Εορτολόγιο 19 Φεβρουαρίου: Ποιοι γιορτάζουν αύριο - Ποια ήταν η Αγία Φιλοθέη

Την Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, τιμάται η μνήμη της Αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας.

Τα ονόματα που γιορτάζουν είναι τα εξής:

• Φιλόθεος
• Φιλοθέη
• Φιλοθέα
• Φιλοθεούλα

Αγία Φιλοθέη

Η Αγία Φιλοθέη, κατά κόσμον Ρηγούλα Μπενιζέλου, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1522 και ήταν κόρη του άρχοντα των Αθηνών Άγγελου Μπενιζέλου.

Η Ρηγούλα (ή Ρεβούλα, δηλαδή Παρασκευούλα), αυτό ήταν το όνομά της προτού γίνει μοναχή, αν και έλαβε χριστιανική ανατροφή και μόρφωση από τους γονείς της, εξαναγκάστηκε από εκείνους, να παντρευτεί σε ηλικία 14 ετών.

Αργότερα, αφού πέθαναν οι γονείς και ο σύζυγός της, γίνεται μοναχή και παίρνει το όνομα Φιλοθέη. Η ίδια αφιέρωσε όλη την ακίνητη περιουσία της, εκτεινόμενη σε πολλά μέρη της Αττικής, στη δημιουργία μοναστηριού, το 1571, αφιερωμένο στον Άγιο Ανδρέα τον Πρωτόκλητο.

Στο μοναστήρι του Αγίου Ανδρέα στην Αθήνα, φιλοξενούνταν το τίμιο και άγιο λείψανο της Αγίας, το οποίο ήταν αποθησαυρισμένο και αποτεθειμένο στο δεξιό μέρος του Ιερού Βήματος, όπου και το ασπάζονταν με ευλάβεια οι πιστοί.

Η μονή λειτούργησε ως ένας σύνθετος πυρήνας, εκπαιδευτικός, φιλανθρωπικός, κοινωνικός. Εκεί ιδρύθηκε και το πρώτο σχολείο θηλέων στη νεότερη Ελλάδα, όπου φτωχά κορίτσια της Αττικής, εύρισκαν καταφύγιο, προστασία, τροφή αλλά ακόμα εκπαιδεύονταν σε στοιχειώδη γράμματα και χειροτεχνία.

Σε λίγο διάστημα, η μονή, ωστόσο, έφθασε να έχει διακόσιες αδελφές και εκεί έβρισκαν προστασία όλοι οι ταλαιπωρημένοι από την σκλαβιά, θεραπεία οι άρρωστοι , οι πεινασμένοι τροφή, οι γέροντες στήριγμα και τα ορφανά στοργή. Ιδιαίτερες είναι οι ενέργειες της για να σώσει από τον εξισλαμισμό ή την αρπαγή των Τούρκων τις νέες Ελληνίδες. Το έργο της, κατά βάση εθνικό και θρησκευτικό, ξεπέρασε τα όρια της Αθήνας και έγινε γνωστό σε όλη την Ελλάδα.

Η δράση της μονής και το έργο της Αγίας Φιλοθέης προκάλεσαν την αντίδραση των Τούρκων, ώστε να την φυλακίσουν στην Ακρόπολη. Οι συχνές επιδρομές των Τούρκων στη μονή και η ανάγκη εξεύρεσης χρημάτων προς κατευνασμό τους οδήγησαν την Αγία Φιλοθέη να ζητήσει οικονομική βοήθεια από το κράτος της Βενετίας το 1583, λαμβάνοντας 200 χρυσά νομίσματα ώστε να δοθούν στις οθωμανικές αρχές της πόλης.

Οι τουρκικές αρχές αποφασίζοντας να βάλουν τέλος στην ενοχλητική γι’ αυτούς δράση της και για το λόγο αυτό εισέβαλλαν, κατά τη διάρκεια αγρυπνίας, στον ναό του Αγίου Ανδρέα στα Πατήσια, ξυλοκοπώντας την θανάσιμα, τον Οκτώβριο του 1588. Έξω από το ναό, στα δεξιά της εισόδου, σώζεται η κολώνα, όπου η Φιλοθέη δέθηκε, μαστιγώθηκε και εγκαταλείφθηκε ημιθανής.

Έφυγε από τη ζωή από τις συνέπειες αυτού του γεγονότος, στο άλλο μετόχι της μονής, όπου την είχαν μεταφέρει οι μοναχές της, στην Καλογρέζα, στις 19 Φεβρουαρίου 1589.

Το λείψανό της σώζεται άφθορο σήμερα σε πολύτιμη λάρνακα στο αριστερό κλίτος του μητροπολιτικού ναού των Αθηνών και λιτανεύεται την ημέρα της εορτής της στους δρόμους της Πλάκας, της παλαιάς γειτονιάς της Αγίας.

H Φιλοθέη ανακηρύχθηκε αγία επί Oικουμενικού Πατριάρχου Mατθαίου B΄ (1595 - 1600 μ.Χ.). Ο μητροπολίτης Αθηνών, Nεόφυτος, αφού ερεύνησε τη βιογραφία της οσίας, συνέταξε αναφορά στο Πατριαρχείο μαζί με τους επισκόπους Kορίνθου και Θηβών για να τάξει την οσία Φιλοθέη στους κόλπους των αγίων.

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε. Ὅσιων τὴν ἔλλαμψιν, εἰσδεδεγμένη σεμνή, τὴν πάλιν ἐφαίδρυνας, τῶν Ἀθηναίων τὴ σῆ, ἀσκήσει καὶ χάριτι, σὺ γὰρ ἐν εὐποιίαις, διαλάμπουσα Μῆτερ, ἤθλησας δι' ἀγάπην, εὐσεβῶς τοῦ πλησίον διὸ σὲ ὢ Φιλοθέη, Χριστὸς ἐδόξασε.