Μπορεί κάποιος να πεθάνει από στεναχώρια; - Ειδικός εξηγεί το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς»
Η έντονη θλίψη μετά από μια μεγάλη απώλεια δεν μένει πάντα μόνο στο συναίσθημα - Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να «χτυπήσει» και το σώμα, φτάνοντας ακόμη και να προκαλέσει σοβαρές καρδιακές επιπλοκές - Η Ψυχολόγος - Εγκληματολόγος Ιωάννα Σκλιάμη εξηγεί στο Newsbomb τι είναι το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς» και πώς η ψυχική οδύνη μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική σωματική αντίδραση
Snapshot
- Το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς» ή Takotsubo είναι παροδική καρδιακή δυσλειτουργία που προκαλείται από έντονο συναισθηματικό σοκ, όπως η απώλεια αγαπημένου προσώπου.
- Η ψυχική θλίψη ενεργοποιεί νευροβιολογικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν τη σωματική υγεία και μπορούν να προκαλέσουν καρδιακά συμπτώματα παρόμοια με έμφραγμα.
- Το σύνδρομο Takotsubo αναδεικνύει τη στενή σύνδεση μεταξύ ψυχικής και σωματικής υγείας και τον τρόπο που το ψυχικό τραύμα εκδηλώνεται σωματικά.
- Η έντονη θλίψη δεν προκαλεί άμεσα θάνατο, αλλά οι βιολογικές και ψυχολογικές επιπτώσεις του πένθους μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την υγεία και να οδηγήσουν σε σοβαρά καρδιακά επεισόδια.
- Το βαρύ πένθος επηρεάζει την ψυχική και σωματική ανθεκτικότητα, αυξάνοντας την ευαλωτότητα και επιδεινώνοντας την υγεία του ατόμου, ειδικά μετά την απώλεια συντρόφου.
Η υπόθεση της Μαρζάν Σατραπί, η οποία σύμφωνα με το οικογενειακό της περιβάλλον δεν κατάφερε να ξεπεράσει τον θάνατο του συζύγου της Ματίας Ρίπα, επανέφερε στο προσκήνιο μια συζήτηση που τα τελευταία χρόνια απασχολεί έντονα την επιστημονική κοινότητα: το λεγόμενο σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς» ή Takotsubo.
Ο θάνατος του Σουηδού παραγωγού, ηθοποιού και σεναριογράφου τον Απρίλιο του 2025 φαίνεται πως σημάδεψε καθοριστικά την ψυχολογική κατάσταση της καλλιτέχνιδας, η οποία –σύμφωνα με αναρτήσεις της στα κοινωνικά δίκτυα– είχε γράψει πως «έχασε τον έρωτα της ζωής της».
Με αφορμή την υπόθεση, η Ιωάννα Σκλιάμη, Ψυχολόγος (BSc) και Εγκληματολόγος (MSc), μίλησε στο Νewsbomb για το πώς η έντονη ψυχική φόρτιση μπορεί να μετατραπεί σε σωματική κατάρρευση, εξηγώντας αναλυτικά τη φύση του συνδρόμου και τις επιπτώσεις του οργανισμού στο πένθος.
Τι είναι το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς»
Σύμφωνα με την ειδικό, το σύνδρομο Takotsubo αποτελεί μια παροδική αλλά δυνητικά σοβαρή καρδιακή δυσλειτουργία που εμφανίζεται μετά από έντονο συναισθηματικό σοκ.
«Το σύνδρομο της «ραγισμένης καρδιάς» ή σύνδρομο Takotsubo είναι μια παροδική αλλά δυνητικά σοβαρή δυσλειτουργία της καρδιάς, η οποία μπορεί να εμφανιστεί έπειτα από ένα εξαιρετικά έντονο συναισθηματικό γεγονός, όπως η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, ένας χωρισμός ή ένα σοβαρό ψυχικό τραύμα. Η σύνδεσή του με το ψυχολογικό στρες έγκειται στο γεγονός ότι ο οργανισμός αντιδρά στην ακραία συναισθηματική φόρτιση με αυξημένη έκκριση ορμονών του στρες, όπως η αδρεναλίνη, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν προσωρινά τη λειτουργία της καρδιάς και να προκαλέσουν συμπτώματα που συχνά προσομοιάζουν με εκείνα ενός εμφράγματος».
