Συντάξεις πολλών ταχυτήτων για ελεύθερους επαγγελματίες - Αναλυτικοί πίνακες και παραδείγματα

Συντάξεις πολλών ταχυτήτων βγάζει ο συνδυασμός των εισφορών και των ετών ασφάλισης για τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς τα ποσοστά αναπλήρωσης μπορούν να φτάσουν (ενδεικτικά) από 35,97% ως και 81,83%.

Στα ποσά σύνταξης κερδίζουν όσοι πληρώνουν υψηλές εισφορές, ενώ στα ποσοστά αναπλήρωσης, δηλαδή τι ποσοστό εισφορών επιστρέφεται μέσω της σύνταξης, κερδισμένοι είναι όσοι πληρώνουν λιγότερα.

Από τα στοιχεία και την ανάλυση που δημοσιεύει σήμερα το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» προκύπτει ότι ως προς το ποσό σύνταξης κερδισμένοι είναι όσοι καταβάλλουν τις υψηλότερες εισφορές (π.χ. 4η, 5η και 6η κατηγορία) όπου οι απολαβές ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ ακόμη και με 30 χρόνια ασφάλισης, όταν στις χαμηλότερες εισφορές η σύνταξη δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ ούτε με 40 χρόνια ασφάλισης.

Δεν ισχύει το ίδιο όμως όταν η σύγκριση γίνεται με βάση τα ποσοστά αναπλήρωσης. Από αυτή την πλευρά του νομίσματος, κερδισμένοι είναι όσοι επιλέγουν να καταβάλουν τις χαμηλότερες εισφορές (1ης και 2ης κατηγορίας) καθώς η σύνταξη που θα πάρουν φτάνει να τους επιστρέφει ως ανταπόδοση το 70% των εισφορών στα 40 χρόνια ασφάλισης, το 60,7% με 35 έτη και το 53% για σύνταξη με 30 χρόνια ασφάλισης. Αντιθέτως όσοι πληρώνουν τις υψηλότερες κατηγορίες θα πάρουν μεν μεγαλύτερη σύνταξη αλλά η ανταπόδοση που θα έχουν είναι αντιστρόφως ανάλογη των ποσών που καταβάλλουν. Για παράδειγμα, με 40 χρόνια ασφάλισης την 6η κατηγορία η σύνταξη βγαίνει μεν στα 1.940 ευρώ (έναντι 910 ευρώ με τα ίδια χρόνια στην 1η κατηγορία) αλλά το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 56,55% (έναντι 69, 7% στην 1η κατηγορία).

Στα 30 χρόνια ασφάλισης δε, η σύνταξη της 6ης κατηγορίας βγαίνει στα 1.028 ευρώ (έναντι 691 ευρώ για την 1η κατηγορία) αλλά με ποσοστό αναπλήρωσης 35,97% (έναντι αναπλήρωσης 52,95% που δίνει η 1η κατηγορία).

Το συμπέρασμα είναι ότι για να ασφαλιστούν περισσότεροι στις υψηλότερες κατηγορίες θα πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων και να δίδεται προσαύξηση σύνταξης για τις υψηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες.

Σύνταξη με υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης που ενδεικτικά φτάνουν ως 81,8% επί των εισφορών που κατέβαλαν κερδίζουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες που έχουν καταβάλλει χαμηλές εισφορές από το 2002 και μετά.

Οσο ανεβαίνουν όμως οι εισφορές, το ποσοστό αναπλήρωσης κατεβαίνει.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με τον σχετικό πίνακα που επεξεργάστηκε και δημοσιεύει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» :

*Ασφαλισμένος που θα συνταξιοδοτηθεί με 42 χρόνια ασφάλισης και με μέσο όρο μηνιαίων εισφορών 290 ευρώ από το 2002 ως το 2026, θα πάρει σύνταξη (μικτά) 1.187 ευρώ. Οι εισφορές αντιστοιχούν σε συντάξιμο μισθό 1.450 ευρώ που σημαίνει ότι η σύνταξη αντιστοιχεί στο 81,83% του μισθού, άρα παίρνει πίσω ένα μεγάλο μέρος των εισφορών που κατέβαλε.

*Ασφαλισμένος που θα συνταξιοδοτηθεί με 38 χρόνια ασφάλισης και με μέσο όρο μηνιαίων εισφορών 440 ευρώ, (2.200 ευρώ συντάξιμος μισθός) θα πάρει σύνταξη 1.435 ευρώ που αντιστοιχεί στο 65,22% του συντάξιμου μισθού και των εισφορών που κατέβαλε.

