BBC: Tι σημαίνει η έξοδος των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ

Snapshot

• Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν αιφνίδια αποχώρηση από τον ΟΠΕΚ, όπου ήταν μέλος από πριν το 1971.
• Η παραγωγή των ΗΑΕ ήταν περιορισμένη από τις ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ, με αποτέλεσμα σημαντική απώλεια εσόδων που οδήγησε στην απόφαση αποχώρησης.
• Η έξοδος των ΗΑΕ θέτει σε κίνδυνο τη συνοχή του ΟΠΕΚ και μπορεί να προκαλέσει ανταγωνισμό παραγωγής και πόλεμο τιμών με τη Σαουδική Αραβία.
• Τα ΗΑΕ σχεδιάζουν νέους αγωγούς για να παρακάμψουν τα Στενά του Ορμούζ και να αυξήσουν την εξαγωγή πετρελαίου χωρίς περιορισμούς.
• Η αποχώρηση των ΗΑΕ αντανακλά πιθανή μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο, καθώς αυξάνονται οι επενδύσεις σε εναλλακτικές μορφές ενέργειας παγκοσμίως.

Snapshot powered by AI

Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) ανακοίνωσαν την αιφνίδια αποχώρησή τους από τον ΟΠΕΚ, τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν μέλος του ακόμη και πριν γίνουν έθνος-κράτος το 1971.

Ο ΟΠΕΚ είναι ο οργανισμός που αποτελείται κυρίως από χώρες του Κόλπου, οι οποίες για πολλές δεκαετίες έλεγχαν την τιμή του αργού πετρελαίου μειώνοντας ή αυξάνοντας την παραγωγή και κατανέμοντας ποσοστώσεις μεταξύ των μελών τους. Έπαιξε ζωτικό ρόλο στις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, οι οποίες με τη σειρά τους μεταμόρφωσαν την παγκόσμια ενεργειακή πολιτική.

Ενώ η παραγωγή του ΟΠΕΚ κυριαρχείται από τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ είχαν τη δεύτερη υψηλότερη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα. Με άλλα λόγια, ήταν ο δεύτερος σημαντικότερος παραγωγός, ικανός να αυξήσει την παραγωγή για να βοηθήσει στη μείωση των τιμών. Πράγματι, ακριβώς αυτό οδήγησε στην επανεξέταση της θέσης των ΗΑΕ μακροπρόθεσμα. Με απλά λόγια, τα ΗΑΕ ήθελαν να χρησιμοποιήσουν τη σημαντική χωρητικότητα στην οποία έχουν επενδύσει.

Οι ποσοστώσεις του ΟΠΕΚ περιόρισαν την παραγωγή του σε 3-3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Οι θυσίες ως μέλος του ΟΠΕΚ, όσον αφορά στην απώλεια εσόδων, έγιναν δυσανάλογο βάρος για τα ΗΑΕ. Ωστόσο, ο χρόνος αυτής της κίνησης υποδηλώνει τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν. Η «χύτρα ταχύτητας» στον Κόλπο έχει επηρεάσει τη σχέση των ΗΑΕ με το Ιράν και ενδέχεται να επηρεάσει την ήδη τεταμένη σχέση τους με τη Σαουδική Αραβία.

Όσο για τον ΟΠΕΚ, αυτό αποτελεί ένα μεγάλο πλήγμα σε μια εποχή που τίθενται σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη συνοχή του. Δεν είναι μόνο ότι τα ΗΑΕ, όταν μπορέσουν να επαναφέρουν πλήρως το πετρέλαιό τους στην αγορά μέσω θαλάσσης ή αγωγού, είναι πιθανό να στοχεύσουν στην παραγωγή 5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα. Η Σαουδική Αραβία μπορεί να απαντήσει με έναν πόλεμο τιμών πετρελαίου που η πιο διαφοροποιημένη οικονομία των ΗΑΕ θα μπορούσε να αντέξει, αλλά άλλα φτωχότερα μέλη του ΟΠΕΚ ίσως όχι.

Πολλά εξαρτώνται από την αντίδραση της Σαουδικής Αραβίας. Κορυφαίοι αξιωματούχοι των Εμιράτων μιλούν για νέους αγωγούς από τις πετρελαιοπηγές των ΗΑΕ στο Άμπου Ντάμπι, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ και με κατεύθυνση το υποαξιοποιημένο λιμάνι της Φουτζέιρα. Υπάρχει ήδη ένας αγωγός σε εντατική χρήση σήμερα, αλλά θα χρειαστεί μεγαλύτερη χωρητικότητα για να αντιμετωπιστεί η αυξημένη παραγωγή και μια μόνιμη αλλαγή στη ρευστότητα και το κόστος της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο.

