«Εκπαίδευση Παντού»: Φοιτητές στη Γάζα δίνουν εξετάσεις στην άμμο
Η πρωτοβουλία «Εκπαίδευση Παντού» έχει μετατρέψει την παραλία της Γάζας σε μια αυτοσχέδια αίθουσα εξετάσεων, μετά την καταστροφή των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς. «Δεν είναι ψυχαγωγική επιλογή, αλλά δήλωση επιβίωσης και ανθεκτικότητας» λένε οι υπεύθυνοι
Snapshot
- Η πρωτοβουλία «Εκπαίδευση Παντού» μετατρέπει την παραλία της Γάζας σε αυτοσχέδια αίθουσα εξετάσεων μετά την καταστροφή των πανεπιστημίων από ισραηλινούς βομβαρδισμούς.
- Περισσότεροι από 20.000 μαθητές και πάνω από 1.000 εκπαιδευτικοί έχουν σκοτωθεί, ενώ τα πανεπιστημιακά κτήρια έχουν καταστραφεί ή μετατραπεί σε καταφύγια.
- Το παλαιστινιακό υπουργείο χαρακτηρίζει τις επιθέσεις σε εκπαιδευτικά ιδρύματα «εκπαιδευτική γενοκτονία» και καλεί διεθνείς οργανισμούς για έρευνες.
- Η εξέταση στην παραλία αποτελεί δήλωση επιβίωσης και αντίστασης, διατηρώντας το δικαίωμα στην εκπαίδευση παρά τις καταστροφές.
- Η στρατηγική «Εκπαίδευση Παντού» αξιοποιεί ανοιχτούς χώρους ως λύση για τη συνέχιση της εκπαίδευσης στη Γάζα.
Κάτω από τον απριλιάτικο ήλιο ο Ιγιάντ, τεταρτοετής φοιτητής μηχανικής περπατούσε με ταχύ βήμα στην ακτογραμμή της Γάζας . Δεν είχε καλάμι ψαρέματος στο χέρι του ούτε πετσέτα θαλάσσης στον ώμο του. Αντίθετα, κρατούσε σφιχτά κάτω από τη μασχάλη του έναν φθαρμένο πλαστικό φάκελο που περιείχε σελίδες από τις εργασίες του πάνω στο οπλισμένο σκυρόδεμα.
Αίθουσα Εξετάσεων: «Ακτή»
Λίγα μέτρα από τα κύματα υπήρχε μια πινακίδα που έγραφε: «Αίθουσα Εξετάσεων: Ακτή». Δίπλα της, μια μακριά σειρά από πλαστικές καρέκλες ήταν τακτοποιημένες στην άμμο, χωρίς θρανία, για να δίνουν οι φοιτητές τις εξετάσεις τους. «Πριν από τον πόλεμο, περπατούσα στην πανεπιστημιούπολη καλοντυμένος, έδινα τις εξετάσεις μου σε μια κλιματιζόμενη αίθουσα διδασκαλίας και μετά επισκεπτόμουν την κύρια αίθουσα συνεδριάσεων», αφηγήθηκε στην Independent Arabia .
Πήρε τη θέση του στην καρέκλα νούμερο 14, ακουμπώντας τον φάκελό του στα γόνατά του σαν αυτοσχέδιο γραφείο. Δίπλα του, ο συμμαθητής του Ομάρ, σκούπιζε τον ιδρώτα από το μέτωπό του με το γιακά του πουκαμίσου του. Μπροστά τους στεκόταν ο Χαμίντ, ο λέκτορας που είχε χάσει τόσο το σπίτι του όσο και το πανεπιστήμιό του, αλλά όχι την εξουσία του. Κινήθηκε με ήρεμη αξιοπρέπεια πάνω στην άμμο, μοιράζοντας σιωπηλά τα γραπτά των εξετάσεων.
«Ξεκινήστε στο όνομα του Θεού. Έχετε δύο ώρες. Και μην ξεχνάτε ότι τα ονόματά σας είναι το πιο σημαντικό πράγμα που θα γράψετε σήμερα, ώστε να μην χαθούν τα δικαιώματά σας σε αυτό το χάος», είπε, η φωνή του μπλέχτηκε με τον ήχο των κυμάτων. Αμέσως, οι μαθητές άρχισαν να διαβάζουν τις ερωτήσεις των τελικών εξετάσεων που τους χώριζαν από την αποφοίτηση. Η απόφαση για τη διεξαγωγή εξετάσεων στην παραλία ελήφθη μετά την εκτεταμένη καταστροφή των πανεπιστημίων στη Γάζα.