*Ασφαλισμένος που θα συνταξιοδοτηθεί με 33 χρόνια ασφάλισης και με μέσο όρο μηνιαίων εισφορών 500 ευρώ, (2.500 ευρώ συντάξιμος μισθός) θα πάρει σύνταξη 1.255 ευρώ που αντιστοιχεί στο 50,18% του συντάξιμου μισθού και των εισφορών που κατέβαλε.

Πώς υπολογίζεται η σύνταξη και το ποσοστό αναπλήρωσης

Η σύγκριση για να βγουν τα ποσοστά αναπλήρωσης γίνεται με τη μετατροπή του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών σε συντάξιμο μισθό για κάθε κατηγορία. Στην πράξη η συνολική εισφορά αντιπροσωπεύει τις κρατήσεις που θα πλήρωναν οι επαγγελματίες αν αμείβονταν με μισθό.

Ο υπολογισμός της σύνταξης γίνεται μόνον με την εισφορά του κλάδου σύνταξης κάθε κατηγορίας. Για παράδειγμα, στην πρώτη κατηγορία η συνολική εισφορά είναι 261 ευρώ, αλλά η σύνταξη θα υπολογιστεί με την αντίστοιχη εισφορά που είναι 185 ευρώ. Ολοι οι επαγγελματίες όμως όταν πληρώνουν στον ΕΦΚΑ δεν πληρώνουν μόνον την εισφορά του κλάδου σύνταξης αλλά τη συνολική εισφορά, οπότε όταν παίρνουν σύνταξη η σύγκριση γίνεται με βάση το σύνολο των εισφορών που κατέβαλαν.

Για παράδειγμα, η νέα εισφορά των 261 ευρώ που πληρώνουν για την 1^η ασφαλιστική κατηγορία οι ελεύθεροι επαγγελματίες αντιστοιχεί σε μισθό 1.305 ευρώ. Η σύνταξη για 40 χρόνια με εισφορές στην 1^η κατηγορία ανέρχεται (σε σημερινές τιμές) στα 910 ευρώ. Τα 910 ευρώ αντιστοιχούν στο 69,73% του μισθού των 1.305 ευρώ, άρα η ανταπόδοση που παίρνει ο ασφαλισμένος με 40 χρόνια στην 1^η και χαμηλότερη κατηγορία είναι το 69,73% των εισφορών του.

Η σύγκριση λοιπόν δείχνει ότι ένας ελεύθερος επαγγελματίας που θα πληρώνει την εισφορά της 1ης κατηγορίας για 40 χρόνια, θα πάρει σύνταξη με ποσοστό αναπλήρωσης 69,73%, ενώ με 40 χρόνια στην 6η κατηγορία θα πάρει σύνταξη με ποσοστό αναπλήρωσης 56,5%.

Για 30 χρόνια ασφάλισης η 1η κατηγορία βγάζει σύνταξη με ποσοστό αναπλήρωσης 52,9% ως προς το σύνολο των εισφορών ενώ με εισφορές στην 6η κατηγορία για 30 χρόνια το ποσοστό αναπλήρωσης πέφτει στο 35,9%.

Σε 1^η και 2^η κατηγορία και με χαμηλή σύνταξη οι 8 στους 10

Οι 8 στους 10 επαγγελματίες πληρώνουν την 1^η και 2^η κατηγορία και μόλις 2 στους 10 τις υψηλότερες.

Η επιλογή όμως του χαμηλού ασφαλίστρου από τους ελεύθερους επαγγελματίες σημαίνει και συνειδητή επιλογή χαμηλής σύνταξης για πάντα.

Για παράδειγμα:

*Η σύνταξη που βγάζει η 1^η κατηγορία για 40 χρόνια ασφάλισης είναι 910 ευρώ. Με 35 έτη παραμονής στην ίδια κατηγορία η σύνταξη είναι 792 ευρώ και με 30 χρόνια είναι 691 ευρώ.

*Η σύνταξη που βγάζει η 4^η κατηγορία για 40 χρόνια ασφάλισης είναι 1.334 ευρώ. Με 35 έτη παραμονής στην ίδια κατηγορία η σύνταξη είναι 1.108 ευρώ και με 30 χρόνια είναι 914 ευρώ.

