Τερατογενέσεις: Τα παιδιά και οι εκτρώσεις του Τσερνόμπιλ
Ο φόβος της μόλυνσης από το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα στην ιστορία επηρέασε μία ολόκληρη γενιά στην Ευρώπη
Κρεβάτια σε ένα δωμάτιο ενός εγκαταλελειμμένου νηπιαγωγείου στην έρημη πόλη Πριπιάτ της Ουκρανίας, στις 27 Νοεμβρίου 2012, όπου διέμεναν οι εργαζόμενοι του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ και οι οικογένειές τους.
Snapshot
- Το ατύχημα του Τσερνόμπιλ προκάλεσε σημαντική αύξηση καρκίνου του θυρεοειδούς στα παιδιά και ευρύτε ψυχολογικές επιπτώσεις στον πληθυσμό της περιοχής.
- Περίπου 200.000 άτομα εκκενώθηκαν ή μετεγκαταστάθηκαν από μολυσμένες περιοχές μετά το ατύχημα, ενώ 28 εργαζόμενοι πέθαναν από οξεία νόσο ακτινοβολίας.
- Ραδιενεργά ισότοπα όπως το ιώδιο, το στρόντιο και το καίσιο εξακολουθούν να υπάρχουν στην περιοχή, επηρεάζοντας την υγεία και διασπείροντας μόλυνση σε ευρύτερες περιοχές της Ευρώπης.
- Ο φόβος για τερατογενέσεις προκάλεσε αύξηση στις εκτρώσεις στη Δυτική Ευρώπη, με εκτιμήσεις να φτάνουν τις 100.000 έως 200.000 λόγω ανησυχιών για τις επιπτώσεις της ραδιενέργειας.
- Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν αβέβαιες και δύσκολα μελετούμενες, με περιορισμένα και αντικρουόμενα δεδομένα για συγγενείς δυσπλασίες και άλλες ασθένειες.
Το Τσερνόμπιλ έως σήμερα παραμένει μία περιοχή με τεράστια συμβολική σημασία. Διαμορφώνει ακόμη και σήμερα τις συζητήσεις σχετικά με τους πυρηνικούς κινδύνους και τη μελλοντική ενεργειακή πολιτική.
Το ατύχημα είχε αναμφίβολα σοβαρές επιπτώσεις στους ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και η αύξηση των κρουσμάτων καρκίνου του θυρεοειδούς ειδικά στα παιδιά. Ωστόσο οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ήταν πιο δύσκολο να μελετηθούν και εξαιτίας του γεγονός ότι η Σοβιετική Ένωση δεν έγινε στοιχεία για το ατύχημα.
Μια σημαντική έκθεση που εκπονήθηκε με την υποστήριξη του ΟΗΕ 20 χρόνια μετά το ατύχημα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι σημαντικότερες επιπτώσεις στη δημόσια υγεία αφορούσαν κοινωνικοοικονομικά προβλήματα και προβλήματα ψυχικής υγείας. Ακόμη και σήμερα πολλοί άνθρωποι στη βόρεια Ουκρανία και τη νότια Λευκορωσία ζουν σε περιοχές με πολύ χαμηλά επίπεδα ακτινοβολίας αν και πιστεύουν ότι αυτή αποτελεί κίνδυνο.
Ο Άλεκ Ζλόμπα κάθεται σε ένα παιδιατρικό ογκολογικό τμήμα με σημάδια που του έκαναν οι γιατροί στο κεφάλι μετά από χημειοθεραπεία στο Γκόμελ της Λευκορωσίας, στις 19 Μαρτίου 1996, σχεδόν 10 χρόνια μετά την έκρηξη και τη φωτιά στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ, που προκάλεσαν τη διάδοση ραδιενεργών νεφών στην Ουκρανία, τη Λευκορωσία και άλλες περιοχές της Ευρώπης.
APΟι άμεσες επιπτώσεις του ατυχήματος
Η αρχική έκρηξη είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο δύο εργαζομένων. Είκοσι οκτώ πυροσβέστες και μέλη των ομάδων έκτακτης ανάγκης έχασαν τη ζωή τους τους πρώτους τρεις μήνες μετά την έκρηξη από οξεία Νόσο της Ακτινοβολίας (Acute Radiation Sickness).
Ολόκληρη η πόλη της Πρίπιατ με πληθυσμό 49.360 ανθρώπους, η οποία βρισκόταν μόλις τρία χιλιόμετρα μακριά από τον σταθμό, εκκενώθηκε πλήρως 36 ώρες μετά το ατύχημα. Κατά τη διάρκεια των επόμενων εβδομάδων και μηνών, επιπλέον 67.000 άτομα εκκενώθηκαν από τα σπίτια τους στις μολυσμένες περιοχές και μετεγκαταστάθηκαν κατόπιν κυβερνητικής εντολής. Συνολικά, εκτιμάται ότι περίπου 200.000 άτομα μετεγκαταστάθηκαν ως αποτέλεσμα του ατυχήματος.
Σύμφωνα με την Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), καταγράφηκαν τουλάχιστον 1.800 περιπτώσεις καρκίνου του θυρεοειδούς σε παιδιά που ήταν ηλικίας 0 έως 14 ετών όταν συνέβη το ατύχημα, αριθμός πολύ υψηλότερος από τον φυσιολογικό.
Κάτοικοι του Κιέβου περιμένουν στην ουρά για να συμπληρώσουν έντυπα πριν από τη διενέργεια ελέγχων ακτινοβολίας σε όλους όσους μπορεί να είχαν εκτεθεί στο ραδιενεργό νέφος από τον κατεστραμμένο πυρηνικό σταθμό του Τσερνόμπιλ. Κίεβο, 9 Μαΐου 1986.
