Αργαλειός 3.500 ετών αποκαλύπτει την «υφαντική επανάσταση» της Εποχής του Χαλκού
Πώς η χρήση προηγμένων εργαλείων και η συλλογική εργασία μετέτρεψαν έναν οικισμό της Εποχής του Χαλκού σε κέντρο παραγωγής σύνθετων υφασμάτων
Ανακατασκευή αργαλειού από την Εποχή του Χαλκού, από την Beate Schneider, σε έκθεση στο Αρχαιολογικό Μουσείο
Snapshot
- Ένας ξύλινος αργαλειός 3.500 ετών βρέθηκε ανέπαφος μετά από πυρκαγιά στον οικισμό Cabezo Redondo στην Ισπανία, φωτίζοντας τεχνολογικές εξελίξεις της Εποχής του Χαλκού.
- Ο οικισμός ήταν σημαντικό εμπορικό κέντρο με εργαστήρια και αποθηκευτικούς χώρους, ενταγμένος σε δίκτυο που εκτεινόταν από την Ιβηρική έως την Ανατολική Μεσόγειο.
- Η ανάλυση αποκάλυψε προσεκτική επιλογή ξυλείας και λεπτομερή κατασκευή με πλεγμένες ίνες και κορδόνια, διατηρημένα από την πυρκαγιά.
- Ο αργαλειός βρισκόταν σε κοινόχρηστο χώρο, υποδηλώνοντας συλλογική παραγωγή υφασμάτων μεταξύ νοικοκυριών.
- Η φθορά στα δόντια γυναικών του οικισμού αποδεικνύει τον κεντρικό ρόλο τους στην υφαντουργία της εποχής.
Ένας ξύλινος αργαλειός που επέζησε από μια καταστροφική πυρκαγιά πριν από 3,5 χιλιετίες φέρνει στο φως άγνωστες πτυχές της τεχνολογικής ανάπτυξης κατά την Εποχή του Χαλκού. Παρά την πύρινη λαίλαπα που ισοπέδωσε τον οικισμό Cabezo Redondo, κοντά στη σημερινή Βιγιένα της Ισπανίας, τα εξαρτήματα του αργαλειού —από ξύλο και φυτικές ίνες— παρέμειναν εντυπωσιακά ανέπαφα.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, η ίδια φωτιά που κατέστρεψε το χωριό λειτούργησε παράδοξα ως μέσο συντήρησης. Η κατάρρευση της οροφής «σφράγισε» τον χώρο, προστατεύοντας τον αργαλειό από τη φθορά του χρόνου και επιτρέποντας στους ερευνητές να τεκμηριώσουν ένα εύρημα που σπάνια συναντάται στην αρχαιολογία.
Ένας οικισμός στο επίκεντρο του εμπορίου
Η ομάδα των Ισπανών ερευνητών, που δημοσίευσε τα ευρήματά της στο περιοδικό Antiquity, αναφέρει ότι το Cabezo Redondo (2100 π.Χ. - 1250 π.Χ.) ήταν ένας σημαντικός οικισμός με αναβαθμίδες, εργαστήρια και αποθηκευτικούς χώρους. Αν και η οικονομία του βασιζόταν στην εντατική γεωργία, η ανακάλυψη κοσμημάτων από χρυσό, ασήμι και ελεφαντόδοντο αποδεικνύει ότι η περιοχή αποτελούσε μέρος ενός τεράστιου εμπορικού δικτύου που εκτεινόταν από την Ιβηρική Χερσόνησο μέχρι την Κεντρική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η ανατομία της ανακάλυψης
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν μια υπερυψωμένη πλατφόρμα με μια πυκνή συγκέντρωση από 44 πήλινα βάρη (αγνύθες). «Ο συνδυασμός αυτών των κυλινδρικών βαρών με τα παράλληλα δοκάρια πεύκου που βρέθηκαν δίπλα τους, μας επιτρέπει να ταυτοποιήσουμε με βεβαιότητα τη συσκευή ως έναν κάθετο αργαλειό», δήλωσε ο Ricardo Basso Rial από το Πανεπιστήμιο της Γρανάδας.
Επιπλέον, η μικροσκοπική ανάλυση αποκάλυψε:
Προσεκτική επιλογή υλικών: Το ξύλο προερχόταν από γέρικα δέντρα χαλεπίου πεύκης, υποδηλώνοντας σκόπιμη επιλογή ξυλείας μεγάλης διαμέτρου.
Λεπτομέρειες κατασκευής: Εντοπίστηκαν πλεγμένες ίνες σπάρτου και μικρά κορδόνια που συγκρατούσαν τα νήματα στα βάρη του αργαλειού.
Η επίδραση της φωτιάς: Η αρχαιοβοτανολόγος Yolanda Carrión τόνισε πως «η πυρκαγιά απανθράκωσε τα οργανικά κατάλοιπα, διατηρώντας τα ουσιαστικά αμετάβλητα για αιώνες».
Η «Υφαντική επανάσταση» και ο ρόλος των γυναικών
Ο αργαλειός αποτελεί μέρος αυτού που οι επιστήμονες ονομάζουν «υφαντική επανάσταση» στην Ευρώπη. Αυτή η περίοδος χαρακτηρίστηκε από την εξάπλωση της κτηνοτροφίας για την παραγωγή μαλλιού και τη χρήση ελαφρύτερων εργαλείων, που επέτρεπαν τη δημιουργία πιο λεπτών και σύνθετων υφασμάτων.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας αφορά την κοινωνική οργάνωση της παραγωγής. Ο αργαλειός βρισκόταν σε έναν κοινόχρηστο εξωτερικό χώρο, γεγονός που υποδηλώνει μια συλλογική προσπάθεια μεταξύ διαφορετικών νοικοκυριών.
Μάλιστα, η μελέτη των γυναικείων λειψάνων που βρέθηκαν στον οικισμό αποκάλυψε μια συγκεκριμένη φθορά στα δόντια (στους τομείς). Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούσαν τα δόντια τους για να κρατούν τις ίνες ή να κόβουν τα νήματα, επιβεβαιώνοντας τον κεντρικό τους ρόλο στην υφαντουργία της εποχής.
*Με πληροφορίες από goodnewsnetwork