*Η σύνταξη που βγάζει η 6^η κατηγορία για 40 χρόνια ασφάλισης είναι 1.940 ευρώ. Με 35 έτη παραμονής στην ίδια κατηγορία η σύνταξη είναι 1.561 ευρώ και με 30 χρόνια είναι 1.234 ευρώ.

Το γεγονός λοιπόν ότι οι περισσότεροι ασφαλίζονται στην πρώτη κατηγορία, αντί στην 4^η και πολύ περισσότερο στην 6η σημαίνει ότι επιλέγουν και χαμηλότερη σύνταξη για το μέλλον.

Ε&Α

Πόσο αυξήθηκαν οι εισφορές για το 2026;

Η αύξηση στις εισφορές των επαγγελματιών είναι 2,5% από 1/1/2026. Για την 1^η κατηγορία η συνολική εισφορά είναι στα 261,02 ευρώ τον μήνα από 254,65 ευρώ το 2025. Για την 2^η κατηγορία είναι στα 311,18 ευρώ τον μήνα από 303,59 ευρώ το 2025.Για την 3^η κατηγορία είναι στα 370,89 ευρώ τον μήνα από 361,84 ευρώ το 2025.Για την 4^η κατηγορία είναι στα 443,72 ευρώ τον μήνα από 432,90 ευρώ το 2025. Για την 5^η κατηγορία είναι στα 529,70 ευρώ τον μήνα από 516,78 ευρώ το 2025 και για την 6^η κατηγορία η εισφορά ανέρχεται στα 686,12 ευρώ τον μήνα από 669,39 ευρώ το 2025.

ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΙ

Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που κάνουν εναλλαγή εισφορών μεταξύ 1^ης 3^ης και 4^ης κατηγορίας θα βγουν διπλά κερδισμένοι, καθώς θα πάρουν και καλή σύνταξη, αλλά και ικανοποιητικό ποσοστό αναπλήρωσης πάνω από 60% των εισφορών που κατέβαλαν.

ΧΑΜΕΝΟΙ

Δεν συμφέρει όπως αποδεικνύεται με τα παραδείγματα η επιλογή της 6^ης ασφαλιστικής κατηγορίας για όλο τον ασφαλιστικό βίο καθώς τα οφέλη είναι ελάχιστα. Τελικά όσοι επιλέγουν την υψηλότερη κατηγορία θα πάρουν μεν υψηλή σύνταξη αλλά θα την έχουν πληρώσει πανάκριβα χωρίς να καλύψουν ούτε το 50% των εισφορών που θα έχουν καταβάλει.

Τι σύνταξη και τι ποσοστά αναπλήρωσης βγάζουν οι νέες εισφορές για τους ελεύθερους επαγγελματίες

(1)Χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της σύνταξης (2)Χρησιμοποιείται για τη σύγκριση με το ποσό σύνταξης (αναπλήρωση) *Ποσά συντάξεων μικτά

Συντάξεις και ποσοστά αναπλήρωσης για τους ελεύθερους επαγγελματίες με βάση τον μέσο όρο των εισφορών από το 2002 ως το 2026

*Ποσά συντάξεων μικτά

Τα 5 κλειδιά για σύνταξη πάνω από το 60% του μισθού [πίνακες και παραδείγματα]

Σύνταξη κοντά στις αποδοχές που είχαν ως εργαζόμενοι και η οποία, πάντως, θα υπερβαίνει το 60% του συντάξιμου μισθού τους μπορούν να πάρουν οι ασφαλισμένοι, αξιοποιώντας έξυπνα 5 κλειδιά που οδηγούν σε αυξήσεις.

Το 60% θεωρείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο ως η «εύλογη αναλογία» που θα πρέπει να υπάρχει μεταξύ της σύνταξης και του μισθού ως ελάχιστη ανταπόδοση των εισφορών που κατέβαλαν οι ασφαλισμένοι κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου.

Πολλοί ασφαλισμένοι, όμως, καταλήγουν να παίρνουν σύνταξη που υπολείπεται από το 60% του μισθού και το χειρότερο είναι πως για να καλύψουν τη διαφορά θα περιμένουν τις αυξήσεις πολλών ετών.

