Η Ιταλία ανακαλύπτει τον υπόγειο «γαλάζιο χρυσό» της - Η χαρτογράφηση που αλλάζει την πορεία της

Κάτω από τα πόδια μας βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα στρατηγικά αποθέματα της χώρας: τα υπόγεια ύδατα της Ιταλίας. Αυτός ο αόρατος αλλά ζωτικής σημασίας πόρος, ικανός να καλύψει πάνω από το 84% των αναγκών της χώρας σε πόσιμο νερό και κατανεμημένος σε μεγάλες φυσικές δεξαμενές που καλύπτουν περίπου το 66% της ιταλικής επικράτειας, αποτυπώνεται πλέον μέσα από τον νέο Υδρογεωλογικό Χάρτη της Ιταλίας κλίμακας 1:500.000.

Ο χάρτης παρουσιάστηκε στη Ρώμη από το ISPRA – το Τμήμα Γεωλογικής Έρευνας της Ιταλίας – σε συνεργασία με το Τμήμα Επιστημών της Γης «Ardito Desio» του Πανεπιστημίου του Μιλάνου, το ISTAT, το CMCC, το Εθνικό Σύστημα Περιβαλλοντικής Προστασίας, τις Περιφέρειες, τις Αρχές Διαχείρισης Λεκανών Απορροής, καθώς και την επιστημονική κοινότητα.

Για πρώτη φορά, το νέο αυτό εργαλείο προσφέρει μια ενιαία και ομοιογενή εικόνα ολόκληρης της ιταλικής επικράτειας, εντοπίζοντας τις περιοχές όπου υπάρχουν υδροφορείς, δηλαδή οι πραγματικές «φυσικές δεξαμενές» που μπορούν να αποθηκεύουν και να απελευθερώνουν νερό. Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη παραγωγική ικανότητα εντοπίζονται κυρίως στην πεδιάδα του Πάδου και του Βένετο, καθώς και κατά μήκος της κεντρικής και νότιας οροσειράς των Απεννίνων.

Η χαρτογράφηση εντόπισε 957 μεγάλες πηγές με παροχή μεγαλύτερη από 10 λίτρα το δευτερόλεπτο, από τις οποίες αντλούνται κάθε χρόνο περίπου 2,7 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα πόσιμου νερού, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 80% του νερού από πηγές που χρησιμοποιείται για αστικές ανάγκες στην Ιταλία.

Παράλληλα, καταγράφηκαν περίπου 60.000 γεωτρήσεις, 241 θερμομεταλλικές πηγές, καθώς και περισσότερες από 60 υποθαλάσσιες και παράκτιες πηγές, οι οποίες σήμερα παραμένουν ανεκμετάλλευτες αλλά θεωρούνται πιθανός πόρος για τη μελλοντική ενίσχυση των υδάτινων αποθεμάτων.

Ιδιαίτερο κεφάλαιο αποτελεί η περιοχή των πηγών της πεδιάδας του Πάδου και του Βένετο, χαρακτηριστικών για τη ζώνη μετάβασης ανάμεσα στην υψηλή και τη χαμηλή πεδιάδα. Η καταγραφή επιβεβαιώνει τον εξαιρετικό υδάτινο πλούτο του ιταλικού υπεδάφους και την παρουσία σημαντικών αποθεμάτων σε μεγάλο μέρος της χώρας.

Ο Υδρογεωλογικός Χάρτης συνοδεύεται από μια ελεύθερα προσβάσιμη και συνεχώς ενημερωμένη διαδικτυακή βάση δεδομένων, η οποία αποτελεί το πρώτο βήμα για μια βαθύτερη κατανόηση των εθνικών αποθεμάτων υπόγειου νερού.

Στα μελλοντικά σχέδια περιλαμβάνονται η δημιουργία μιας Εθνικής Βάσης Δεδομένων Πηγών και ενός νέου χάρτη που θα αποτυπώνει την ικανότητα ανατροφοδότησης των υδροφορέων. Στόχος είναι η μετατροπή των υπόγειων υδάτων σε στρατηγικό εργαλείο για την αντιμετώπιση της υδατικής κρίσης: τον εντοπισμό των περιοχών που μπορούν να αποθηκεύουν φυσικά νερό σε περιόδους αυξημένης διαθεσιμότητας, τη μείωση της ανάγκης κατασκευής νέων τεχνητών ταμιευτήρων και την καλύτερη αξιοποίηση των ήδη υπαρχόντων υπόγειων αποθεμάτων.

Η πρόεδρος του ISPRA, Αλεσάντρα Γκαλόνε, δήλωσε:

«Ο νέος υδρογεωλογικός χάρτης της Ιταλίας αποτελεί ένα επιστημονικό εργαλείο θεμελιώδους σημασίας, δεδομένου ότι τα υπόγεια ύδατα είναι πολύ πιο ανθεκτικά στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε σύγκριση με τα επιφανειακά νερά, όπως τα ποτάμια, οι λίμνες και οι τεχνητές δεξαμενές. Η ακριβής γνώση της θέσης τους, η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο διεισδύουν στο έδαφος και της πορείας που ακολουθούν, θα επιτρέψει στους θεσμούς να διαχειριστούν καλύτερα τον πόρο, να σχεδιάσουν αποτελεσματικότερα και να αναδείξουν τη στρατηγική αξία των υπόγειων υδάτων για τη χώρα».