Μιχάλης Μαθιουλάκης: Γιατί το χτύπημα στο South Pars επηρεάζει μόνο το Ιράν

Στις εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, μετά και χτύπημα σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στο κοίτασμα South Pars, αλλά και τα όσα συμβαίνουν στα Στενά του Ορμούζ, στέκεται ο Μιχάλης Μαθιουλάκης, ακαδημαϊκός υπεύθυνος του Energy Foroum.

Σε εκτενή ανάλυση που δημοσίευσε στον λογαριασμό του στο Facebook, ο κ. Μαθιουλάκης, αρχικά στέκεται στο χτύπημα στο κοίτασμα South Pars, λέγον τας πως το ιρανικό μέρος του κοιτάσματος είναι μόλις το ένα τρίτο του συνολικού κοιτάσματος.

Και σε αυτό το πλαίσιο, όπως εξηγεί, το Ιράν παρότι είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο, δεν έχει μεγάλες εξαγωγές, καθώς χρησιμοποιεί σχεδόν το σύνολο της παραγωγής για εσωτερικές ανάγκες. «Αυτό σημαίνει όμως ότι αν θέλεις να σταματήσεις κάθε δραστηριότητα στο Ιράν αρκεί να διακόψεις την μία και μοναδική πηγή ενέργειας με την οποία δουλεύει όλη η χώρα, το φυσικό αέριο», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Ως προς τα Στενά του Ορμούζ, ο κ. Μαθουλάκης, σημειώνει πως ναι μεν από εκεί κινείται το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, αλλά όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «από τα 20 εκ. βαρέλια όμως, τα 15 μόνο είναι αργό ενώ τα άλλα 5 είναι πετρελαιοειδή τα οποία είναι μεν δύσκολο να παραχθούν από διυλιστήρια εκτός του περσικού, δεν είναι όμως ακατόρθωτο και σίγουρα είναι επιτεύξιμο αν φτάσουμε στην ανάγκη».

Σε αυτό το πλαίσιο επίσης τονίζει πως οι «εξαγωγές προς Ινδία και Κίνα συνεχίζονται σχεδόν κανονικά, οπότε άλλα 2-3 εκ. βαρέλια συνεχίσουν να τροφοδοτούν τις ασιατικές αγορές» και συνεχίζει:

«Η Κίνα, έχει μαζέψει τα τελευταία 2 χρόνια πάνω από 1 δις βαρέλια σε αποθέματα αργού και πετρελαιοειδών καθώς έκανε συστηματικό arbitrage με το πετρέλαιο που έπαιρνε από τη Ρωσία, αλλά και με διύλιση των ποσοτήτων που μάζευε από το Ιράν τις οποίες μοσχοπουλούσε στη διεθνή αγορά».

«Η Κίνα λοιπόν έχει μπόλικα αποθέματα από τα οποία μπορεί τώρα να βγάλει σημαντικά κέρδη, και μέσω των οποίων θα μπορέσει να στηρίξει κράτη σε κρίσιμα για τα κινέζικα εθνικά συμφέροντα σημεία, αποκομίζοντας και στρατηγικά, γεωπολιτικά οφέλη», συνεχίζει και επισημαίνει:

«Μέσω Κίνας μπορεί να καλυφθεί ένα ακόμα σημαντικό κομμάτι του ελλείματος από το Ορμούζ. Η Κίνα μπορεί άνετα να ρίξει 2-3 εκ. βαρέλια τη μέρα στην αγορά για τους επόμενους 2-3 μήνες και να ωφεληθεί τα μέγιστα από αυτά».

Σε άλλο σημείο της ανάλυσής του, υπογραμμίζει ότι «ακόμα 1 εκ. τη μέρα μπορεί να στείλει στην αγορά η Ρωσία η οποία βεβαίως τρέχει να εκμεταλλευτεί την συγκυρία», ενώ παρατηρεί πως «από την από όλη την αναστάτωση θα πρέπει να περιμένομε μια γενικότερη μείωση στη παγκόσμια ζήτηση. Μια μείωση της ζήτησης κατά 2-3% μεταφράζεται σε τουλάχιστον 2 εκ. βαρέλια τη μέρα».

Συμπερασματικά, ο κ. Μαθιουλάκης εκτιμά πως «τα Στενά του Ορμούζ δεν μπορούν να επηρεάσουν την παγκόσμια αγορά τόσο πολύ όσο οι περισσότεροι νομίζουν».

Και τονίζει πως είναι θέμα χρόνου να αρχίσουν να φαίνονται στην αγορά όλες οι παραπάνω κινήσεις οι οποίες έχουν ήδη δρομολογηθεί, ενώ αναφέρει πως «η παγκόσμια οικονομία δεν θα βρεθεί στην πράξη αντιμέτωπη με καμία έλλειψη καυσίμου».

