Ο Ήλιος είναι έτοιμος να χάσει τη μνήμη του - Τι σημαίνει αυτό για τον πλανήτη μας
Ο μυστηριώδης κανόνας Gnevyshev-Ohl και η εναλλαγή των κύκλων
Snapshot
- Η μελέτη του Πανεπιστημίου του Όουλου δείχνει ότι ο Ήλιος χάνει τη «μνήμη» του στο τέλος μονών ηλιακών κύκλων, καθιστώντας δύσκολη την πρόβλεψη του μελλοντικού μαγνητικού του παρελθόντος.
- Ο Ηλιακός Κύκλος 25, που είναι μονός, υποχωρεί και οδηγεί σε μια «κοσμική αμνησία» πριν την έναρξη του κύκλου 26 περίπου το 2030.
- Ο κανόνας Gnevyshev-Ohl επιβεβαιώνει ότι οι μονές ηλιακές κύκλοι είναι ισχυρότερες από τους προηγούμενους ζυγούς, και το τρέχον ζεύγος κύκλων 24-25 ακολουθεί αυτό το μοτίβο.
- Η πρόβλεψη του Ηλιακού Κύκλου 26 θα είναι ανακριβής μέχρι να αρχίσει η πραγματική παρατήρηση νέων ηλιακών σχηματισμών, λόγω της διαγραφής των ιστορικών δεδομένων.
- Ο μακροχρόνιος Κύκλος Gleissberg, που βρίσκεται σε ανοδική φάση, μπορεί να προσφέρει κάποια ένδειξη για την ένταση των μελλοντικών ηλιακών κύκλων, αν και η συμπεριφορά του κύκλου 26 παραμένει αβέβαιη.
Μια πρόσφατη και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Όουλου στη Φινλανδία καταλήγει σε ένα απρόσμενο συμπέρασμα: ο Ήλιος βρίσκεται στα πρόθυρα μιας πραγματικής «κοσμικής αμνησίας».
Αναλύοντας προσεκτικά 180 χρόνια δεδομένων από τον δείκτη aa, ένα πολύτιμο ιστορικό αρχείο που καταγράφει τη γεωμαγνητική δραστηριότητα της Γης από το 1844, οι επιστήμονες έκαναν μια πρωτοφανή παρατήρηση. Διαπίστωσαν ότι, όταν ολοκληρώνονται οι ηλιακοί κύκλοι με μονό αριθμό, η «μνήμη» του Ήλιου ουσιαστικά διαγράφεται. Όσα συνέβησαν στο μαγνητικό παρελθόν του άστρου φαίνεται να χάνονται, με αποτέλεσμα τα μαθηματικά μοντέλα να μην μπορούν να προσφέρουν χρήσιμες ενδείξεις για το μακροπρόθεσμο μέλλον.
Και πλησιάζουμε ακριβώς σε μία από αυτές τις ιστορικές στιγμές, καθώς ο τρέχων Ηλιακός Κύκλος 25, ο οποίος είναι μονός, σταδιακά υποχωρεί από το μέγιστο της δραστηριότητάς του και εισέρχεται σε φάση ύφεσης.
Ο μυστηριώδης κανόνας Gnevyshev-Ohl και η εναλλαγή των κύκλων
Για να κατανοήσουμε τη σημασία αυτής της ηλιακής «αμνησίας», είναι απαραίτητο να εξετάσουμε μια σημαντική αρχή της ηλιακής αστροφυσικής: τον κανόνα Gnevyshev-Ohl.
Ο κανόνας, που διατυπώθηκε το 1948, υποστηρίζει ότι οι ηλιακοί κύκλοι εμφανίζονται σε στενά συνδεδεμένα ζεύγη, με τον μονό κύκλο να είναι σταθερά ισχυρότερος και πιο έντονος από τον προηγούμενο ζυγό κύκλο.
