Ιράν: Μπορεί αντέξει στην επίθεση από ΗΠΑ και Ισραήλ με την στρατηγική «πυρ κατά πάντων»;
Η Τεχεράνη επιτίθεται με πυραύλους και drones σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και επιχειρεί να δείξει στην Ουάσινγκτον ότι ο πόλεμος αυτός θα χρειαστεί πολύ χρόνο και χρήμα
Ο Αλί Χαμενεΐ με ηγετικά στελέχη του καθεστώτος και των Φρουρών της Επανάστασης σε στρατιωτική παρέλαση.
Snapshot
- Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ ενίσχυσε τη συσπείρωση του ιρανικού καθεστώτος και οδήγησε σε σκληρά αντίποινα με επιθέσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή.
- Η ιρανική στρατηγική «πυρ κατά πάντων» στοχεύει να καταστήσει τον πόλεμο μακρόχρονο και δαπανηρό για τις ΗΠΑ.
- Η διάρκεια και η έκβαση της σύγκρουσης εξαρτώνται και από την υπομονή του Τραμπ.
Το σενάριο για το οποίο προειδοποιούσαν οι αναλυτές έγινε πραγματικότητα. Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ δεν έφερε αποστασίες και κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος.
Το αντίθετο έφερε συσπείρωση στις καθεστωτικές δυνάμεις που προχωρούν σε σκληρά αντίποινα κατά πάντων στη Μέση Ανατολή με τα drones να φτάνουν μέχρι και την Κύπρο.
Η ίδια η κυβερνητική πυραμίδα της Τεχεράνης είναι με τέτοιο τρόπο δομημένη προκειμένου να αντέξει τη δολοφονία των ηγετικών στελεχών της και να συνεχίσει να λειτουργεί. Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι αν θα καταφέρει να αντέξει και με την στρατηγική της στην επίθεση που δέχεται από ΗΠΑ και Ισραήλ.
«Ο ριζοσπαστικός πυρήνας του καθεστώτος αναλαμβάνει τα ηνία, όπως αποδεικνύεται από τις επιθέσεις εναντίον των Αράβων γειτόνων και φαίνεται να εδραιώνεται αντί να επιδιώκει συμβιβασμό με την κυβέρνηση Τραμπ. Φαίνεται πιθανό ότι θα χρειαστεί περισσότερο από την αρχική φάση (πέντε ημέρες έως αρκετές εβδομάδες) για να επιτευχθεί μια αλλαγή καθεστώτος», εκτιμά ο αναλυτής του Ινστιτούτου Brookings, Itamar Rabinovich.
Όπως εξηγεί το βασικό ερώτημα είναι αν ο Τραμπ θα έχει την υπομονή για μία στρατιωτική σύρραξη διαρκείας στη Μέση Ανατολή. Σε κάποιο σημείο θεωρείται πιθανό ότι ο Αμερικανός πρόεδρος, ενδεχομένως και υπό το βάρος των πιέσεων των ψηφοφόρων του, θα θελήσει ένα γρήγορο τέλος στην σύγκρουση. Αντίθετα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου θέλει να ξανασχεδιάσει τον χάρτη με τις ισχυρές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής και θέτει πιο φιλόδοξους στόχους.
Γι’ αυτό το Ιράν με τις επιθέσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή υιοθετεί μία στρατηγική για να στείλει το μήνυμα ότι ο πόλεμος θα είναι μία εξαιρετικά δαπανηρή, μακρόχρονη και επικίνδυνη υπόθεση. Με απλά λόγια η Τεχεράνη ποντάρει ότι αν ο πόλεμος διαρκέσει θα επιφέρει ένα σοβαρό πολιτικό πλήγμα στον Τραμπ.
«Είναι κακώς σχεδιασμένη στρατηγική και πιθανότατα θα έχει αντίθετα αποτελέσματα. Εάν ο πόλεμος τελειώσει με μια αποδυναμωμένη εκδοχή του σημερινού καθεστώτος στην εξουσία, οι αραβικές γειτονικές χώρες θα πρέπει να επανεξετάσουν τις πολιτικές που ακολούθησαν τα τελευταία χρόνια (ισορροπώντας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν)», τόνισε ο Itamar Rabinovich.
