«Απλώς συνέχιζαν να σκοτώνουν»: Μαρτυρίες από τη φονική καταστολή των διαδηλώσεων από τους μουλάδες

«Το είδα με τα μάτια μου. Πυροβολούσαν κατευθείαν τις γραμμές των διαδηλωτών και οι άνθρωποι έπεφταν κάτω εκεί που στέκονταν». Η φωνή του Ομίντ έτρεμε καθώς μιλούσε, φοβούμενος ότι μπορεί να εντοπιστεί. Το να σπάσει κανείς το τείχος σιωπής ανάμεσα στο Ιράν και τον υπόλοιπο κόσμο απαιτεί τεράστιο θάρρος, δεδομένου του κινδύνου αντιποίνων από τις αρχές.

Ο Ομίντ, λίγο πάνω από τα 40 και με αλλαγμένο όνομα για λόγους ασφαλείας, συμμετείχε τις τελευταίες ημέρες σε διαδηλώσεις σε μια μικρή πόλη του νότιου Ιράν, διαμαρτυρόμενος για τη ραγδαία επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών.

Όπως καταγγέλλει, οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον άοπλων διαδηλωτών, χρησιμοποιώντας αυτόματα όπλα τύπου Καλάσνικοφ. «Παλεύουμε με ένα βάρβαρο καθεστώς με άδεια χέρια», λέει.

Το BBC έχει λάβει παρόμοιες μαρτυρίες για τη βίαιη καταστολή που ακολούθησε τις μαζικές διαδηλώσεις της περασμένης εβδομάδας σε ολόκληρη τη χώρα.

Μπλακάουτ και φίμωση της ενημέρωσης

Έκτοτε, οι αρχές έχουν διακόψει την πρόσβαση στο διαδίκτυο, καθιστώντας την κάλυψη των γεγονότων από το Ιράν δυσκολότερη από ποτέ. To BBC Persian απαγορεύεται επισήμως να δραστηριοποιείται δημοσιογραφικά εντός της χώρας.

Μία από τις μεγαλύτερες πανεθνικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, τη δωδέκατη συνεχόμενη νύχτα κινητοποιήσεων. Πολλοί φαίνεται να βγήκαν στους δρόμους την Πέμπτη και την Παρασκευή, έπειτα από καλέσματα του Ρεζά Παχλαβί, εξόριστου γιου του τελευταίου σάχη του Ιράν, που ανατράπηκε με την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Την επόμενη ημέρα, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, δήλωσε πως «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει». Σύμφωνα με μαρτυρίες, η πιο αιματηρή φάση των επεισοδίων σημειώθηκε μετά από αυτή την προειδοποίηση, καθώς οι δυνάμεις ασφαλείας και οι Φρουροί της Επανάστασης δρουν κατόπιν εντολών του.

Οι ιρανικές αρχές κατηγόρησαν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις ταραχές και καταδίκασαν «τρομοκρατικές ενέργειες», όπως μετέδωσαν κρατικά μέσα ενημέρωσης.

«Η Τεχεράνη έμοιαζε με πεδίο μάχης»

Μια νεαρή γυναίκα από την Τεχεράνη περιέγραψε την περασμένη Πέμπτη ως «ημέρα της κρίσης». «Ακόμη και οι πιο απομακρυσμένες γειτονιές ήταν γεμάτες διαδηλωτές, μέρη που δεν θα το πίστευες», είπε.

«Την Παρασκευή όμως, οι δυνάμεις ασφαλείας μόνο σκότωναν και σκότωναν. Αυτό που είδα με τα μάτια μου με έκανε να καταρρεύσω ψυχολογικά. Ήταν μια αιματηρή μέρα». Σύμφωνα με την ίδια, μετά τις δολοφονίες της Παρασκευής, πολλοί φοβήθηκαν να βγουν έξω και άρχισαν να φωνάζουν συνθήματα από σοκάκια και μέσα από τα σπίτια τους.

Όπως λέει, η Τεχεράνη μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, με διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας να παίρνουν θέσεις στους δρόμους. «Στον πόλεμο και οι δύο πλευρές έχουν όπλα. Εδώ ο κόσμος μόνο φωνάζει και σκοτώνεται. Είναι ένας πόλεμος μονόπλευρος».

Αυτόπτες μάρτυρες στην πόλη Φαρντίς, δυτικά της Τεχεράνης, ανέφεραν ότι την Παρασκευή μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Basij, που υπάγεται στους Φρουρούς της Επανάστασης, επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά σε διαδηλωτές, έπειτα από ώρες απουσίας αστυνομίας από τους δρόμους.

