Σίφνος: Πώς συνετρίβη το ελικόπτερο Bell - Η τεχνική ανάλυση του πραγματογνώμονα Μανούσου Τραχαλάκη
Τα κρίσιμα δευτερόλεπτα πριν από την πρόσκρουση, η μάχη του χειριστή στον αέρα και τα μηχανικά δεδομένα για το ουραίο στροφείο που εξετάζουν οι αρχές
Την ανακατασκευή ολόκληρης της αλληλουχίας των γεγονότων, από την πρώτη στιγμή που διαταράχθηκε η ομαλή πτήση μέχρι την απώλεια ελέγχου, την πρόσκρουση και την ανάφλεξη, επιχειρούν οι αρχές που διερευνούν τα αίτια του αεροπορικού δυστυχήματος στη Σίφνο. Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο δικαστικός πραγματογνώμονας αεροναυτικών ατυχημάτων Μανούσος Τραχαλάκης, έχοντας ο ίδιος εμπειρία ως ιπτάμενος σε ελικόπτερα τύπου Bell, ανέλυσε τα οπτικά ντοκουμέντα και τα τεχνικά δεδομένα που οδηγούν στα πρώτα κρίσιμα συμπεράσματα για τη συμπεριφορά του αεροσκάφους στον αέρα.
Από την εξέταση του διαθέσιμου βίντεο διακρίνεται αρχικά μια αργή, ανεξέλεγκτη δεξιά περιστροφή του σκάφους. Εκεί ακριβώς εντοπίζεται η πρώτη ένδειξη ότι ο έλεγχος άρχισε να χάνεται σταδιακά, με τον χειριστή να αντιλαμβάνεται άμεσα τη μεταβολή στη συμπεριφορά του ελικοπτέρου. Λίγες στιγμές αργότερα, η περιστροφή γίνεται απότομη και βίαιη. Σύμφωνα με τον κ. Τραχαλάκη, η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την αγωνιώδη προσπάθεια του χειριστή να τραβήξει ισχύ ώστε να κρατήσει το σκάφος ψηλά και να αποτρέψει τη βίαιη πτώση στο έδαφος.
Κι όμως, αυτή ακριβώς η ενέργεια φέρνει ένα αντίθετο δυναμικό αποτέλεσμα όταν έχει χαθεί η λειτουργία του συστήματος αντιρροπής. Όσο περισσότερη ισχύ ζητά ο χειριστής για να διατηρηθεί στον αέρα, τόσο πιο έντονη γίνεται η περιστροφή της ατράκτου. Πρόκειται για μια ακραία κατάσταση ανάγκης. Ακόμη και σε περιβάλλον εξομοιωτή πτήσεων, όπου δοκιμάζεται η συγκεκριμένη διαδικασία μετά από απώλεια ουραίου στροφείου, η επιτυχής έκβαση παραμένει εξαιρετικά δύσκολη και σπάνια επιτυγχάνεται με την πρώτη φορά.
Η κάθετη κάθοδος και η ανάφλεξη στα συντρίμμια
Το ελικόπτερο δεν προσέκρουσε με τον τρόπο που συντρίβεται ένα αεροσκάφος σταθερών πτερύγων. Εφόσον το κύριο στροφείο συνέχιζε να περιστρέφεται, τα πτερύγια έσπρωχναν αέρα προς τα κάτω, μειώνοντας τη δύναμη της καθόδου και περιορίζοντας τον διασκορπισμό των συντριμμιών σε μικρή ακτίνα.
Αυτή η συγκέντρωση των τμημάτων του σκάφους στο σημείο της πτώσης είχε ολέθρια συνέπεια για τους επιβαίνοντες. Στα συγκεκριμένα μοντέλα, οι δεξαμενές καυσίμου βρίσκονται τοποθετημένες στο κέντρο βάρους, ακριβώς πίσω από τα καθίσματα των επιβατών. Με την κατακόρυφη πρόσκρουση δημιουργήθηκε άμεσα εκτεταμένη φωτιά, με τη θερμοκρασία να φτάνει στους 1.200 βαθμούς Κελσίου, όπως έχει διαπιστωθεί σε παρόμοιες διερευνήσεις. Σχετικά με τον εντοπισμό σορών εκτός της βασικής περιμέτρου της πυρκαγιάς, οι λεπτές αλουμινένιες πόρτες της καμπίνας συχνά ανοίγουν ή υποχωρούν κατά την πρόσκρουση, εκτινάσσοντας τους επιβάτες έξω από την άτρακτο ανάλογα με τη γωνία πρόσκρουσης.
Ο άξονας μετάδοσης και το ιστορικό συντηρήσεων
Στο επίκεντρο της έρευνας τίθεται ο μηχανισμός του ουραίου στροφείου και το σύστημα αντιρροπής. Η οδηγία της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας για ελέγχους στα ελικόπτερα του συγκεκριμένου τύπου αποτελεί πάγια πρακτική ασφαλείας, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κάποια αστοχία υλικού ή κάποιο συστημικό κενό στις διαδικασίες. Παρότι τα συγκεκριμένα σκάφη σχεδιάστηκαν τη δεκαετία του 1970, παραμένουν πλήρως αξιόπλοα εφόσον συντηρούνται αυστηρά βάσει των εργοστασιακών προτύπων.
Η τεχνική δομή του συστήματος παρουσιάζει αυξημένες απαιτήσεις. Ο άξονας που μεταδίδει την κίνηση από τον κινητήρα στο πίσω στροφείο αποτελείται από έναν κούφιο μεταλλικό σωλήνα μικρού βάρους, ο οποίος ενώνεται ανά διαστήματα περίπου ενός μέτρου με ειδικά ρουλεμάν για να απορροφά τους κραδασμούς και τις ταλαντώσεις της πτήσης. Τα εξαρτήματα αυτά αναπτύσσουν υψηλές θερμοκρασίες και απαιτούν σχολαστικότατη επιθεώρηση.
Την ίδια ώρα, η επιτροπή εμπειρογνωμόνων ελέγχει τα βιβλία συντήρησης για να διαπιστώσει αν είχαν καταγραφεί προηγούμενες παρατηρήσεις ή πρόσφατες αντικαταστάσεις εξαρτημάτων. Ταυτόχρονα εξετάζονται ο κινητήρας και το σύστημα μετάδοσης για να αποκλειστεί κάθε άλλη μηχανική βλάβη. Όσο για το ενδεχόμενο αιφνίδιου προβλήματος υγείας του χειριστή, θεωρείται τεχνικά απίθανο να έπαιξε ρόλο στην πτώση, καθώς η σταδιακή αντίδρασή του στα χειριστήρια μαρτυρά ότι διατηρούσε τις αισθήσεις του και προσπαθούσε να σώσει το σκάφος μέχρι την τελευταία στιγμή.
