Συνταγματική Αναθεώρηση: Αυτή θα είναι η πρόταση της ΝΔ - Ποια άρθρα θέλει να αλλάξει η κυβέρνηση;
Η «επικαιροποιημένη πρόταση 2018» και το σχέδιο της Νέας Δημοκρατίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση του 2026 - Ποια δέσμη προτάσεων θα καταθέσει το κυβερνών κόμμα
Η νέα συνταγματική αναθεώρηση που ετοιμάζει η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Αντίθετα, θα πατήσει πάνω στις ρεαλιστικές προτάσεις που είχε καταθέσει η ΝΔ ως αντιπολίτευση το 2018 αν και εκείνη την περίοδο εγκρίθηκαν μόλις 9 από τις 59 περίπου αλλαγές οι οποίες υιοθετήθηκαν στην αναθεώρηση του 2019. Δεκάδες άρθρα έμειναν - επί της ουσίας - «ανενεργά» ή πολιτικά ανεκπλήρωτα.
Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες του Newsbomb, στον σχεδιασμό που διαμορφώνεται στο Μέγαρο Μαξίμου ενόψει της νέας αναθεωρητικής διαδικασίας, το κυβερνών κόμμα προσανατολίζεται σε μια επικαιροποιημένη επανυποβολή βασικών πυλώνων της πρότασης του 2018, ενσωματώνοντας όμως νέες παρεμβάσεις που αντανακλούν τις σημερινές πολιτικές και οικονομικές συνθήκες.
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι ο καμβάς πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η πρόταση της ΝΔ το 2018 ήταν η θεσμική σταθερότητα και κυβερνησιμότητα, ο περιορισμός προνομίων του πολιτικού συστήματος και ο εκσυγχρονισμός κράτους και οικονομίας.
Το 2019, στη Βουλή όπου πλειοψηφούσε τότε ο ΣΥΡΙΖΑ, εγκρίθηκαν περιορισμένες αλλαγές, που αφορούσαν κυρίως: την εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας χωρίς διάλυση της Βουλής, αλλαγές στην ευθύνη υπουργών, ψήφος αποδήμων και ορισμένες θεσμικές εγγυήσεις. Το μεγαλύτερο μέρος της πρότασης της ΝΔ — περίπου 60 άρθρα — δεν προχώρησε.
Σήμερα, το σχέδιο του 2026 φαίνεται να κινείται σε δύο επίπεδα:
Α. Επανυποβολή των βασικών προτάσεων του 2018
- Άρθρο 16 – Μη κρατικά πανεπιστήμια
Η ΝΔ αναμένεται να επαναφέρει την πρόταση για δυνατότητα λειτουργίας μη κρατικών ΑΕΙ, θεωρώντας ότι αποτελεί κεντρικό στοιχείο εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης και της οικονομίας.
- Άρθρο 86 – Ευθύνη υπουργών
Η κατεύθυνση είναι περαιτέρω «απομάκρυνση» της Βουλής από τη διαδικασία ποινικής διερεύνησης υπουργών και μεγαλύτερη εμπλοκή της Δικαιοσύνης.
- Θεσμική ενίσχυση ανεξαρτησίας Δικαιοσύνης
Εξετάζονται παρεμβάσεις στον τρόπο ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων, στη λειτουργία των ανωτάτων δικαστηρίων και στον τρόπο εκλογής στην ηγεσία της δικαιοσύνης.
Β. Οι νέες κρίσιμες μεταρρυθμίσεις
Οι νέες προτάσεις προσανατολίζονται κατά κύριο λόγο στις ακόλουθες κατευθύνσεις:
- Μονιμότητα δημοσίων υπαλλήλων (άρθρο 103)
Ίσως η πιο πολιτικά εκρηκτική αλλαγή. Η συζήτηση αφορά σύνδεση μονιμότητας με αξιολόγηση και απόδοση.
- Δημοσιονομικός κανόνας στο Σύνταγμα
Πιθανή συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.
- Περιβάλλον και ανάπτυξη (άρθρο 24)
Αναζήτηση νέας ισορροπίας μεταξύ προστασίας περιβάλλοντος και επενδύσεων.