Όπως επισημαίνει, το φαινόμενο αυτό δεν είναι απλώς ιατρικό, αλλά αποκαλύπτει τη βαθιά σύνδεση ψυχικής και σωματικής υγείας.
«Από ψυχολογική σκοπιά, το σύνδρομο αυτό αποτελεί ίσως μία από τις πιο χαρακτηριστικές αποδείξεις ότι η ψυχική και η σωματική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. Το έντονο πένθος και η βαθιά θλίψη δεν βιώνονται μόνο σε συναισθηματικό επίπεδο, αλλά ενεργοποιούν πολύπλοκους νευροβιολογικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν ολόκληρο τον οργανισμό. Η σύγχρονη επιστήμη αναγνωρίζει πλέον ότι η απώλεια ενός σημαντικού δεσμού μπορεί να έχει πραγματικές και μετρήσιμες επιπτώσεις στη σωματική υγεία, γεγονός που εξηγεί γιατί το σύνδρομο Takotsubo συχνά συνδέεται με εμπειρίες έντονου ψυχικού πόνου και πένθους. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ένα βαθύ ψυχικό τραύμα μπορεί να εκδηλωθεί και σε σωματικό επίπεδο».
Μπορεί η θλίψη να οδηγήσει σε θάνατο;
Ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα γύρω από το φαινόμενο αφορά το κατά πόσο ένας άνθρωπος μπορεί να πεθάνει από έντονη θλίψη.
«Η φράση «πέθανε από θλίψη» δεν είναι μόνο μια ποιητική ή συμβολική έκφραση. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η απώλεια ενός συντρόφου συγκαταλέγεται στα πιο στρεσογόνα γεγονότα της ανθρώπινης ζωής και μπορεί να επηρεάσει βαθιά τόσο την ψυχική όσο και τη σωματική υγεία. Από επιστημονική σκοπιά, ωστόσο, ο θάνατος δεν προκαλείται συνήθως από το συναίσθημα της θλίψης αυτό καθαυτό, αλλά από τις βιολογικές και ψυχολογικές διεργασίες που ενεργοποιεί το έντονο πένθος. Το παρατεταμένο στρες μπορεί να επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα, να επηρεάσει το ανοσοποιητικό, να διαταράξει τον ύπνο και τη συνολική λειτουργία του οργανισμού, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνδεθεί ακόμη και με σοβαρά καρδιακά επεισόδια, όπως το σύνδρομο Takotsubo», ανέφερε.
Η ειδικός επισημαίνει ότι το πένθος δεν είναι μόνο συναισθηματική διαδικασία αλλά και σωματική δοκιμασία.
«Παράλληλα, το βαρύ πένθος συχνά συνοδεύεται από κατάθλιψη, κοινωνική απόσυρση, έντονο αίσθημα κενού, παραμέληση της αυτοφροντίδας και επιδείνωση προβλημάτων υγείας που ήδη αντιμετωπίζει το άτομο. Η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει ότι το βαρύ πένθος μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες μετά την απώλεια ενός συντρόφου, γεγονός που υπογραμμίζει τη στενή σύνδεση μεταξύ ψυχικής και σωματικής υγείας. Θα λέγαμε, λοιπόν, ότι η θλίψη δεν «σκοτώνει» άμεσα, μπορεί όμως να αποδυναμώσει σημαντικά τους μηχανισμούς προσαρμογής και ανθεκτικότητας του ανθρώπου, καθιστώντας τον πιο ευάλωτο τόσο ψυχικά όσο και σωματικά».
H Ιωάννα Σκλιάμη, Ψυχολόγος (BSc) και Εγκληματολόγος (MSc)