APΟ θυρεοειδής αδένας των μικρών παιδιών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στην πρόσληψη ραδιενεργού ιωδίου, το οποίο μπορεί να προκαλέσει καρκίνους, οι οποίοι θεραπεύονται τόσο χειρουργικά όσο και με φαρμακευτική αγωγή.
Οι μελέτες που ερεύνησαν την υγεία των λεγόμενων «καθαριστών», δηλαδή των εργαζομένων που κλήθηκαν να καθαρίσουν την περιοχή, δεν κατάφεραν να δείξουν ότι υπήρξε συσχέτιση με μορφές καρκίνου και ασθένειες και την έκθεση τους στην ραδιενέργεια.
Αυτό που ήταν ιδιαίτερα έντονο ήταν οι ψυχολογικές επιπτώσεις του ατυχήματος στον πληθυσμό και οδήγησαν σε αυτοκτονίες, προβλήματα αλκοολισμού και κατάθλιψη.
Ο Ιβάν Καλέντα γυρίζει το κεφάλι για να σκουπίσει τα δάκρυά του, καθώς επισκέπτεται τον 3χρονο εγγονό του Βίτια (δεξιά) στο παιδιατρικό ογκολογικό τμήμα του νοσοκομείου στο Γκόμελ της Λευκορωσίας, στις 19 Μαρτίου 1996.
APΗ έκταση της μόλυνσης στην Ευρώπη
Πάνω από 100 ραδιενεργά στοιχεία απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρα όταν εξερράγη ο τέταρτος αντιδραστήρας του Τσερνόμπιλ. Τα περισσότερα από αυτά είχαν σύντομο χρόνο ζωής και αποσυντέθηκαν – δηλαδή η ραδιενέργειά τους μειώθηκε- πολύ γρήγορα.
Ωστόσο τα πιο επικίνδυνα ήταν το ιώδιο, το στρόντιο και το καίσιο που έχουν χρόνους ζωής 8 ημερών, 29 ετών και 30 ετών αντίστοιχα. Τα ισότοπα στρόντιο-90 και καίσιο-137 εξακολουθούν επομένως να υπάρχουν στην περιοχή μέχρι σήμερα. Το ιώδιο συνδέεται με τον καρκίνο του θυρεοειδούς ενώ το στρόντιο μπορεί να προκαλέσει σε λευχαιμία. Το καίσιο είναι το στοιχείο που ταξίδεψε πιο μακριά και διαρκεί περισσότερο. Αυτό το στοιχείο επηρεάζει ολόκληρο το σώμα και μπορεί να βλάψει ιδιαίτερα το ήπαρ και τη σπλήνα.
Οι σκανδιναβικές χώρες και άλλες περιοχές του κόσμου επηρεάστηκαν από τις ραδιενεργές εκπομπές του Τσερνόμπιλ. Το καίσιο και άλλα ραδιενεργά ισότοπα μεταφέρθηκαν από τον άνεμο προς τα βόρεια, στη Σουηδία και τη Φινλανδία, καθώς και, σε κάποιο βαθμό, σε άλλες περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου. Και η χώρα μας ήταν ανάμεσα στις χώρες που αντιμετώπισαν βαριά μόλυνση.
Κατά τις πρώτες τρεις εβδομάδες μετά το ατύχημα, τα επίπεδα ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα σε διάφορα σημεία του πλανήτη ήταν υψηλότερα από τα φυσιολογικά, αλλά αυτά τα επίπεδα μειώθηκαν γρήγορα. Καμία μελέτη δεν μπόρεσε να αποδείξει άμεση σχέση μεταξύ του Τσερνόμπιλ και της αύξησης του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου ή άλλων προβλημάτων υγείας εκτός των άμεσα επηρεασμένων χωρών της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας και της Ρωσίας.
Κρεβάτια σε ένα δωμάτιο ενός εγκαταλελειμμένου νηπιαγωγείου στην έρημη πόλη Πριπιάτ της Ουκρανίας, στις 27 Νοεμβρίου 2012, όπου διέμεναν οι εργαζόμενοι του πυρηνικού σταθμού του Τσερνόμπιλ και οι οικογένειές τους.
APΟ φόβος των τερατογενέσεων έφερε αύξηση στις εκτρώσεις
Οι τρομακτικές εικόνες με παιδιά που αρρώστησαν από καρκίνο έκαναν εκείνη την εποχή τον γύρο του κόσμου και προκάλεσαν έντονη ανησυχία κυρίως στην Ευρώπη που επηρεάστηκε από την μόλυνση. Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι περίπου 100.000 με 200.000 εκτρώσεις στη Δυτική Ευρώπη έγιναν λόγω της καταστροφής στο Τσερνόμπιλ. Επίσης παρατηρήθηκε μείωση των γεννήσεων καθώς τα νέα ζευγάρια φοβήθηκαν τις επιπτώσεις.
Μέχρι στιγμής υπάρχουν περιορισμένα και αντικρουόμενα δεδομένα και έρευνες για τις επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων ως αποτέλεσμα του ατυχήματος. Σύμφωνα με την Επιστημονική Επιτροπή του ΟΗΕ για τις επιπτώσεις της Ατομικής Ραδιενέργειας (UNSCEAR) περίπου 12.000 με 83.000 παιδιά γεννήθηκαν στην περιοχή του Τσερνόμπιλ με συγγενείς δυσπλασίες.
Διαβάστε επίσης