Μάχη για τη συγκέντρωση
Ο Ιγιάντ άρχισε να διαβάζει την πρώτη ερώτηση καθώς ισχυροί θαλάσσιοι άνεμοι προσπαθούσαν να αρπάξουν το χαρτί από τα χέρια του. Έβαλε ένα μπουκάλι νερό από πάνω του ως βάρος, τοποθετώντας όλα του τα όνειρα στη σελίδα. Ένα παράξενο μείγμα ήχων γέμισε τα αυτιά του: τον αδιάκοπο βρυχηθμό των κυμάτων, το κλάμα ενός παιδιού σε μια κοντινή σκηνή και το μακρινό βουητό ενός drone παρακολούθησης στον ορίζοντα.
Έκλεισε τα μάτια του για μια στιγμή, εισέπνευσε το έντονο άρωμα ιωδίου και φαντάστηκε τον εαυτό του πίσω σε εκείνη την παλιά αίθουσα διαλέξεων με τα ξύλινα καθίσματα. Έπειτα άρχισε να γράφει γρήγορα, λύνοντας πολύπλοκες μαθηματικές εξισώσεις σαν η πένα του να ήταν το μόνο μέσο για να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα.
Καθώς η εξέταση συνεχιζόταν, συνειδητοποίησε ότι η επιτυχία σε αυτή την εξέταση δεν ήταν απλώς ένας βαθμός σε έναν ακαδημαϊκό φάκελο, αλλά μια δήλωση ότι ο μηχανικός μέσα του δεν είχε θαφτεί κάτω από τα ερείπια των πανεπιστημιακών κτηρίων που καταστράφηκαν από το Ισραήλ.

Καθώς ο χρόνος τελείωνε, ο Ιγιάντ σηκώθηκε, σκουπίζοντας την άμμο από το παντελόνι του. Κοίταξε τις σειρές με τις καρέκλες που άρχιζαν να αδειάζουν και μετά έδωσε το γραπτό του. Η σκηνή δεν ήταν απλώς μια πανεπιστημιακή εξέταση. Ήταν ένα σιωπηλό έπος, γραμμένο με μελάνι αποφασιστικότητας πάνω στην ακτογραμμή της Γάζας.
Επέστρεψε στη σκηνή του κουβαλώντας τον φάκελό του, γεμάτος ελπίδα ότι το άτομο που θα έλυνε εξισώσεις από οπλισμένο σκυρόδεμα κάτω από τον καυτό ήλιο θα ήταν μια μέρα ικανό να ξαναχτίσει όλα όσα είχαν καταστραφεί.
«Εκπαιδευτική γενοκτονία»
Το εκπαιδευτικό σύστημα της Γάζας έχει χάσει αναντικατάστατο ανθρώπινο κεφάλαιο. Περισσότεροι από 20.000 μαθητές από σχολεία και πανεπιστήμια έχουν σκοτωθεί. Ο τομέας έχει επίσης χάσει περισσότερους από 1.000 εκπαιδευτικούς και διοικητικό προσωπικό, καθώς και περισσότερους από 220 καθηγητές πανεπιστημίων και επιστήμονες, πολλοί από τους οποίους ήταν διεθνώς αναγνωρισμένες αυθεντίες σε εξειδικευμένους ακαδημαϊκούς τομείς.
Τα ακαδημαϊκά ιδρύματα έχουν μετατραπεί σε ερείπια ή σε υπερπλήρη καταφύγια, ενώ τα κύρια πανεπιστημιακά κτήρια της Γάζας έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή εν μέρει. Σε αυτά περιλαμβάνονται προηγμένα εργαστήρια, αίθουσες διαλέξεων και ερευνητικά κέντρα.
Ο Aβιτσάι Αντράι, εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, δήλωσε: «Τα πανεπιστήμια μετατράπηκαν από εκπαιδευτικά ιδρύματα σε κέντρα ανάπτυξης μαχητικών ικανοτήτων, εκπαίδευσης προσωπικού στρατιωτικών πληροφοριών και εργοστάσια παραγωγής εκρηκτικών υλών. Εργαστήρια φυσικής και χημείας στα πανεπιστήμια χρησιμοποιήθηκαν για την ανάπτυξη του βεληνεκούς των πυραύλων και των τεχνικών δυνατοτήτων της Χαμάς».