Αν εξετάσει κανείς τα ιστορικά διαγράμματα που απεικονίζουν τον αριθμό των ηλιακών κηλίδων ανά τις δεκαετίες, το μοτίβο αυτό εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο. Στα 180 χρόνια επιστημονικών καταγραφών, έχει παρατηρηθεί μόλις μία εξαίρεση στον κανόνα, κατά τη μετάβαση από τον 22ο στον 23ο κύκλο.
Το τρέχον ζεύγος, που αποτελείται από τον Ηλιακό Κύκλο 24 και τον Ηλιακό Κύκλο 25, ευθυγραμμίζεται απόλυτα με αυτό το πρότυπο, επιβεβαιώνοντας τη στατιστική ισχύ του φαινομένου.
Η επερχόμενη «επανεκκίνηση» προς τον Ηλιακό Κύκλο 26
Το πραγματικά κρίσιμο σημείο της φινλανδικής έρευνας βρίσκεται στις δραματικές συνέπειες που συνδέονται με το τέλος ενός μονό αριθμημένου κύκλου.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι, όταν ολοκληρώνεται μια περίοδος όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα, η «μαγνητική ταινία» του Ήλιου είναι σαν να γυρίζει προς τα πίσω και να διαγράφεται. Αυτό σημαίνει ότι καμία πληροφορία από το ιστορικό αρχείο της γεωμαγνητικής δραστηριότητας δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια την ένταση του επόμενου κύκλου.
Ο Ήλιος ξεκινά ουσιαστικά την ενεργειακή του πορεία από την αρχή.
Με δεδομένο ότι ο πολυαναμενόμενος Ηλιακός Κύκλος 26 αναμένεται να ξεκινήσει περίπου το 2030, οι επιστήμονες που ασχολούνται με την πρόβλεψη του διαστημικού καιρού ενδέχεται σύντομα να βρεθούν αντιμέτωποι με μια πραγματικά «λευκή σελίδα».
Εάν τα συμπεράσματα της νέας μελέτης επιβεβαιωθούν πλήρως, οι αστρονόμοι δεν θα μπορούν να αποκτήσουν σαφή και αξιόπιστη εικόνα για τον νέο κύκλο μέχρι αυτός να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη — δηλαδή μέχρι να αρχίσουν να εμφανίζονται νέοι σχηματισμοί στην επιφάνεια του άστρου και να καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο η εξέλιξή τους.
Ο ρόλος του Κύκλου Gleissberg στις μελλοντικές προβλέψεις
Παρά την επικείμενη απώλεια δεδομένων που προκαλεί αυτή η κοσμική «επανεκκίνηση», υπάρχει ένας ακόμη παράγοντας μεγαλύτερης κλίμακας που θα μπορούσε να προσφέρει πολύτιμες ενδείξεις στην επιστημονική κοινότητα: ο γνωστός Κύκλος Gleissberg.
Πρόκειται για μια μακροχρόνια διακύμανση, η οποία διαρκεί κατά μέσο όρο 90 έως 100 χρόνια και μπορεί να επηρεάζει το ύψος και τη συνολική ένταση της ηλιακής δραστηριότητας σε βάθος αιώνων.
Αυτή τη στιγμή, το κύμα που δημιουργείται από τον Κύκλο Gleissberg βρίσκεται σε σαφώς ανοδική φάση. Αυτή η ανοδική τάση υποδηλώνει έντονα ότι το επόμενο ζεύγος ηλιακών κύκλων θα μπορούσε συνολικά να είναι ισχυρότερο και πιο έντονο από το προηγούμενο, περιορίζοντας εν μέρει την αβεβαιότητα που προκαλεί η έλλειψη βραχυπρόθεσμων δεδομένων.
Ωστόσο, η πραγματική συμπεριφορά του μελλοντικού Ηλιακού Κύκλου 26 παραμένει καλυμμένη από μυστήριο.
Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με απόλυτη βεβαιότητα τι θα φέρει η επόμενη δεκαετία για το άστρο μας. Και, σύμφωνα με τις εκπληκτικές νέες ανακαλύψεις, ίσως ούτε ο ίδιος ο Ήλιος να «ξέρει» ακόμη τι πρόκειται να κάνει.