Μια γυναίκα περνά μπροστά από ένα κτίριο που υπέστη ζημιές μετά από επίθεση σε αστυνομικό τμήμα στο πλαίσιο της αμερικανο-ισραηλινής στρατιωτικής εκστρατείας στην Τεχεράνη, Ιράν, την Τρίτη 3 Μαρτίου 2026.
APΜπορεί να αντέξει τον πόλεμο το Ιράν;
Ο Τραμπ έχει διατάξει να σφυροκοπηθεί το καθεστώς με την ελπίδα ότι η σύρραξη δεν θα διαρκέσει πολύ. Ωστόσο ούτε οι στόχοι της αμερικανικής ηγεσίας είναι ξεκάθαροι ούτε το πώς μπήκε σε αυτόν τον πόλεμο. Η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν είναι ένας εξαιρετικά δύσκολος στόχος που θα απαιτεί πολύ χρόνο και χερσαίες επιθέσεις. Το καλύτερο σενάριο για τον Τραμπ είναι να υπάρξει κάποιου είδους διαπραγμάτευση με την νέα ιρανική ηγεσία.
Μέχρι στιγμής η Τεχεράνη δεν δείχνει διάθεση να καθίσει στο τραπέζι των συνομιλιών για δύο λόγους. Πρώτον δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στην αμερικανική διπλωματία, αφού ο Τραμπ έχει δείξει ότι ακόμη και όταν βρίσκεται σε διαπραγμάτευση με τους Ιρανούς αυτό δεν τον εμποδίζει να χτυπήσει στρατιωτικά. Δεύτερον, σε αυτή τη φάση η Τεχεράνη καταλαβαίνει ότι ο στόχος είναι να αποδυναμωθεί πλήρως και θεωρεί ότι αν ανοίξει διαύλο για διάλογο τότε θα φανεί ακόμη πιο αδύναμη στους αντιπάλους της.
Έτσι εύλογα προκύπτει το ερώτημα αν το Ιράν αυτή τη στιγμή ικανό να αντέξει στα χτυπήματα των Αμερικανών και των Ισραηλινών. Σύμφωνα με τον αναλυτή της «δεξαμενής σκέψης» Chatham House, Μπιλάλ Σαάμπ καίριο σημείο για να απαντηθεί το ερώτημα είναι αν το Ιράν θα καταφέρει να κατανοήσει τη στρατηγική των αντιπάλων του και θα καταστρώσει ένα σχέδιο για να την αντιμετωπίσει.
Η ιρανική στρατηγική είναι να προκαλέσει ένα υψηλό πολιτικό τίμημα για τον Τραμπ και όπως εξηγεί ο Μπιλάλ Σαάμπ πρόκειται για μία αντίδραση περισσότερο πολιτική και ψυχολογική και λιγότερο στρατιωτική. «Το απόλυτο όπλο του Ιράν είναι η πολύ μεγαλύτερη ανεκτικότητά του στις απώλειες. Σε αυτό το σημείο έχει ένα σαφές, και πιθανώς το μοναδικό, πλεονέκτημα έναντι των ΗΠΑ. Οι Δημοκρατικοί ετοιμάζονται για μάχη με τον πρόεδρο στο Κογκρέσο. Όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος και όσο περισσότεροι Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώνονται τόσο πιο αποτελεσματικοί θα είναι», ανέφερε ο αναλυτής.
Έτσι η Τεχεράνη επιχειρεί να διεθνοποιήσει τη σύγκρουση και να εμπλέξει σε αυτή όσες περισσότερες χώρες μπορεί. Αυτή η επιλογή, όμως, θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ στους Ιρανούς. «Η επίθεση στα αραβικά κράτη του Κόλπου θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα. Αυτές οι χώρες θα μπορούσαν να ανατρέψουν την πολιτική τους να αρνούνται στις ΗΠΑ την άδεια να επιτεθούν στο Ιράν χρησιμοποιώντας όπλα που βρίσκονται στο έδαφός τους. Θα μπορούσαν ακόμη και να συμμετάσχουν στον αγώνα στο πλευρό των ΗΠΑ. Το Πεκίνο επίσης δεν θα ενθουσιαστεί με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν. Οι Κινέζοι εισάγουν μεγάλο μέρος του πετρελαίου τους από τη Μέση Ανατολή», υπογράμμισε ο Μπιλάλ Σαάμπ.