Ωστόσο, το παλαιστινιακό υπουργείο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης περιγράφει τις επιθέσεις σε πανεπιστήμια ως «εκπαιδευτική γενοκτονία». Ο εκπρόσωπός του, Σαάντ Χαντούρ δήλωσε: «Το Ισραήλ έχει προβεί σε συστηματικές ενέργειες που αποσκοπούν στην εξάλειψη της εκπαίδευσης και της ακαδημαϊκής ελίτ. Η στοχοποίηση σχολείων και πανεπιστημίων συνιστά έγκλημα πολέμου. Έχουμε καλέσει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και την Unesco να ξεκινήσουν επείγουσες έρευνες για την καταστροφή εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων και τη στοχοποίηση επιστημόνων, ακαδημαϊκών και φοιτητών».
Η στρατηγική «Εκπαίδευση Παντού» που ξεκίνησε το παλαιστινιακό υπουργείο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης χρησιμοποιεί ανοιχτούς χώρους, καθώς τα πανεπιστημιακά κτήρια έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί. «Το πανεπιστήμιο υπάρχει όπου υπάρχει ένας δάσκαλος, ένας μαθητής και ένα βιβλίο»
Ο ακαδημαϊκός Νάσερ Αλ-Γκουσεΐν δήλωσε στην Independent Arabia : «Όταν ο κόσμος βλέπει φοιτητές να δίνουν εξετάσεις πάνω στα ερείπια, μπροστά στη θάλασσα, λίγες μέρες αφότου τα όπλα σίγησαν, καταλαβαίνει ότι αυτή η κοινωνία διαθέτει τεράστια ενέργεια για ανοικοδόμηση».
Ο Παλαιστίνιος αναπληρωτής υπουργός Παιδείας, Μπάσρι Σαλέχ, δήλωσε: «Αυτή η σκηνή φέρει βαθιά νοήματα που ξεπερνούν την ίδια την πράξη της μελέτης. Περικλείει μια πραγματικότητα γεμάτη αντιφάσεις και αποφασιστικότητα. Το να κάθεσαι μπροστά στα κύματα που σκάνε δεν είναι μια ψυχαγωγική επιλογή, αλλά μια δήλωση επιβίωσης».
Ο κ. Σάλεχ πρόσθεσε ότι η σκηνή ήταν «μια κραυγή προς τον κόσμο ότι αυτοί οι νέοι άνθρωποι διατηρούν το δικαίωμά τους στην εκπαίδευση, ακόμη και αν τους έχουν αφαιρεθεί αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια και βιβλιοθήκες. Είναι ένα μήνυμα ότι η καταστροφή κτιρίων δεν έχει καταφέρει να καταστρέψει μυαλά και ότι το πανεπιστήμιο υπάρχει όπου υπάρχει δάσκαλος, μαθητής και βιβλίο».
Αντίσταση μέσω της γνώσης
Το παλαιστινιακό υπουργείο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θεωρεί την εικόνα των φοιτητών να δίνουν εξετάσεις στην παραλία ως έγγραφο κατηγορητηρίου προς τον κόσμο και απόδειξη μιας ακλόνητης θέλησης .
Ο υπουργός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθηγητής Αμτζάντ Μπάρχαμ, έστειλε φωτογραφίες των φοιτητών σε διεθνείς οργανισμούς, λέγοντας: «Οι φοιτητές μας στη Γάζα δίνουν εξετάσεις στην ανθεκτικότητα καθώς και στα μαθήματά τους. Η εξέταση στην άμμο είναι μια κυρίαρχη απόφαση της παλαιστινιακής ακαδημαϊκής αρχής. Οι φοιτητές που έχουν απλωθεί στην άμμο για να δώσουν τις εξετάσεις τους είναι οι φύλακες του παλαιστινιακού ονείρου. Αυτή η σκηνή αποτελεί μέρος της στρατηγικής «Εκπαίδευση Παντού» που ξεκίνησε το υπουργείο το 2026, η οποία στοχεύει στην αξιοποίηση των ανοιχτών χώρων ως εναλλακτικές λύσεις στα κατεστραμμένα κτήρια.»
«Αυτή είναι αντίσταση μέσω της γνώσης. Κάθε γραπτό εξετάσεων που ολοκληρώνεται στην παραλία είναι ένα καρφί στο φέρετρο των πολιτικών της άγνοιας και μια επιβεβαίωση ότι η παλαιστινιακή ταυτότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εκπαίδευση ως εργαλείο απελευθέρωσης και επιβίωσης».