- Πιθανές θεσμικές αλλαγές στο ρόλο του Προέδρου της Δημοκρατίας που αφορούν το χρόνο της θητείας του και ενδεχομένως τις αρμοδιότητές του
Το πολιτικό αφήγημα της κυβέρνησης για τις επερχόμενες αλλαγές συνοψίζεται σε τρεις έννοιες: Θεσμική σταθερότητα, αποτελεσματικό κράτος και συνταγματική προσαρμογή στη νέα οικονομική πραγματικότητα. Κυβερνητικά στελέχη μιλούν για «τη μεγαλύτερη αναθεώρηση της Μεταπολίτευσης» αν και είναι βέβαιο ότι η όλη διαδικασία αναμένεται να ανοίξει τρία μεγάλα πολιτικά πεδία σύγκρουσης με την αντιπολίτευση που αφορούν κυρίως τη μονιμότητα στο δημόσιο, την παιδεία και τα όρια της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία.
Βαθιές παρεμβάσεις στον πυρήνα του κράτους
Η ΝΔ επιδιώκει να παρουσιάσει τη νέα αναθεώρηση όχι ως τεχνική αλλαγή άρθρων, αλλά ως «δεύτερη θεσμική φάση μετά την κρίση» και ως «reset στη λειτουργία κράτους και οικονομίας». Η αναθεώρηση του 2026 δεν θα είναι απλή επανάληψη της πρότασης του 2018. Θα είναι μια επικαιροποιημένη, διευρυμένη εκδοχή, που επαναφέρει παλιές «σημαίες» της ΝΔ και θα προσθέτει ταυτόχρονα πιο βαθιές παρεμβάσεις στον πυρήνα κράτους και διοίκησης επιχειρώντας συνολικό θεσμικό ανασχεδιασμό. Ταυτόχρονα θα είναι και ένα διακύβευμα για το ζητούμενο της συναίνεσης στην πολιτική ζωή του τόπου.
Τα άρθρα που έμειναν στο… ράφι το 2019
Σε αυτό το σημείο αξίζει να παραθέσουμε ορισμένες από τις προτάσεις της ΝΔ που συντάχθηκαν το 2018 και δεν υιοθετήθηκαν το 2019 από τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι παρακάτω προτάσεις θα αποτελέσουν και τον οδικό χάρτη για τη δέσμη των αλλαγών που τελικά θα προτείνει προς διαβούλευση το κυβερνών κόμμα.
- Άρθρο 2 παράγραφος 2 του Συντάγματος για τη διασφάλιση ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας.
- Άρθρο 4 παράγραφος 2 για την κατοχύρωση ισότητας ευκαιριών και αξιοκρατίας και την ενθάρρυνση της αριστείας.
- Άρθρο 15 παράγραφος 2 του Συντάγματος, με την οποία περιέρχεται η αδειοδότηση των ραδιοτηλεοπτικών παρόχων στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, αναγνωρίζεται η υποχρέωση πολυφωνίας στα ΜΜΕ και τίθεται η υποχρέωση κατά το δυνατόν εξάντλησης της διαθέσιμης χωρητικότητας του φάσματος.
- Άρθρο 16 παράγραφοι 2, 5, 6, 7 και 8 του Συντάγματος προκειμένου q) να επιτρέπεται η ίδρυση πανεπιστημίων από ιδιώτες υπό την εποπτεία Ανεξάρτητης Αρχής, η οποία θα διασφαλίζει τους όρους για την υψηλή ποιοτική στάθμη των παρεχόμενων σπουδών, β) να διασφαλίζεται η αυτοτέλεια και η αυθυπαρξία των δημόσιων ΑΕΙ και γ) το Κράτος να μεριμνά για τη δημιουργία πρότυπων σχολικών δομών.
- Άρθρο 17 του Συντάγματος, προσθήκη παραγράφου 8 με την οποία να προβλέπεται ότι οι διατάξεις περί αναγκαστικής απαλλοτρίωσης θά εφαρμόζονται και στην περίπτωση απαλλοτριώσεων που κηρύσσονται κατ' εφαρμογήν πολεοδομικής, χωροταξικης ή αρχαιολογικής νομοθεσίας.