Οι δυνάμεις αυτές, με στολές και πάνω σε μοτοσικλέτες, φέρονται να πυροβόλησαν με αληθινά πυρά απευθείας το πλήθος. Παράλληλα, οχήματα χωρίς διακριτικά εισέβαλαν σε στενά, με τους επιβαίνοντες να πυροβολούν κατοίκους που δεν συμμετείχαν στις διαδηλώσεις. «Σε κάθε σοκάκι σκοτώνονταν δύο ή τρεις άνθρωποι», ανέφερε ένας μάρτυρας.

Αριθμοί που δεν μπορούν να επαληθευτούν

Όσοι μίλησαν στο BBC Persian υποστηρίζουν ότι η πραγματικότητα στο εσωτερικό του Ιράν είναι αδύνατο να γίνει αντιληπτή από τον έξω κόσμο και ότι οι αριθμοί των νεκρών που μεταδίδονται διεθνώς αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό μέρος της πραγματικής κλίμακας.

Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης δεν έχουν ελεύθερη πρόσβαση στη χώρα και βασίζονται κυρίως σε ιρανικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό. Τη Δευτέρα, η οργάνωση Iran Human Rights με έδρα τη Νορβηγία ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 648 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί, μεταξύ των οποίων εννέα ανήλικοι.

Τοπικές πηγές και μάρτυρες κάνουν λόγο για εξαιρετικά υψηλούς αριθμούς νεκρών σε διάφορες πόλεις, από εκατοντάδες έως και χιλιάδες. Το BBC δεν μπορεί να επαληθεύσει ανεξάρτητα αυτούς τους ισχυρισμούς, ενώ οι ιρανικές αρχές δεν έχουν δώσει επίσημα και διαφανή στοιχεία.

Την ίδια στιγμή, ιρανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι 100 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, υποστηρίζοντας ότι διαδηλωτές, τους οποίους αποκαλούν «ταραχοποιούς», έβαλαν φωτιά σε δεκάδες τζαμιά και τράπεζες.

Σοκαριστικές εικόνες και μαρτυρίες από νοσοκομεία

Βίντεο που επαληθεύτηκαν από την ομάδα ελέγχου γεγονότων του BBC Persian δείχνουν αστυνομικά οχήματα και κυβερνητικά κτίρια να καίγονται σε διάφορες περιοχές. Οι περισσότερες μαρτυρίες και οπτικό υλικό προέρχονται από μεγάλες πόλεις, όπως η Τεχεράνη, το Καράτζ, το Ραστ, το Μασχάντ και το Σιράζ, όπου υπάρχει μεγαλύτερη πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω του δορυφορικού δικτύου Starlink.

Αντίθετα, από μικρότερες πόλεις, όπου σημειώθηκαν οι πρώτοι θάνατοι, οι πληροφορίες είναι ελάχιστες.

Νοσηλευτές και γιατροί που μίλησαν στo BBC ανέφεραν ότι είδαν δεκάδες νεκρούς και τραυματίες. Όπως λένε, πολλά νοσοκομεία έχουν κατακλυστεί και αδυνατούν να περιθάλψουν σοβαρά τραυματισμένους, κυρίως με τραύματα στο κεφάλι και τα μάτια. Κάποιοι μάρτυρες περιέγραψαν πτώματα «στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο», τα οποία δεν παραδίδονταν στις οικογένειες.

Σοκαριστικά βίντεο που δημοσιεύτηκαν στο Telegram από το κανάλι Vahid Online δείχνουν δεκάδες σορούς στο Ιατροδικαστικό Κέντρο Καχριζάκ στην Τεχεράνη, με συγγενείς να θρηνούν ή να προσπαθούν να αναγνωρίσουν τους νεκρούς. Σε ορισμένα πλάνα, φαίνονται μαύροι σάκοι με πτώματα τόσο εντός του κτιρίου όσο και στον δρόμο έξω από αυτό.

Υπάλληλος νεκροταφείου στη Μασχάντ δήλωσε ότι πριν την ανατολή της Παρασκευής μεταφέρθηκαν 180 έως 200 σοροί με βαριά τραύματα στο κεφάλι, οι οποίοι θάφτηκαν άμεσα. Πηγή στο Ραστ ανέφερε ότι 70 σοροί διαδηλωτών μεταφέρθηκαν σε νοσοκομειακό νεκροθάλαμο την Πέμπτη, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας φέρονται να ζήτησαν «πληρωμή για τις σφαίρες» πριν παραδώσουν τα πτώματα στις οικογένειες.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε την Κυριακή ότι είναι «σοκαρισμένος από τις αναφορές για βία και υπερβολική χρήση δύναμης από τις ιρανικές αρχές κατά διαδηλωτών, με αποτέλεσμα θανάτους και τραυματισμούς».

«Ανεξάρτητα από τον αριθμό των νεκρών, η χρήση θανατηφόρας βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας προκαλεί σοβαρή ανησυχία», τόνισε στo BBC Persian η ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Ιράν, Μάι Σάτο.

Διαβάστε επίσης