Ολόκληρη η ανάλυση:

«ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΕΙΜΑΙ ΨΥΧΡΑΙΜΟΣ

Καταλαβαίνω ότι με αυτά που γίνονται στο Ιράν είναι εύκολο να πανικοβληθεί κανείς αλλά καλό θα είναι κάποια στιγμή να φροντίζουν όλοι να κοιτούν και τα δεδομένα και να μη μένουν στα πρωτοσέλιδα.

Ας δούμε λοιπόν μερικά δεδομένα σε σχέση με τους βαρύγδουπους τίτλους:

ΧΤΥΠΗΜΑ ΣΤΟ ΙΡΑΝΙΚΟ ΚΟΙΤΑΣΜΑ Φ.Α.

1. Για το χτύπημα στο ιρανικό κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars πρέπει να ξέρουμε ότι οι αναφορές στο «μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο» δεν είναι εντελώς ακριβείς. Το ιρανικό μέρος του κοιτάσματος είναι μόνο το ένα τρίτο του συνόλου. Τα υπόλοιπα δύο τρίτα ανήκουν στο Κατάρ.
2. Παράλληλα, εδώ και δεκαετίες, το Κατάρ βγάζει περίπου το 80% της συνολικής παραγωγής του κοιτάσματος καθώς το Ιράν το είχε παρατημένο. Ο μόνος λοιπόν που πλήττεται από αυτό το χτύπημα είναι το Ιράν και κανείς άλλος.
3. Αν κάτι μας δείχνει το χτύπημα στο south pars είναι το πόσο λάθος είναι οι απόψεις που συνδέουν την ενεργειακή αυτονομία με την ενεργειακή ασφάλεια. Το Ιράν είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός φυσικού αερίου στον κόσμο. Έχει όμως ελάχιστες εξαγωγές φυσικού αερίου καθώς επέλεξε να χρησιμοποιεί το φ.α. για όλες τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας, ώστε να του περισσεύει το δυνατόν περισσότερο πετρέλαιο προς πώληση.
4. Αυτό σημαίνει όμως ότι αν θέλεις να σταματήσεις κάθε δραστηριότητα στο Ιράν αρκεί να διακόψεις την μία και μοναδική πηγή ενέργειας με την οποία δουλεύει όλη η χώρα, το φυσικό αέριο.
5. Παρεμπίπτοντως, αυτό θα πρέπει να το έχουν υπόψη τους στην ΕΕ όταν λένε ότι αν πετύχουμε 100% αυτονομία μέσω παραγωγής ΑΠΕ (ηλεκτρισμό δηλαδή) θα έχουμε ενεργειακή ασφάλεια ή και πολλοί γραφικοί στην Ελλάδα όταν φωνασκούν για επιστροφή στον λιγνίτη.

-> Η ενεργειακή ασφάλεια αυξάνεται με την ενεργειακή διαφοροποίηση και όχι με την ενεργειακή αυτονομία.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΤΟΥ ΟΡΜΟΥΖ

1. Ναι, από τα στενά του Ορμούζ περνάνε περίπου 20 εκ. βαρέλια την μέρα αργού και πετρελαιοειδών τα οποία αν τα διαιρέσεις με τα 102 εκ. βαρέλια την μέρα που είναι η παγκόσμια κατανάλωση είναι όντως το 20%.

Από τα 20 εκ. βαρέλια όμως, τα 15 μόνο είναι αργό ενώ τα άλλα 5 είναι πετρελαιοειδή τα οποία είναι μεν δύσκολο να παραχθούν από διυλιστήρια εκτός του περσικού, δεν είναι όμως ακατόρθωτο και σίγουρα είναι επιτεύξιμο αν φτάσουμε στην ανάγκη.

1. Από τα 15 εκ. λοιπόν του αργού που περνάνε από τα στενά του Ορμούζ, η Σαουδική Αραβία μπορεί να στείλει τα 5 εκ. μέσω αγωγού που καταλήγει στην Ερυθρά Θάλασσα, τα Ην. Αραβικά Εμιράτα μπορούν να στείλουν μέσω αγωγού στον κόλπο του Ομάν και εκτός Ορμούζ σχεδόν και το 1,5 εκ βαρέλια που εξάγουν, ενώ και το Ιράκ μπορεί να στείλει σχεδόν 0,5 εκ βαρέλια στη Μεσόγειο μέσω Τουρκίας.
2. Οι μισές λοιπόν εξαγωγές πετρελαίου από Ορμούζ καλύπτονται και από αλλού.
3. Παράλληλα, οι εξαγωγές προς Ινδία και Κίνα συνεχίζονται σχεδόν κανονικά, οπότε άλλα 2-3 εκ. βαρέλια συνεχίσουν να τροφοδοτούν τις ασιατικές αγορές.
4. Η Κίνα, έχει μαζέψει τα τελευταία 2 χρόνια πάνω από 1 δις βαρέλια σε αποθέματα αργού και πετρελαιοειδών καθώς έκανε συστηματικό arbitrage με το πετρέλαιο που έπαιρνε από τη Ρωσία, αλλά και με διύλιση των ποσοτήτων που μάζευε από το Ιράν τις οποίες μοσχοπουλούσε στη διεθνή αγορά.
5. Η Κίνα λοιπόν έχει μπόλικα αποθέματα από τα οποία μπορεί τώρα να βγάλει σημαντικά κέρδη, και μέσω των οποίων θα μπορέσει να στηρίξει κράτη σε κρίσιμα για τα κινέζικα εθνικά συμφέροντα σημεία, αποκομίζοντας και στρατηγικά, γεωπολιτικά οφέλη.

Μέσω Κίνας μπορεί να καλυφθεί ένα ακόμα σημαντικό κομμάτι του ελλείματος από το Ορμούζ. Η Κίνα μπορεί άνετα να ρίξει 2-3 εκ. βαρέλια τη μέρα στην αγορά για τους επόμενους 2-3 μήνες και να ωφεληθεί τα μέγιστα από αυτά.

1. Αντίστοιχο κομμάτι θα καλυφθεί και από τα 400 εκ. βαρέλια στρατηγικών αποθεμάτων που ανακοίνωσε ότι θα απελευθερώσει ο IEA τα οποία θα αρχίσουν να μπαίνουν στην αγορά με καθυστέρηση λίγων εβδομάδων. Από αυτά θα πρέπει να περιμένουμε περί τα 1-2 κ. βαρέλια τη μέρα να αρχίσουν να μπαίνουν στην αγορά για τους επόμενους 2-3 μήνες και νομίζω ότι δεν θα χρειαστεί καν να ξοδευτούν όλα τα διαθέσιμα αποθέματα.
2. Ακόμα 1 εκ. τη μέρα μπορεί να στείλει στην αγορά η Ρωσία η οποία βεβαίως τρέχει να εκμεταλλευτεί την συγκυρία.
3. Τέλος, από όλη την αναστάτωση θα πρέπει να περιμένομε μια γενικότερη μείωση στη παγκόσμια ζήτηση. Μια μείωση της ζήτησης κατά 2-3% μεταφράζεται σε τουλάχιστον 2 εκ. βαρέλια τη μέρα.

Τι σημαίνουν όλα αυτά:

-> Τα στενά του Ορμούζ δεν μπορούν να επηρεάσουν την παγκόσμια αγορά τόσο πολύ όσο οι περισσότεροι νομίζουν.

-> Είναι θέμα χρόνου να αρχίσουν να φαίνονται στην αγορά όλες οι παραπάνω κινήσεις οι οποίες έχουν ήδη δρομολογηθεί.

-> Η παγκόσμια οικονομία δεν θα βρεθεί στην πράξη αντιμέτωπη με καμία έλλειψη καυσίμου.

-> Μόλις γίνει κοινός τόπος ότι δεν υπάρχει τελικά πρόβλημα τροφοδοσίας, είναι λογικό οι αγορές ενέργειας να παίξουν τις τιμές για κάτω.

(το ότι με όλη αυτή την πρωτοφανή κλιμάκωση, οι τιμές είναι ακόμα σε αυτά τα επίπεδα, δεν είναι άσχετο με όλα τα παραπάνω).

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

-> Όλα τα παραπάνω βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και δεν επηρεάζονται από το αν οι πολεμικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν ή όχι.

-> Ναι λοιπόν, μπορεί να έχουμε ακόμα πόλεμο και οι τιμές να αρχίσουν να πέφτουν.

* Το ξεδοντιασμένο και παρηκμασμένο Ιράν το οποίο πολλοί βλέπουν ακόμα ως δύναμη ενώ είναι τελειωμένο, ήταν τελειωμένο προ πολλού απλά είχε πετύχει να προβάλει μια εικόνα πολύ πιο ισχυρή από την πραγματική.

* Όσο απέφευγε τη σύγκρουση, το Ιραν μπορούσε να πιστώνεται «σεβασμό» και «φόβο». Το μεγάλο του λάθος είναι ότι δεν απέφυγε τη σύγκρουση και έτσι αποκαλύφθηκαν οι αδυναμίες του (το ίδιο που έπαθε και η Ρωσία).

-> Αυτό θα πρέπει να περιμένουμε να βάζει σε προβληματισμούς και την Τουρκία για τη δική της στάση στα διάφορα μέτωπα».