Mήνυμα στη Σαουδική Αραβία - Τι αλλάζει στο καθεστώς ενοικίασης ελληνικών Patriot στο Ριάντ
Η τριπλή συμφωνία Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας, Πακιστάν οδηγεί την Αθήνα σε αναθεώρηση των μέχρι στιγμής δεδομένων
Snapshot
- Η τριπλή συμφωνία Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας και Πακιστάν έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Αθήνα και οδηγεί σε αναθεώρηση της στρατιωτικής συνεργασίας με το Ριάντ.
- Η Ελλάδα αναπροσαρμόζει την αξιολόγηση της παρουσίας των πυραυλικών συστημάτων Patriot στη Σαουδική Αραβία από ετήσια σε μηνιαία βάση.
- Η μηνιαία αξιολόγηση θα επιτρέπει στην Ελλάδα να αποσύρει ή να μετακινήσει άμεσα τα συστήματα Patriot αν οι γεωπολιτικές συνθήκες το απαιτήσουν.
- Τα συστήματα Patriot έχουν αναπτυχθεί από το 2021 για την προστασία κρίσιμων υποδομών στη βιομηχανική ζώνη του Γιανμπού, μετά από συμφωνία που κυρώθηκε από τη Βουλή το 2024.
- Η στρατιωτική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία έχει στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας και δεν στρέφεται κατά άλλων κρατών.
Έντονη αντίδραση έχει προκαλέσει στην Αθήνα η προ ημερών ανακοίνωση Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας σχετικά με τη συμφωνία αμυντικής συνδρομής και υποστήριξης, η οποία ήδη έχει χαρακτηριστεί από πολλούς αναλυτές ως «ισλαμικό ΝΑΤΟ».
Η ελληνική αντίδραση έχει να κάνει κυρίως με την συμμετοχή σε αυτήν την τριπλή συμμαχία, της Σαουδικής Αραβίας, με την οποία η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει συνθέσει ένα πλέγμα ισχυρών στρατιωτικών σχέσεων, στην κορυφή των οποίων βρίσκεται η εγκατάσταση στο Ριάντ ελληνικής δύναμης και των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot. Μάλιστα πρόσφατα καταγράφηκαν αλλεπάλληλες επιτυχείς καταρρίψεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την πυροβολαρχία PATRIOT της ΕΛΔΥΣΑ στην περιοχή Γιανμπού.
Πώς αντέδρασε η Αθήνα
Η τριπλή συμφωνία Σαουδικής Αραβίας, Τουρκίας, Πακιστάν οδηγεί την Αθήνα σε εκ νέου στάθμιση των μέχρι στιγμής δεδομένων. Μέχρι πρότινος η αξιολόγηση για την παραμονή της πυροβολαρχίας των Patriot γινόταν σε ετήσια βάση, μέσα από ένα πλαίσιο αμοιβαίας εμπιστοσύνης και στρατηγικής συνεννόησης.
Πλέον το καθεστώς της ετήσιας αξιολόγησης φαίνεται ότι αλλάζει, με την επαναξιολόγηση της παρουσίας της συστοιχίας των Patriot στη Σαουδική Αραβία να γίνεται μηνιαίως. Σύμφωνα με πληροφορίες του Newsbomb, ήδη από τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ τον περασμένο Μάρτιο, είχε ληφθεί αυτή η απόφαση.
Στην παρούσα φάση και με την ενίσχυση των δεσμών Ριάντ και Άγκυρας, με την τριπλή συμφωνία, η ελληνική πλευρά επιδιώκει να στείλει ένα σαφές μήνυμα στο αραβικό βασίλειο.
Η σχετική εισήγηση μάλιστα φέρεται να έγινε από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, με άξονα την ανάγκη για ευελιξία και ταχεία προσαρμογή απέναντι στις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές ισορροπίες. Η εισήγηση έγινε αμέσως δεκτή τόσο από τον πρωθυπουργό όσο και από τα άλλα μέλη του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας.