Προς το παρόν, κατά τη διάρκεια του διπλού αποκλεισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας στο Ορμούζ, αυτό δεν είναι το κύριο γεγονός που επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, της βενζίνης, των πλαστικών και των τροφίμων.

Ενώ ο κόσμος, όπως είναι κατανοητό, επικεντρώνεται στην τιμή του πετρελαίου στα 110 δολάρια το βαρέλι, αυτός είναι, ωστόσο, ένας λόγος για να μην υποτιμήσουμε την πιθανότητα να πλησιάσει τα 50 δολάρια κάποια στιγμή το επόμενο έτος - αν το χάος στα Στενά διευθετηθεί, για παράδειγμα, εγκαίρως για τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ αργότερα φέτος.

Ο ΟΠΕΚ είναι λιγότερο σημαντικός για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1970 , με το μερίδιο του 85% του διεθνώς διακινούμενου πετρελαίου να είναι σήμερα περίπου 50%. Το πετρέλαιο είναι επίσης λιγότερο κρίσιμο για την παγκόσμια οικονομία από ό,τι ήταν τη δεκαετία του 1970. Ο ΟΠΕΚ έχει πλέον μόχλευση, αλλά όχι μονοπώλιο. Δεν μπορεί να κρατά τον κόσμο σε ομηρία λόγου χάρη.

Όπως χαρακτηριστικά θυμάται ο Φαιζάλ Ισλάμ η ηγετική μορφή του ΟΠΕΚ, ο πρώην υπουργός Πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, Σεΐχης Γιαμανί, του είχε πει: «Η Λίθινη Εποχή δεν τελείωσε επειδή ο κόσμος έμεινε από πέτρες. Η Εποχή του Πετρελαίου δεν θα τελειώσει επειδή ο κόσμος έμεινε από πετρέλαιο». Αυτό προμηνύει έναν κόσμο όπου οι υδρογονάνθρακες θα αντικατασταθούν από άλλες πηγές ενέργειας.

Ένας τρόπος για να ερμηνεύσει κανείς την ενέργεια των ΗΑΕ είναι οτι αποτελεί ένδειξη μειωμένης εξάρτησης από το πετρέλαιο σε αυτόν τον κόσμο, και υπήρξαν και κάποιες άλλες ενδείξεις στην τρέχουσα δίνη: Οι επενδύσεις της Κίνας στην ηλεκτροδότηση έχουν βοηθήσει στην άμβλυνση του οικονομικού πλήγματος από τις αυξανόμενες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς, η ηλεκτροδότηση των αυτοκινήτων, των φορτηγών και των τρένων της Κίνας έχει μειώσει τη ζήτηση πετρελαίου στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου κατά 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα. Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί καθώς αυτή η τάση επιταχύνεται σε όλο τον κόσμο.

Υπό αυτή την οπτική γωνία, είναι λογικό να συγκεντρωθούν όσο το δυνατόν περισσότερα χρήματα από τα αποθέματα πετρελαίου το συντομότερο δυνατό, πριν από την κατάρρευση της ζήτησης. Τα ΗΑΕ διαθέτουν οικονομική ισχύ και μια εν μέρει διαφοροποιημένη οικονομία, μέσω των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και του τουρισμού.

Πολλά θα εξαρτηθούν από το ποια θα γίνει η νέα κανονικότητα εάν και όταν σταματήσουν οι εχθροπραξίες στον Κόλπο. Η έξοδος των ΗΑΕ από τον ΟΠΕΚ θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο ντόμινο στην περιοχή, και θα υπάρξει σημαντική πίεση τώρα στη Σαουδική Αραβία. Όταν τα δεξαμενόπλοια διέλθουν ξανά από το Στενό ή αν τα ΗΑΕ διπλασιάσουν τις προσπάθειές τους να κατασκευάσουν νέους αγωγούς, το πετρέλαιο των Εμιράτων θα ρέει όπως ποτέ άλλοτε, χωρίς περιορισμούς από τις δεσμεύσεις του ΟΠΕΚ. Θα έχει μικρή επίδραση στα τρέχοντα μπλόκα. Θα μπορούσε να αλλάξει τα πάντα στη συνέχεια.

Διαβάστε επίσης