Τι είναι τα «red sprites» που φώτισαν τον ουρανό του Θιβέτ – Δείτε εντυπωσιακό βίντεο
Η επιστημονική εξήγηση για το φαινόμενο που «μαγνήτισε» τα βλέμματα στον ουρανό του Θιβέτ
Snapshot
- Στο Θιβέτ κατεγράφησαν κόκκινες στήλες φωτός, γνωστές ως red sprites, που εμφανίζονται σε υψόμετρα 50 έως 90 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη.
- Τα red sprites είναι στιγμιαία φωτεινά φαινόμενα που δημιουργούνται από ισχυρούς κεραυνούς και διεγείρουν τα μόρια αζώτου της μεσόσφαιρας.
- Το οροπέδιο του Θιβέτ προσφέρει ιδανικές συνθήκες παρατήρησης λόγω του υψομέτρου, της αραιής ατμόσφαιρας και των συχνών καταιγίδων.
- Η μελέτη των sprites βοηθά στην κατανόηση της επίδρασης της ηλεκτρικής δραστηριότητας των καταιγίδων στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας και πιθανών επιπτώσεων στο ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον.
Άλλο ένα εντυπωσιακό και εξαιρετικά σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο κατεγράφη πρόσφατα πάνω από το Θιβέτ, όταν γιγάντιες κόκκινες στήλες φωτός εμφανίστηκαν να αναδύονται πάνω από ισχυρές καταιγίδες, δημιουργώντας εικόνες που έμοιαζαν βγαλμένες από ταινία επιστημονικής φαντασίας.
Το φαινόμενο είναι γνωστό ως red sprites (κόκκινα σπράιτ) και αποτελεί μία από τις μυστηριώδεις μορφές ηλεκτρικών εκκενώσεων που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα της Γης. Σε αντίθεση με τους συνηθισμένους κεραυνούς, που εκδηλώνονται μέσα στα σύννεφα ή κατευθύνονται προς το έδαφος, τα red sprites εμφανίζονται πολύ ψηλότερα, σε υψόμετρα που κυμαίνονται από 50 έως και 90 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη.
Αυτά τα στιγμιαία φωτεινά φαινόμενα δημιουργούνται όταν εξαιρετικά ισχυροί κεραυνοί μεταφέρουν τεράστια ποσά ηλεκτρικής ενέργειας προς τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Η ενέργεια αυτή διεγείρει τα μόρια αζώτου της μεσόσφαιρας, τα οποία εκπέμπουν το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα που κάνει τα sprites τόσο εντυπωσιακά.
Παρ’ ότι η ύπαρξη των sprites είχε θεωρηθεί πιθανή ήδη από τον 19ο αιώνα, επιβεβαιώθηκαν επιστημονικά μόλις το 1989, όταν κατεγράφησαν τυχαία από κάμερα ερευνητών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από τότε, η μελέτη τους έχει αποκαλύψει ότι αποτελούν μέρος μίας ευρύτερης κατηγορίας φαινομένων που ονομάζονται Transient Luminous Events (TLEs), δηλαδή «παροδικά φωτεινά φαινόμενα».
Τα sprites διαρκούν ελάχιστα χιλιοστά του δευτερολέπτου και συχνά παίρνουν μορφές που θυμίζουν μέδουσες, καρότα ή γιγάντια δέντρα με φωτεινά κλαδιά. Η εξαιρετικά σύντομη διάρκεια και το μεγάλο υψόμετρο εμφάνισής τους τα καθιστούν δύσκολα στην παρατήρηση από το ανθρώπινο μάτι.
Γιατί το Θιβέτ είναι ιδανικό σημείο παρατήρησης
Το οροπέδιο του Θιβέτ, γνωστό και ως «Στέγη του Κόσμου», βρίσκεται σε μέσο υψόμετρο άνω των 4.500 μέτρων. Η αραιή ατμόσφαιρα, η χαμηλή φωτορύπανση και οι εκτεταμένες καταιγίδες που αναπτύσσονται κατά τους θερινούς μήνες προσφέρουν ιδανικές συνθήκες για την καταγραφή τέτοιων φαινομένων.
Για τους επιστήμονες, οι παρατηρήσεις από το Θιβέτ έχουν ιδιαίτερη αξία, καθώς επιτρέπουν τη μελέτη των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στις καταιγίδες και τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, μια περιοχή που εξακολουθεί να κρύβει πολλά μυστικά.
Η μελέτη τους βοηθά τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο η ηλεκτρική δραστηριότητα των καταιγίδων επηρεάζει τη μεσόσφαιρα και την ιονόσφαιρα. Ορισμένοι επιστήμονες εξετάζουν ακόμη και το κατά πόσον αυτά τα φαινόμενα μπορούν να επηρεάσουν το τοπικό ηλεκτρομαγνητικό περιβάλλον ή τις ραδιοεπικοινωνίες σε μεγάλα υψόμετρα.
Κάθε νέα καταγραφή υψηλής ανάλυσης θεωρείται πολύτιμη, καθώς τα sprites παραμένουν από τα λιγότερο κατανοητά και πλέον εντυπωσιακά φυσικά φαινόμενα της ατμόσφαιρας. Για λίγα μόνο χιλιοστά του δευτερολέπτου, ο ουρανός μετατρέπεται σε ένα γιγάντιο εργαστήριο ηλεκτρικής ενέργειας, προσφέροντας ένα σπάνιο θέαμα που θυμίζει ότι η Γη εξακολουθεί να κρύβει θεαματικά μυστήρια πάνω από τα σύννεφα.
Δείτε το βίντεο:
