χαρακτηρίστηκαν ως θαλάσσια εθνικά πάρκα καλύπτουν συνολικά περίπου 24.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Το περιβαλλοντικό επιχείρημα της Άγκυρας

Ο Τούρκος καθηγητής επιχειρεί να δώσει και περιβαλλοντική διάσταση στην απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι στόχος των πάρκων είναι η προστασία της βιοποικιλότητας και η θέσπιση κανόνων για τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στις συγκεκριμένες περιοχές.

«Αυτές οι περιοχές στοχεύουν στην προστασία της βιοποικιλότητας στις θάλασσες και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση όλων των δραστηριοτήτων σε αυτές τις προστατευόμενες περιοχές μέσω κανονισμών», αναφέρει.

Ο ίδιος επικαλείται και την παρουσία προστατευόμενων ειδών στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.

«Η μεσογειακή φώκια, ένα απειλούμενο είδος, ζει σε αυτές τις περιοχές. Η προστασία της είναι υποχρέωση», σημειώνει ο Μπασκάρα.

Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, η διαχείριση των περιοχών θα γίνεται από τη Γενική Διεύθυνση Διατήρησης της Φύσης και Εθνικών Πάρκων του τουρκικού υπουργείου Γεωργίας και Δασοκομίας, σε συντονισμό με άλλα υπουργεία.

Τι λένε οι Τούρκοι για τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το σημείο της ανάλυσης όπου η Habertürk στρέφεται στην Ελλάδα.

Η τουρκική πλευρά υπενθυμίζει ότι η Αθήνα προχώρησε το 2025 στην ανακήρυξη δύο θαλάσσιων πάρκων, ενός στο Αιγαίο και ενός στο Ιόνιο.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε αντιδράσει, υποστηρίζοντας ότι μονομερείς ενέργειες θα πρέπει να αποφεύγονται σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες, όπως το Αιγαίο και η Μεσόγειος.

Παράλληλα, η Άγκυρα είχε υποστηρίξει ότι τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα δεν μπορούν να έχουν νομικές συνέπειες για την Τουρκία σε σχέση με ζητήματα που η ίδια θεωρεί εκκρεμή στο Αιγαίο.

Η Habertürk επαναφέρει τώρα αυτή τη θέση, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική κυβέρνηση είχε προαναγγείλει ήδη από το 2025 ότι θα προχωρήσει σε δικές της περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες.

Η ελληνική αντίδραση

Μετά τη νέα τουρκική απόφαση, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι η ανακήρυξη των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων εκτείνεται πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα και χαρακτηρίζοντας την κίνηση παράνομη.

Η τουρκική πλευρά, ωστόσο, επιμένει στη δική της ανάγνωση.

Σύμφωνα με την Habertürk, η Άγκυρα θεωρεί ότι με την απόφαση για τα θαλάσσια πάρκα υλοποιεί τη δέσμευση που είχε ανακοινώσει έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ παράλληλα δηλώνει ότι επιδιώκει τον διάλογο και τη συνεργασία σε περιβαλλοντικά ζητήματα.

«Η Τουρκία έκανε το βήμα της»

Το τουρκικό δημοσίευμα καταλήγει παρουσιάζοντας την απόφαση ως υλοποίηση μιας πολιτικής που είχε προαναγγελθεί από την Άγκυρα.

«Η Τουρκία έκανε το βήμα της, απηύθυνε έκκληση για δίκαιο διάλογο και δήλωσε σαφώς τη δέσμευσή της για σεβασμό του διεθνούς δικαίου», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η ίδια ανάλυση συνδέει την απόφαση και με την επικείμενη τουρκική φιλοξενία της COP31, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα θέλει να αναδείξει με αυτόν τον τρόπο τη σημασία που αποδίδει στην προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος.

Σε κάθε περίπτωση, οι δηλώσεις του Μουσταφά Μπασκάρα αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο την τουρκική οπτική: τα θαλάσσια πάρκα παρουσιάζονται ως περιβαλλοντική πρωτοβουλία, αλλά ταυτόχρονα εντάσσονται από την Άγκυρα στο ευρύτερο πλαίσιο των θέσεών της για το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο και τη «Γαλάζια Πατρίδα».

Διαβάστε επίσης