Καιρός: Το σήμα του ECMWF δίνει καλά νέα για τον υπόλοιπο χειμώνα - Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα

Τα τελευταία τρεξίματα του μοντέλου ECMWF σκιαγραφούν ένα διαφορετικό σενάριο από το κλασικό μοτίβο ενός απότομου και ισχυρού αιφνίδιου στρατοσφαιρικού θερμαντικού επεισοδίου (SSW).

Το επικρατέστερο ενδεχόμενο δεν είναι μια θεαματική κατάρρευση, αλλά ένας εξασθενημένος ή προσωρινά ανεστραμμένος πολικός στρόβιλος στη στρατόσφαιρα, με μέτρια αλλά επίμονη δυναμική στο δεύτερο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου.

Πρόκειται για μια λιγότερο εντυπωσιακή εξέλιξη, η οποία όμως μπορεί να αποδειχθεί πιο ύπουλη σε βάθος χρόνου.

Το σήμα του ECMWF ensemble

Η ανάλυση των στρατοσφαιρικών plumes δείχνει μεγάλο εύρος σεναρίων, με αρκετά μέλη να φέρνουν τον μέσο ζωνικό άνεμο στα 10 hPa και στο γεωγραφικό πλάτος των 60°Β πολύ κοντά στο μηδέν, ενώ ορισμένα περνούν και σε αρνητικές τιμές.

Ωστόσο, ο μέσος όρος του ensemble τείνει να παραμένει οριακά γύρω ή λίγο κάτω από το κρίσιμο όριο των 0 m/s, πριν επιστρέψει σε ασθενείς δυτικούς ανέμους.

Η εικόνα αυτή παραπέμπει περισσότερο σε μερικές ή ρηχές αναστροφές, παρά σε μια βαθιά και μακράς διάρκειας κατάρρευση, όπως αυτή που χαρακτηρίζει ένα μεγάλο SSW.

Με απλά λόγια, ο πολικός στρόβιλος εμφανίζεται διαταραγμένος και ευάλωτος, αλλά όχι πλήρως διασπασμένος σε δύο σαφείς λοβούς.

Γιατί μια ασθενής αναστροφή δεν εγγυάται άμεσες επιπτώσεις

Όταν η αναστροφή των στρατοσφαιρικών ανέμων είναι αδύναμη ή σύντομη, η απόκριση της τροπόσφαιρας συχνά είναι αποσπασματική.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η δημιουργία ισχυρών αντικυκλωνικών μπλοκαρισμάτων στη Γροιλανδία ή μιας καλά δομημένης αρνητικής φάσης του NAO δεν είναι δεδομένη.

Καθοριστικό ρόλο παίζει η κατάσταση του ατλαντικού αεροχειμάρρου. Αν ο δυτικός ροή παραμένει ισχυρή και ευθύγραμμη, το στρατοσφαιρικό σήμα μπορεί να παραμείνει «κλειδωμένο» ψηλά.

Αντίθετα, ένας ήδη κυματιστός και ασταθής jet stream ευνοεί τη μεταφορά της διαταραχής προς χαμηλότερα στρώματα, αυξάνοντας την πιθανότητα παροδικών ψυχρών εισβολών.

Το σενάριο ενός επίμονα αδύναμου στροβίλου

Αν οι άνεμοι στα 10 hPa παραμείνουν κοντά στο μηδέν ή σε αρνητικές τιμές για περισσότερο από μία εβδομάδα, τότε αυξάνεται η πιθανότητα μιας γενικευμένης εξασθένησης του πολικού στροβίλου σε ολόκληρη τη στρατοσφαιρική στήλη.

Ένα τέτοιο σενάριο, ακόμη και χωρίς ένα «κανονικό» μεγάλο SSW, μπορεί να ευνοήσει την εμφάνιση μπλοκαρισμάτων και να αυξήσει τη συχνότητα αρνητικών φάσεων του NAO σε βάθος χρόνου.

Στατιστικές συνθέσεις δείχνουν ότι αυτές οι καταστάσεις δεν οδηγούν σε ένα και μοναδικό αποτέλεσμα, όμως αυξάνουν την πιθανότητα πιο έντονων μεσημβρινών ανταλλαγών αερίων μαζών, με ψυχρότερες εισβολές προς τη βόρεια και κατά διαστήματα την κεντρική Ευρώπη.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα

Για τη χώρα μας, ένα παρατεταμένα εξασθενημένο πολικό στροβιλικό σύστημα δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε βαρυχειμωνιά.

Ωστόσο, αυξάνει τις πιθανότητες για πιο άστατο και «σπαστό» καιρό προς το τέλος του χειμώνα και τις αρχές της άνοιξης. Σε περίπτωση που ενισχυθούν οι μεσημβρινές ροές στην Ευρώπη, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί είτε στο ψυχρό σκέλος μιας διάταξης, με πρόσκαιρες ψυχρές εισβολές και αυξημένες βροχοπτώσεις, είτε στο θερμό σκέλος, με μεταφορά ήπιων και υγρών αερίων μαζών από τη Μεσόγειο.

Το πιο πιθανό σενάριο δεν είναι ένα παρατεταμένο ψυχρό μοτίβο, αλλά εναλλαγές: σύντομα «παράθυρα» ψύχους, πιθανώς και με χιονοπτώσεις στα ορεινά και ημιορεινά, τα οποία θα διακόπτονται από πιο ήπιες και υγρές περιόδους.

Σε κάθε περίπτωση, η σταθεροποίηση ανοιξιάτικων συνθηκών ενδέχεται να καθυστερήσει.

Τι πρέπει να παρακολουθείται

Το κρίσιμο στοιχείο τις επόμενες ημέρες είναι η διάρκεια των ανέμων κοντά ή κάτω από τα 0 m/s στα 10 hPa, η εμπλοκή των χαμηλότερων στρωμάτων της στρατόσφαιρας και η αντίδραση δεικτών όπως ο NAO και ο AO.

Αυτά θα κρίνουν αν η διαταραχή θα μείνει «ψηλά» ή αν θα επηρεάσει ουσιαστικά την κυκλοφορία πάνω από την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, και τη χώρα μας.

Συμπερασματικά, τα μοντέλα δεν «φωνάζουν» ακραίο γεγονός, αλλά προειδοποιούν για μια δυνητικά παρατεταμένη φάση αδύναμου πολικού στροβίλου. Ένα σενάριο λιγότερο εντυπωσιακό, αλλά ικανό να διαμορφώσει τον καιρό στην Ευρώπη και την Ελλάδα από τα τέλη του χειμώνα έως και τις πρώτες εβδομάδες της άνοιξης.

*Με πληροφορίες από το Meteoweb.eu