- Άρθρο 24 παράγραφοι 1, 2 και 3 του Συντάγματος και ερμηνευτική δήλωση. Προβλέπεται η λήψη μέτρων για τη συμβολή στην αντιμετώπισή του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής και της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, η ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, υποχρεωτική αναδάσωση σε δημόσια ή ιδιωτικά δάση που καταστράφηκαν ή καταστρέφονται από πυρκαγιά ή που με άλλο τρόπο αποψιλώθηκαν και η κατοχύρωση περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση. Σύμφωνα με την προτεινόμενη ερμηνευτική δήλωση, ως Δάσος θα πρέπει να λογίζεται η έκταση που, σύμφωνα με τα πορίσματα της επιστήμης, φέρει τα οικεία χαρακτηριστικά κατά την 1η Ιουνίου 1975.
- Άρθρο 29 παράγραφος 2 του Συντάγματος, για τη διενέργεια του ελέγχου των εκλογικών δαπανών των κομμάτων και των υποψήφιων βουλευτών από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
- Άρθρο 33 παράγραφος 2 του Συντάγματος, για την καθιέρωση της δυνατότητας όρκου ή διαβεβαίωσης για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
- Άρθρο 34 παράγραφος 1 του Συντάγματος, για την αναπλήρωση του Προέδρου της Δημοκρατίας.
- Άρθρο 35 παράγραφος 2 του Συντάγματος, προσθήκη παραγράφου 4, προς την κατεύθυνση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να μπορεί vα συγκαλεί υπό την προεδρία του Συμβούλιο των αρχηγών των πολιτικών κομμάτων, και να εκδίδει διαγγέλματα άνευ κυβερνητικής προσυπογραφής.
- Άρθρο 37 παράγραφος 3 του Συντάγματος, που θα προβλέπεται ότι σε περίπτωση αποτυχίας των διερευνητικών εντολών, τις εκλογές διεξάγει υπηρεσιακή κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου.
- Άρθρο 41, κατάργηση παραγράφου 2 του Συντάγματος, για την κατάργηση της δυνατότητας διάλυσης της Βουλής με πρόταση της Κυβέρνησης για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας.
- Άρθρο 42 παράγραφος 1 του Συντάγματος: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκδίδει και δημοσιεύει τους νόμους που έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή μέσα σε 5 ημέρες από τη διαβίβαση σε αυτόν της γνώμης του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, για ψηφισμένα νομοσχέδια που έχουν παραπεμφθεί σε αυτόν, και μπορεί να αναπέμψει στη Βουλή νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έχει ψηφιστεί από αυτή για αντισυνταγματικότητα ασυμβατότητα με το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο.
- Άρθρο 44 παράγραφοι 2 και 3 του Συντάγματος, για την εισαγωγή κανόνων καλής διενέργειας δημοψηφισμάτων: Το ερώτημα πρέπει να διατυπώνεται με τρόπο εύληπτο και κατανοητό για τους πολίτες και μεταξύ της προκήρυξης και της διενέργειας του δημοψηφίσματος θμα πρέπει να μεσολαβεί επαρκής χρόνος τουλάχιστον 20 ημερών.
- Άρθρο 49 παράγραφος 2 του Συντάγματος, για την παραπομπή σε δίκη του Προέδρου της Δημοκρατίας στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.
- Άρθρο 51 παράγραφος 4 του Συντάγματος, για τη δυνατότητα πρόβλεψης του εκλογικού νόμου ότι οι εκτός επικράτειας εκλογείς ψηφίζουν μόνον υπέρ κόμματος ή συνασπισμού κομμάτων ή ότι εκλέγονται έως 5 βουλευτές εκτός επικρατείας.
- Άρθρο 53 παράγραφος 1 του Συντάγματος, προς την κατεύθυνση οι βουλευτικές εκλογές να διενεργούνται σε σταθερή ημερομηνία ανά τετραετία και η Βουλή να μπορεί να αυτοδιαλυθεί με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του συνολικού αριθμού των βουλευτών. Η δε προκήρυξη πρόωρων εκλογών να αφορά τον υπολειπόμενο χρόνο έως τη διενέργεια των εκλογών στην ορισμένη ημερομηνία.
- Άρθρο 58 του Συντάγματος με το οποίο ανατίθεται ο έλεγχος των βουλευτικών εκλογών στο ΑΕΔ.