Το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» αποκαλύπτει σήμερα ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να πάρουν σύνταξη πάνω από το 60% του συντάξιμου μισθού τους, αξιοποιώντας 5 κλειδιά που είναι τα εξής:

1. Τα έτη ασφάλισης και τα ποσοστά αναπλήρωσης. Οσο περισσότερα είναι τα έτη τόσο αυξάνονται οι συντελεστές υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης. Τα καλύτερα έτη από πλευράς ανταποδοτικότητας είναι από τα 36 ως τα 40 καθώς οι ασφαλισμένοι παίρνουν προσαύξηση 2,55% κατ’ έτος στα ποσοστά αναπλήρωσης. Στα 36 έτη ο συντελεστής υπολογισμού της σύνταξης είναι 39,81% και στα 40 έτη φτάνει στο 50%.
2. Το ύψος της εθνικής σύνταξης. Το ποσό διαφέρει ανάλογα με τα έτη ασφάλισης και τα έτη παραμονής στην Ελλάδα. Το πλήρες ποσό για όσους αποχωρήσουν το 2026 είναι 446,87 ευρώ από τα 20 έτη ασφάλισης και άνω, ενώ με 15 έτη είναι 402 ευρώ. Επίσης, για κάθε έτος από την ηλικία των 15 και μετά, που υπολείπεται των 40 ετών διαμονής στην Ελλάδα, το πλήρες ποσό καταβάλλεται μειωμένο κατά 1/40 ανά έτος.
3. Το καθεστώς συνταξιοδότησης και αν πρόκειται για πλήρη ή μειωμένη σύνταξη. Στη μειωμένη σύνταξη το ποσό της εθνικής σύνταξης έχει πέναλτι με περικοπή κατά 30%. Η περικοπή αυτή επιδρά και στην τελική σύνταξη και εν τέλει μπορεί να κατεβάσει το ποσό κάτω από το 60% του μισθού.
4. Η εξαγορά πλασματικού χρόνου ασφάλισης. Τα έτη που εξαγοράζονται ανεβάζουν τα ποσοστά αναπλήρωσης και βοηθούν τους ασφαλισμένους να πάρουν μεγαλύτερη σύνταξη. Συμφέρει η εξαγορά δυο ή τριών ετών ώστε να συμπληρώνεται η 40ετία με πλήρη σύνταξη.
5. Οι αποδοχές από την εργασία. Δεν είναι κανόνας ότι με υψηλό μισθό και πολλά χρόνια ασφάλισης ένας ασφαλισμένος θα πάρει σύνταξη στο 60% του μισθού. Από τα παραδείγματα προκύπτει ότι μπορεί να πέσει και πιο κάτω. Το ιδανικό είναι ο συντάξιμος μισθός να βγαίνει περίπου μεταξύ 1.500 ευρώ και 1.800 ευρώ και με 40ετία, καθώς με αυτά τα ποσά οι ασφαλισμένοι παίρνουν σύνταξη από 75% ως 80% του μισθού. Για παράδειγμα, με συντάξιμο μισθό 1.500 ευρώ η σύνταξη με 40ετία είναι 1.196,87 ευρώ και αντιστοιχεί στο 79,8% του μισθού, ενώ με μισθό 1.800 ευρώ η σύνταξη με 40ετία είναι 1.346,87 ευρώ και αντιστοιχεί στο 74,8% του μισθού.

Ο συνδυασμός των 5 κλειδιών είναι αυτός που μπορεί να βοηθήσει τους υποψήφιους συνταξιούχους του 2026 να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη και να βγάλουν σύνταξη πάνω από το 60% του μισθού.

Πότε αυξάνεται η σύνταξη και πώς ξεπερνά το 60% του μισθού

Οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι άλλο να πάρουν σύνταξη πάνω από το 60% του συντάξιμου μισθού τους (που είναι ο μέσος μισθός από το 2002 ως τη συνταξιοδότηση) και άλλο το να βγάλουν μεγάλη σύνταξη. Τα πολλά έτη με χαμηλές αποδοχές βγάζουν σύνταξη πάνω από το 60% του μισθού, ενώ οι υψηλοί μισθοί βγάζουν μεν μεγαλύτερη σύνταξη αλλά όμως δεν φτάνει στο 60% του μισθού.

Τα παραδείγματα που επεξεργάστηκε και δημοσιεύει σήμερα το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις» είναι αποκαλυπτικά.