Τι σημαίνει η μηνιαία αξιολόγηση
Η μηνιαία επαναξιολόγηση θα προσφέρει στην ελληνική ηγεσία τη δυνατότητα της άμεσης αποχώρησης ή μετακίνησης των αμυντικών συστημάτων της, αν κριθεί ότι οι συνθήκες που διαμορφώνονται δεν εξυπηρετούν ή δεν είναι ευνοϊκές για τα εθνικά συμφέροντα.
Γιατί είχαμε στείλει τους Patriot στη Σαουδική Αραβία;
Η Ελλάδα έχει αναπτύξει μια συστοιχία Patriot στο Βασίλειο για την ενίσχυση της περιφερειακής αεράμυνας. Τα συστήματα χρησιμοποιούνται για την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και υποδομών στη βιομηχανική ζώνη του Γιανμπού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε στη Βουλή τον Ιούλιο του 2024 για την κύρωση των συμβάσεων στρατιωτικής συνεργασίας και της συμφωνίας στρατηγικής συμμαχίας με τη Σαουδική Αραβία, τα κόμματα που τάχθηκαν υπέρ ήταν: Νέα Δημοκρατία (ΝΔ), ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής.
Συγκεκριμένα, η Νέα Δημοκρατία, ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ τάχθηκαν υπέρ του νομοσχεδίου, ενώ το ΚΚΕ, η Νέα Αριστερά, η Πλεύση Ελευθερίας και τα υπόλοιπα κόμματα ψήφισαν κατά.
Επρόκειτο για συμφωνία που ρύθμιζε και επικαιροποιούσε συνολικότερα τους όρους της στρατιωτικής συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Σαουδική Αραβία.
Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτρης Χούπης στο Yanbu της Σαουδικής Αραβίας, όπου έχει αναπτυχθεί η «Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας» (ΕΛΔΥΣΑ) και το «120 Air Defense Battalion» με την ελληνική Πυροβολαρχία Κατευθυνόμενων Βλημάτων PATRIOT - Φωτογραφία αρχείου από Μάιο 2024
ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΕΕΘΑΜε την συγκεκριμένη σύμβαση κυρώθηκε και έχει την ισχύ που ορίζει η παρ. 1 του άρθρου 28 του Συντάγματος, η Συμφωνία Στρατιωτικής Συνεργασίας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας, η οποία υπογράφηκε στην Αθήνα, στις 26 Ιουλίου 2022. Με την υπό κύρωση συμφωνία επιδιώκεται η ενδυνάμωση των φιλικών σχέσεων των συμβαλλόμενων μερών, μέσω στενής στρατιωτικής συνεργασίας και επιβεβαιώνεται ότι η συνεργασία αυτή έχει ως στόχο την προστασία της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας και δεν στρέφεται κατά οποιουδήποτε άλλου κράτους ή ομάδας κρατών.
Η ιστορία της αποστολής των Patriot ξεκινάει πίσω στο 2021. Οι αρχικές συζητήσεις έγιναν τον Απρίλιο του 2021, όταν υπήρξε η πληροφορόρηση ότι η Ελλάδα θα παραχωρήσει στη Σαουδική Αραβία μια μονάδα πυραύλων Patriot, καθώς το βασίλειο του Κόλπου επεδίωκε να προστατεύσει ζωτικές υποδομές από επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης. «Υπογράψαμε τη συμφωνία για τη μεταφορά μιας συστοιχίας Patriot εδώ στη Σαουδική Αραβία», δήλωσε τον Απρίλιο του 2021 ο τότε Έλληνας υπουργός Εξωτερικών και νυν Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας σε ανακοίνωση κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Ριάντ.
Ενδιαφέρον είχε το γεγονός ότι η ανακοίνωση τότε ήρθε μετά την δήλωση των Ηνωμένων Πολιτειών τον Μάιο του 2020 ότι αποσύρουν τέσσερα από τα αντιαεροπορικά συστήματα τους Patriot από τη Σαουδική Αραβία.
