Πάπυρος με απόσπασμα της «Ιλιάδας» του Ομήρου ανακαλύφθηκε σε αιγυπτιακή μούμια 1600 ετών
Για πρώτη φορά λογοτεχνικός πάπυρος σε ταφικό πλαίσιο, ο οποίος προστέθηκε σκόπιμα κατά τη διαδικασία μουμιοποίησης
Snapshot
- Ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά λογοτεχνικός πάπυρος με απόσπασμα της «Ιλιάδας» μέσα σε αιγυπτιακή μούμια 1600 ετών.
- Ο πάπυρος τοποθετήθηκε σκόπιμα κατά τη διαδικασία της μουμιοποίησης ως μέρος του ταφικού τελετουργικού.
- Το απόσπασμα προέρχεται από τον «Κατάλογο των Πλοίων» στο Β΄ Βιβλίο της «Ιλιάδας» και αναφέρεται στον Τρωικό Πόλεμο.
- Η μούμια βρέθηκε στον αρχαιολογικό χώρο της Οξυρύγχου στην Αίγυπτο κατά τη διάρκεια ανασκαφών του 2025.
- Πριν από αυτή την ανακάλυψη, οι ελληνικοί πάπυροι σε ταφικά πλαίσια περιείχαν κυρίως μεταφυσικά κείμενα και όχι λογοτεχνία.
Μία άνευ προηγουμένου αρχαιολογική ανακάλυψε έγινε από μία ομάδα ερευνητών, οι οποίοι μέσα σε μία μούμια της ρωμαϊκής εποχής βρήκαν έναν ελληνικό πάπυρο με απόσπασμα από την «Ιλιάδα».
Το εύρημα είναι σημαντικό, καθώς για πρώτη φορά εντοπίζεται λογοτεχνικό κείμενο μέσα σε τάφο, αντί για συνήθως ελληνικούς πάπυρους που σχετίζονταν με μαγεία και τελετουργίες.
Η μούμια, ηλικίας σχεδόν 1.600 ετών, φυλασσόταν στον αιγυπτιακό αρχαιολογικό χώρο της Οξυρύγχου (σήμερα Αλ Μπαχνάσα), περίπου 160 χλμ νοτιοδυτικά του Καΐρου στην Αίγυπτο.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της αρχαιολογίας που ένα ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο προστέθηκε σκόπιμα κατά τη διαδικασία της μουμιοποίησης.
Η Αρχαιολογική Αποστολή της Οξυρύγχου, υπό τη διεύθυνση των Maite Mascort και Esther Pons, ηγήθηκε του έργου που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Σπουδών της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής (IPOA) του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης.
Μια ομάδα με επικεφαλής τη Núria Castellano πραγματοποίησε ανασκαφές μεταξύ Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου του 2025 και εντόπισε τη μούμια στον Τάφο 65.
Πάνω στην κοιλιά της βρισκόταν ένας πάπυρος, ο οποίος είχε τοποθετηθεί σκόπιμα ως μέρος του τελετουργικού της ταρίχευσης.
«Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε ελληνικούς πάπυρους, δεμένους, σφραγισμένους και ενσωματωμένους στη διαδικασία της μουμιοποίησης, αλλά μέχρι τώρα το περιεχόμενό τους ήταν κυρίως μεταφυσικό», δήλωσε ο καθηγητής Ignasi-Xavier Adiego.
Το κομμάτι παπύρου μελετήθηκε λεπτομερώς μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του 2026, στο πλαίσιο μιας δεύτερης ερευνητικής εκστρατείας. Η παπυρολόγος Λέα Μάσια και ο Ιγνάσι-Ξαβιέ Αντιέγκο αποκρυπτογράφησαν το κείμενο και διαπίστωσαν ότι το θραύσμα προέρχεται από τον «Κατάλογο των Πλοίων» στο Β΄ Βιβλίο της «Ιλιάδας» του Ομήρου.
Το συγκεκριμένο απόσπασμα αναφέρεται στις ελληνικές δυνάμεις που προετοιμάζονταν για τον Τρωικό Πόλεμο, όταν οι στρατιώτες κρύφτηκαν μέσα στον Δούρειο Ίππο και επιτέθηκαν στην Τροία.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ένα ταφικό συγκρότημα στη νεκρόπολη, όπου βρέθηκαν τρεις ταφικοί θάλαμοι από ασβεστόλιθο που περιείχαν μούμιες της ρωμαϊκής εποχής και διακοσμημένες ξύλινες σαρκοφάγους.