- Άρθρο 59 παράγραφος 1 και κατάργηση παραγράφου 2 του Συντάγματος, για την καθιέρωση δυνατότητας όρκου ή διαβεβαίωσης για τους Βουλευτές.
- Άρθρο 65 παράγραφος 1, προσθήκη παραγράφου 7 του Συνταγματος για τη διασφάλιση επαρκών δικαιωμάτων στις κοινοβουλευτικές μειοψηφίες και τη δυνατότητα αποστολής ερωτήματος στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο επί συγκεκριμένου ζητήματος αντισυνταγματικότητας η ερμηνείας διάταξης σε θέμα οργανωτικό του πολιτεύματος.
- Άρθρο 70 παράγραφος 6 του Συντάγματος και προσθήκη παραγράφου 9, για τη διασφάλιση αποτελεσματικού κοινοβουλευτικού ελέγχου της Βουλής προς την κυβέρνηση και την πρόβλεψη συγκεκριμένης σύνθεσης της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής.
- Άρθρο 72 του Συντάγματος, προσθήκη παραγράφου 5, για την καθιέρωση προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας για ψηφισμένο νομοσχέδιο, εκτός από εκείνα που αφορούν αποκλειστικά κύρωση διεθνών συνθηκών, από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, ως απλή γνώμη προς τον ΠτΔ πριν την έκδοση, εφόσον κατά την ψήφιση στη Βουλή ένσταση συνταγματικότητας έλαβε τα δύο πέμπτα (2/5) του όλου αριθμού των βουλευτών.
- Άρθρο 74 παράγραφοι 1 και 5 και κατάργηση παραγράφων 3 και 4 του Συντάγματος, για την καθιέρωση κανόνων καλής νομοθέτησης.
- Άρθρο 75 παράγραφος 1 του Συντάγματος, για την καθιέρωση επαρκούς προνομοθετικής διαβούλευσης των νομοσχεδίων, αξιολόγησης εφαρμογής των νόμων και μέτρων κωδικοποίησης της νομοθεσίας.
- Άρθρο 76 παράγραφοι 4 και 5 του Συντάγματος, με τη οποία προτείνεται η επίκληση επείγοντος ή κατεπείγοντος νομοσχεδίου να συνοδεύεται υποχρεωτικώς με ειδικώς αιτιολογημένη κρίση της κυβέρνησης.
- Άρθρο 78 παράγραφοι 2 και 6, κατάργηση παραγράφου 3 του Συντάγματος, για την κατάργηση της δυνατότητας αναδρομικής επιβολής φόρου ή άλλου βάρους και τη δυνατότητα παροχής κινήτρων για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία ιδιωτικές επενδύσεις.
- Άρθρο 79 παράγραφοι 1, 7 και 8 του Συντάγματος, προσθήκη παραγράφου 9, με σκοπό ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη δημοσιονομική ισορροπία μεταξύ εσόδων και εξόδων και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία. Ο απολογισμός και ο γενικός ισολογισμός να συνοδεύονται από έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Προβλέπεται η κατάθεση και δημοσιότητα ετήσιου απολογισμού εκ μέρους φορέων που χρηματοδοτούνται, άμεσα ή έμμεσα, από τον κρατικό προϋπολογισμό.
- Άρθρο 81 παράγραφος 1 του Συντάγματος, για τη δυνατότητα διορισμού Αντιπροέδρων του Υπουργικού Συμβουλίου και μη υπουργών.
- Άρθρο 82 παράγραφοι 1 και 4 του Συντάγματος, προσθήκη παράγραφο 5, όπου προτείνεται το Υπουργικό Συμβούλιο να συνέρχεται περιοδικά και να καθορίζει τις δημόσιες πολιτικές με όρους συλλογικότητας κφ διαφάνειας. Η δράση της Κυβέρνησης οφείλει να εξυπηρετεί τις αρχές της ανοιχτής διακυβέρνησης και της διαφάνειας. Συνταγματική αναγνώριση της «Διαύγειας». Συνίσταται Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.
- Άρθρο 88 παράγραφοι 2 και 5 του Συντάγματος, για την κατάργηση τού ειδικού Δικαστηρίου για μισθολογικές διαφορές δικαστών και πρόβλεψη η αρμοδιότητα να περιέλθει στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, καθώς και την υποχρεωτική αποχώρηση των δικαστικών λειτουργών στο εβδομηκοστό έτος της ηλικίας τους.
- Άρθρο 89 παράγραφος 4 του Συντάγματος για την απαγόρευση σε εν ενεργεία ή διατελέσαντες δικαστικούς λειτουργούς επί τριετία μετά τη αποχώρησή τους από το σώμα να συμμετέχουν με οποιαδήποτε ιδιότητα στην Κυβέρνηση και να τοποθετηθούν σε πολιτικές θέσεις.
- Άρθρο 90 παράγραφος 5 του Συντάγματος, για τη διενέργεια των προαγωγών στις θέσεις των ανωτάτων δικαστών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή μεταξύ των αρχαιοτέρων δικαστών, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση.
- Άρθρο 91 παράγραφοι 1 και 4 του Συντάγματος, κατάργηση παραγράφων 2, 3 και 4, για την αναμόρφωση της πειθαρχικής εξουσίας στους δικαστικούς λειτουργούς για τη διασφάλιση της δικαστικής ανεξαρτησίας.
- Άρθρο 93 του Συντάγματος, προσθήκη παραγράφου 5, για την επιτάχυνση της δικαιοσύνης, την εισαγωγή ηλεκτρονικών τεχνολογιών στα δικαστήρια, την κατά προτεραιότητα εκδίκαση σημαντικών κατηγοριών υποθέσεων, καθώς και τη δυνατότητα εκδίκασης απευθείας ενώπιον του οικείου ανώτατου δικαστηρίου.
- Άρθρο 94 παράγραφος 4 του Συντάγματος, ώστε να μην επιτρέπονται δικονομικά προνόμια του δημοσίου.
- Άρθρο 98 παράγραφος 1 του Συντάγματος, προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
- Άρθρο 99 παράγραφος 1 του Συντάγματος, κατάργηση παραγράφων και 3, για την κατάργηση του Δικαστηρίου Αγωγών Κακοδικίας.
- Άρθρο 100 παράγραφοι 1 και 2 του Συντάγματος, κατάργησης παραγράφου 3, για τη μονιμοποίηση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, το οποίο αναλαμβάνει την αρμοδιότητα γνώμης επί ορισμένων ψηφισμένων νομοσχεδίων και απορροφά τις αρμοδιότητες όλων των ειδικών δικαστηρίων που καταργούνται.
- Άρθρο 101 του Συντάγματος, προσθήκη παραγράφου 5, για τη μέριμνα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δημοσίων υπηρεσιών.
- Άρθρο 102 παράγραφοι 4 και 5 του Συντάγματος, όπου προτείνεται οι πειθαρχικές ποινές στα αιρετά όργανα των ΟΤΑ να επιβάλλονται μόνο ύστερα από σύμφωνη γνώμη του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου. Επίσης προτείνεται οι ΟΤΑ να έχουν ίδιους πόρους που συνίστανται σε ανταποδοτικά τέλη και ίδιο εύλογο φόρο και οι προϋπολογισμοί των ΟΤΑ να καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους των οικείων περιοχών και να οφείλουν να διασφαλίζουν δημοσιονομική ισορροπία. Προτείνεται επίσης η καθιέρωση ορίων διαφάνειας των οικονομικών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και ευθυνών για την ορθολογική διαχείριση των πόρων τους.
- Άρθρο 103 παράγραφος 7 του Συντάγματος, για την αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων με βάση τις αρχές της αμεροληψίας, ουδετερότητας, της επαγγελματικής ικανότητας και της αποδοτικότητα . Προτείνεται η αξιολόγηση να γίνεται και από τους υφισταμένους τους προϊσταμένους τους. Στην αξιολόγηση και εξέλιξη των υπαλλήλων να μπορεί να συμμετέχει και το ΑΣΕΠ.
- Άρθρο 106 παράγραφοι 1 και 2 του Συντάγματος, όπου διασφαλίζεται ότι σκοπός της ρυθμιστικής παρέμβασης του κράτους είναι η κοινωνική δικαιοσύνη, η ισόρροπη ανάπτυξη και η διεθνής ανταγωνιστικότητα της χώρας. Κατοχυρώνεται η ιδιωτική οικονομική πρωτοβουλία σε συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού. Δημόσια και ιδιωτική οικονομική πρωτοβουλία δεν επιτρέπεται να αναπτύσσονται σε βάρος της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ή προς βλάβη της εθνικής οικονομίας.
- Άρθρο 110 του Συντάγματος, κατάργηση παραγράφων 4 και 6, με στόχο την απλοποίηση της αναθεωρητικής διαδικασίας με διασφάλιση του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος. H προτείνουσα Βουλή αποφασίζει με απόλυτη πλειοψηφία για τα προς αναθεώρηση άρθρα, η αναθεωρητική Βουλή αποφασίζει με πλειοψηφία τριών πέμπτων (3/5) και καταργείται η πενταετία για την εκκίνηση νέας αναθεώρησης.
- Άρθρο 112 του Συντάγματος, κατάργηση των παραγράφων 2, 3 και 4 σκοπό να καταργηθούν παρωχημένες μεταβατικές διατάξεις.
- Άρθρο 113 του Συντάγματος, κατάργηση, προκειμένου να καταργηθούν παρωχημένες μεταβατικές διατάξεις.
- Άρθρο 114 παράγραφος 1 του Συντάγματος, κατάργηση παραγράφου 2, για την έναρξη ισχύος των άρθρων 30 και 32 του Συντάγματος και κατάργηση παρωχημένων μεταβατικών διατάξεων.
- Άρθρο 115 παράγραφοι 1 και 2 του Συντάγματος, κατάργηση παραγράφων 3 και 4, για τις εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου και τη συγκρότηση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου κατά τη διαδικασία της πρώτης εφαρμογής του άρθρου 10 καθώς και την κατάργηση παρωχημένων μεταβατικών διατάξεων.
- Άρθρο 116 του Συντάγματος, κατάργηση παρωχημένων μεταβατικών διατάξεων και μεταφορά διατάξεων περί ισότητας στη φυσική τους θέση στα ατομικά δικαιώματα.
- Άρθρο 117 του Συντάγματος, κατάργηση των παρωχημένων μεταβατικών διατάξεων των παραγράφων 3, 5, 6 και 7.
- Άρθρο 118 του Συντάγματος, κατάργηση παρωχημένων μεταβατικών διατάξεων.
- Άρθρο 119 του Συντάγματος, κατάργηση της παρωχημένης μεταβατικης διάταξης της παραγράφου.
Οι παραπάνω προϋποθέσεις αναμένεται να αποτελέσουν «μαγιά» για την αναθεώρηση του 2026. Από την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση το 2019 οι προτάσεις της ΝΔ που είχαν υιοθετηθεί ήταν οι ακόλουθες:
- Άρθρο 32 — Εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας χωρίς διάλυση Βουλής
Αποσυνδέθηκε η εκλογή ΠτΔ από πρόωρες εκλογές. Θεσπίστηκε κλιμακωτό σύστημα ψηφοφοριών (200 → 180 → 151 → σχετική πλειοψηφία).
- Άρθρο 54 — Δυνατότητα ψήφου αποδήμων
Άνοιξε ο δρόμος για ψήφο Ελλήνων εξωτερικού από τον τόπο κατοικίας τους.
- Άρθρο 62 — Περιορισμός βουλευτικής ασυλίας
Οι βουλευτές δεν καλύπτονται πλέον για κοινά ποινικά αδικήματα.
- Άρθρο 68 παρ. 2 — Εξεταστικές επιτροπές
Δυνατότητα σύστασης και από μειοψηφία της Βουλής.
- Άρθρο 73 — Λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία
Πολίτες μπορούν να καταθέτουν προτάσεις νόμου (με 500.000 υπογραφές)
- Άρθρο 86 — Ευθύνη υπουργών
Καταργήθηκε η αποσβεστική προθεσμία για δίωξη υπουργών.
- Άρθρο 96 παρ. 5 — Στρατιωτικά δικαστήρια
Τροποποιήσεις στη λειτουργία τους.
- Άρθρο 101Α — Επιλογή μελών ανεξάρτητων αρχών. Νέος τρόπος επιλογής (π.χ. πλειοψηφίες στη Διάσκεψη Προέδρων).
- Άρθρο 21 - Η έγκριση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.
Διαβάστε επίσης