1. Γυναίκα ασφαλισμένη με συντάξιμο μισθό 1.800 ευρώ και 38 χρόνια ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 1.255 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 70% του μισθού. Αν είχε μισθό 3.640 ευρώ η σύνταξη θα έφτανε στα 2.082 ευρώ αλλά θα αντιστοιχούσε στο 57% των αποδοχών του. Στην πράξη θα είχε καταβάλει περισσότερες εισφορές λόγω του υψηλότερου μισθού αλλά η ανταποδοτικότητα θα ήταν χαμηλότερη.
2. Ασφαλισμενος με συντάξιμο μισθό 2.500 ευρώ και 40 χρόνια ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 1.967 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 68% του μισθού. Αν είχε μισθό 4.500 ευρώ θα έπαιρνε μεν μεγαλύτερη σύνταξη στα 2.696,87 ευρώ αλλά θα αντιστοιχούσε στο 59,9% των αποδοχών του.
3. Ασφαλισμένος με 35 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.900 ευρώ θα πάρει σύνταξη 1.156 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 61% των αποδοχών του. Αν ο μισθός του ανέβαινε στα 2.520 ευρώ, η σύνταξη θα έφτανε τα 1.387 ευρώ, αλλά θα αντιστοιχούσε μόλις στο 55,04% του μισθού, παρά το γεγονός ότι θα είχε καταβάλει υψηλότερες εισφορές.
4. Με 33 έτη ασφάλισης και μισθό 1.200 ευρώ η σύνταξη το 2026 ανέρχεται στα 835 ευρώ που αντιστοιχεί στο 70% του συντάξιμου μισθού. Με συντάξιμο μισθό 1.780 ευρώ η σύνταξη βγαίνει στα 1.022 ευρώ και αντιστοιχεί στο 57% του μισθού, ενώ με μισθό 3.220 ευρώ ο ασφαλισμένος θα πάρει σύνταξη 1.487 ευρώ, που είναι μεν υψηλή αλλά αντιστοιχεί μόλις στο 46,19% του μισθού.

Ποιοι συνταξιούχοι παίρνουν κάτω από το 60% του μισθού

Οι υψηλοί μισθοί μπορεί να βγάζουν μεγάλη σύνταξη αλλά, όπως φαίνεται στα παραδείγματα, η σύνταξη είναι κάτω από το 60%, που σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι πλήρωσαν δυσανάλογα υψηλές εισφορές σε σχέση με την τελική σύνταξη.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με τους ενδεικτικούς πίνακες που επεξεργάστηκε και δημοσιεύει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις»:

*Συνταξιούχος που αποχώρησε με 38 χρόνια και μισθό 3.720 ευρώ, πήρε σύνταξη 2.118 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 56,92% του μισθού. Για να φτάσει στο 60% του μισθού θα πρέπει να πάρει αύξηση 114 ευρώ.

*Συνταξιούχος που αποχώρησε με 33 χρόνια και μισθό 2.500 ευρώ, πήρε σύνταξη 1.255 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 50,18% του μισθού. Για να φτάσει στο 60% του μισθού υπολείπονται 245 ευρώ.

*Συνταξιούχος που θα αποχωρήσει φέτος με 30 χρόνια και μισθό 1.400 ευρώ, θα πάρει σύνταξη 816 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 58,29% του μισθού. Για να φτάσει στο 60% του μισθού υπολείπονται μόλις 24 ευρώ και η αναλογία σύνταξης προς μισθό θεωρείται ικανοποιητική.

Ε&Α

Υπάρχουν αδικίες που πρέπει να διορθωθούν στον υπολογισμό των συντάξεων;

Συμπερασματικά, τα ποσοστά σύνταξης άνω του 60% του μισθού εμφανίζονται μόνο σε περιπτώσεις χαμηλών έως μεσαίων συντάξιμων μισθών. Οσο αυξάνεται ο μισθός, ακόμη και με τα ίδια έτη ασφάλισης, η σύνταξη αυξάνεται μεν σε απόλυτα ποσά, αλλά το ποσοστό αναπλήρωσης σε σχέση με τον μισθό μειώνεται. Πρόκειται καταφανώς για αδικία του συστήματος που δεν «ανταμείβει» επαρκώς με καλύτερη σύνταξη τους ασφαλισμένους με υψηλότερες αποδοχές.

Ποιες συντάξεις και πόσο πρέπει να αυξηθούν για να φτάσουν τουλάχιστον στο 60% του μισθού

1.Συνταξιούχοι με 38 και με 40 έτη ασφάλισης

2.Συνταξιούχοι με 33 και με 35 έτη ασφάλισης

3.Συνταξιούχοι με 30 και με 37 έτη ασφάλισης

Πηγή: Εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος»