Καρκίνος πνεύμονα: 14 πρωτεΐνες προβλέπουν τον κίνδυνο έως και 5 χρόνια νωρίτερα

Μια νέα μελέτη υποδηλώνει ότι μια εξέταση αίματος που μετρά 14 πρωτεΐνες μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό ατόμων που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα έως και 5 χρόνια πριν από τη διάγνωση.

Η νέα εξέταση δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο καρκίνου του πνεύμονα. Δεν επιβεβαιώνει ότι κάποιος έχει καρκίνο. Ανιχνεύει, ωστόσο, ένα βιολογικό σήμα που συνδέεται με φλεγμονή στους πνεύμονες πριν αναπτυχθεί ο καρκίνος.

Τι διαπίστωσε η μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα πρωτεϊνών πλάσματος αίματος από περισσότερους από 48.000 συμμετέχοντες στη UK Biobank και τα συνέκριναν με αρχεία μητρώου καρκίνου. Εφαρμόζοντας τεχνολογία μηχανικής μάθησης, εντόπισαν μια υπογραφή 14 πρωτεϊνών που, μαζί με την ηλικία, το κάπνισμα και τυχόν προηγούμενη πνευμονική νόσο, βοήθησε στην πρόβλεψη του ποιος θα διαγνωστεί με καρκίνο του πνεύμονα μέσα στα επόμενα 5 χρόνια.

Η υπογραφή πρωτεΐνης δοκιμάστηκε στη συνέχεια σε 8 διεθνή σύνολα δεδομένων. Ήταν υψηλότερη σε άτομα που αργότερα ανέπτυξαν καρκίνο του πνεύμονα, συμπεριλαμβανομένης μιας ομάδας ατόμων που δεν είχαν καπνίσει ποτέ. Αυτό είναι σημαντικό επειδή ο τρέχων έλεγχος για καρκίνο του πνεύμονα επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό σε ηλικιωμένους ενήλικες με σημαντικό ιστορικό καπνίσματος.

Γιατί είναι σημαντικές αυτές οι 14 πρωτεΐνες;

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το πρότυπο πρωτεΐνης μπορεί να αντανακλά ένα φλεγμονώδες πνευμονικό περιβάλλον που καθιστά πιο πιθανό να αναπτυχθεί καρκίνος. Με άλλα λόγια, το σήμα αίματος μπορεί να μην προέρχεται από έναν πρώιμο όγκο, αλλά από πνευμονικό ιστό, που έχει γίνει βιολογικά ευάλωτος.

Αυτό έχει σημασία επειδή ο καρκίνος του πνεύμονα συχνά αναπτύσσεται μετά από χρόνια αλληλεπίδρασης μεταξύ γηρασμένων κυττάρων, γενετικών μεταλλάξεων, καπνίσματος, ατμοσφαιρικής ρύπανσης, φλεγμονής και άλλων εκθέσεων. Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι η υπογραφή αυξήθηκε σε άτομα που αργότερα ανέπτυξαν χρόνιες πνευμονικές παθήσεις, όπως ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, υποδηλώνοντας ότι μπορεί να αντανακλά ευρύτερο κίνδυνο φλεγμονής των πνευμόνων.

Θα μπορούσε αυτό να αλλάξει τα τεστ για καρκίνο του πνεύμονα;

Δυνητικά ναι, αλλά όχι ακόμα. Σήμερα, η συνιστώμενη εξέταση ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα είναι η αξονική τομογραφία. Οι κύριες κατευθυντήριες γραμμές συνιστούν τον έλεγχο κυρίως για άτομα ηλικίας 50 έως 80 ετών που καπνίζουν ή κάπνιζαν και έχουν σημαντικό ιστορικό καπνίσματος.

Μια εξέταση αίματος θα μπορούσε κάποια μέρα να βοηθήσει στον προσδιορισμό του ποιος χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση, ειδικά για άτομα που εκτίθενται σε ατμοσφαιρική ρύπανση ή που δεν κάπνισαν ποτέ, αλλά εξακολουθούν να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Ωστόσο, η νέα εξέταση αίματος πρέπει να επικυρωθεί περαιτέρω πριν μπορέσει να χρησιμοποιηθεί τακτικά στην κλινική περίθαλψη.

Θα μπορούσε το νέο τεστ αίματος να βοηθήσει στην πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα;

Η μελέτη διερεύνησε και την πρόληψη. Οι ερευνητές ανέλυσαν εκ νέου δεδομένα από τη δοκιμή CANTOS, η οποία εξέτασε την κανακινουμάμπη, ένα φάρμακο που μπλοκάρει το φλεγμονώδες σήμα ιντερλευκίνης-1 βήτα. Διαπίστωσαν ότι τα άτομα με υψηλή υπογραφή των 14 πρωτεϊνών φάνηκαν να ωφελούνται περισσότερο, με τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα να μειώνεται σχεδόν στο μισό σε αυτήν την υποομάδα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι πρέπει να λαμβάνουν αντιφλεγμονώδη φάρμακα πρόληψης του καρκίνου τώρα. Αυτά τα φάρμακα μπορεί να έχουν κινδύνους και δεν έχουν εγκριθεί για ευρεία πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα. Το εύρημα υποδηλώνει κυρίως ότι οι δείκτες κινδύνου με βάση το αίμα θα μπορούσαν μια μέρα να βοηθήσουν στον εντοπισμό του ποιος είναι πιο πιθανό να ωφεληθεί από την προληπτική θεραπεία.

Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί θα ήταν χρήσιμη μια εξέταση αίματος εφόσον υπάρχουν ήδη αξονικές τομογραφίες;

Η χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία μπορεί να εντοπίσει πρώιμους όγκους του πνεύμονα, αλλά χρησιμοποιείται κυρίως για άτομα με έντονο ιστορικό καπνίσματος. Μια επικυρωμένη εξέταση κινδύνου αίματος θα μπορούσε τελικά να βοηθήσει στον εντοπισμό ατόμων που μπορεί να χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση πριν ο καρκίνος γίνει ορατός στην απεικόνιση ή ατόμων που δεν εμπίπτουν στα τρέχοντα κριτήρια ελέγχου.

Θα μπορούσε αυτή η εξέταση να μειώσει τις περιττές σαρώσεις;

Εάν μελλοντικές μελέτες επιβεβαιώσουν την υπογραφή πρωτεΐνης, θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να διαχωρίσουν καλύτερα τα άτομα υψηλότερου από τα άτομα χαμηλότερου κινδύνου. Αυτό θα μπορούσε να κάνει τον έλεγχο πιο στοχευμένο, αλλά απαιτούνται πολύ ισχυρά στοιχεία πριν αλλάξει η πρακτική.

Μια υψηλή βαθμολογία κινδύνου στο νέο τεστ σημαίνει ότι κάποιος θα πάθει καρκίνο του πνεύμονα;

Όχι. Μια υψηλότερη βαθμολογία θα υποδήλωνε αυξημένο κίνδυνο, όχι βεβαιότητα. Πολλά άτομα με παράγοντες κινδύνου δεν αναπτύσσουν ποτέ καρκίνο του πνεύμονα, άλλα με λιγότερους προφανείς κινδύνους, αναπτύσσουν. Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση της εξέτασης θα πρέπει να ερμηνεύεται παράλληλα με την ηλικία, το ιστορικό καπνίσματος, την πνευμονική νόσο, τα συμπτώματα και τα ευρήματα απεικόνισης.

Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται, ακόμη και αν δεν συνιστάται ο έλεγχος;

Ένας επίμονος βήχας, βήχας με αίμα, ανεξήγητη απώλεια βάρους, πόνος στο στήθος, επιδεινούμενη δύσπνοια, επαναλαμβανόμενες πνευμονικές λοιμώξεις ή βραχνάδα που διαρκεί αρκετές εβδομάδες θα πρέπει να συζητηθεί με γιατρό. Τα συμπτώματα χρήζουν αξιολόγησης ανεξάρτητα από το αν κάποιος πληροί τις προϋποθέσεις για τακτικό έλεγχο.

Συμπέρασμα

Μια νέα μελέτη εντόπισε μια υπογραφή 14 πρωτεϊνών στο αίμα, που μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα χρόνια πριν από τη διάγνωση. Η κύρια υπόσχεσή της δεν είναι η έγκαιρη διάγνωση σήμερα, αλλά η μελλοντική διαστρωμάτωση κινδύνου: ο εντοπισμός ατόμων των οποίων οι πνεύμονες μπορεί ήδη να εμφανίζουν ένα φλεγμονώδες πρότυπο που συνδέεται με την ανάπτυξη καρκίνου.

Προς το παρόν, το εύρημα θα πρέπει να θεωρείται ως πολλά υποσχόμενη έρευνα, όχι ως κλινική συντόμευση. Η αξονική τομογραφία παραμένει η καθιερωμένη μέθοδος διαλογής για τους ενήλικες υψηλού κινδύνου που πληρούν τις προϋποθέσεις και τα συμπτώματα εξακολουθούν να χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης.

Πηγές:
medicalxpress.com
cdc.gov
cancer.org (1)
cancer.gov (2)