Τραμπ: «Δεν παίρνουμε πετρέλαιο από το Ορμούζ» – Τι δείχνουν τα στοιχεία για ΗΠΑ, Ευρώπη και Ασία

«Οι χώρες που παίρνουν το πετρέλαιο πρέπει να κρατήσουν ανοικτό το Στενό του Ορμούζ, όχι οι Ηνωμένες Πολιτείες. Εμείς θα τους βοηθήσουμε πολύ. Αυτοί παίρνουν όλο το πετρέλαιο, εμείς δεν παίρνουμε τίποτα από το Στενό, οπότε πρέπει να συμμετέχουν».

Με αυτή τη δήλωση στο ισραηλινό Channel 14, ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε ένα ερώτημα που συζητείται έντονα διεθνώς: έχει βάση αυτό που λέει ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών;

Η απάντηση είναι ότι εν μέρει ισχύει, αλλά η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σημεία-κλειδιά» του πλανήτη. Από αυτό περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, που εξάγεται κυρίως από χώρες του Περσικού Κόλπου όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πετρελαίου κατευθύνεται κυρίως προς την Ασία. Οι χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από τις εξαγωγές του Περσικού Κόλπου είναι η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, οι οποίες αποτελούν τους μεγαλύτερους αγοραστές ενέργειας από την περιοχή. Σημαντικές ποσότητες πετρελαίου κατευθύνονται επίσης προς την Ευρώπη, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντίθετα, δεν εξαρτώνται σήμερα από το πετρέλαιο του Κόλπου στον ίδιο βαθμό όπως στο παρελθόν. Η ανάπτυξη της παραγωγής shale oil την τελευταία δεκαετία έχει αυξήσει σημαντικά την εγχώρια παραγωγή ενέργειας στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα οι εισαγωγές από τον Περσικό Κόλπο να αποτελούν πλέον πολύ μικρό ποσοστό της κατανάλωσης.

Με αυτή την έννοια, ο Τραμπ έχει μερικώς δίκιο όταν υποστηρίζει ότι οι μεγαλύτεροι ωφελημένοι από τη ροή πετρελαίου μέσω του Ορμούζ είναι άλλες χώρες, κυρίως στην Ασία.

Ωστόσο, υπάρχει ένα σημαντικό «αλλά».

Το πετρέλαιο λειτουργεί σε παγκόσμια αγορά. Αυτό σημαίνει ότι η τιμή του δεν καθορίζεται μόνο από το ποιος αγοράζει από πού, αλλά από τη συνολική ισορροπία προσφοράς και ζήτησης σε όλο τον κόσμο.

Αν το Στενό του Ορμούζ κλείσει ή περιοριστεί η ναυσιπλοΐα, τότε η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου μειώνεται και οι τιμές αυξάνονται διεθνώς. Σε ένα τέτοιο σενάριο θα επηρεάζονταν άμεσα:

• οι τιμές καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες

• ο πληθωρισμός και το κόστος μεταφορών

• τα χρηματιστήρια και η παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα.

Επιπλέον, οι βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ —όπως η Ευρώπη, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα— εξαρτώνται σε μεγαλύτερο βαθμό από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής. Μια ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομική επιβράδυνση στις χώρες αυτές, κάτι που τελικά θα επηρέαζε και την αμερικανική οικονομία μέσω του διεθνούς εμπορίου.

Η Ευρώπη είναι μάλιστα ακόμη πιο εκτεθειμένη. Το πετρέλαιο που προέρχεται από τον Περσικό Κόλπο φτάνει στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω μιας αλυσίδας κρίσιμων θαλάσσιων διαδρόμων: το Στενό του Ορμούζ, την Ερυθρά Θάλασσα, το Bab el-Mandeb και τη Διώρυγα του Σουέζ. Αν κάποιος από αυτούς τους δρόμους διαταραχθεί, τα πλοία αναγκάζονται να κάνουν τον γύρο της Αφρικής, αυξάνοντας δραματικά το κόστος μεταφοράς και τις τιμές ενέργειας.

Συνολικά, λοιπόν, η δήλωση του Τραμπ αντανακλά μια γεωπολιτική πραγματικότητα: οι μεγαλύτεροι αγοραστές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο βρίσκονται εκτός Ηνωμένων Πολιτειών. Παρ’ όλα αυτά, το Στενό του Ορμούζ παραμένει τόσο κρίσιμο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας ώστε οποιαδήποτε διαταραχή σε αυτό θα επηρέαζε αναπόφευκτα τόσο τις ΗΠΑ όσο και την Ευρώπη.

Διαβάστε επίσης