Μοναδικό θέαμα: Αστρονόμοι είδαν δύο γιγάντιους πλανήτες να σχηματίζονται γύρω από ένα άστρο

Οι αστρονόμοι κατέγραψαν μια εξαιρετικά σπάνια εικόνα: δύο γιγάντιους πλανήτες να σχηματίζονται γύρω από το νεαρό άστρο WISPIT 2.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο «The Astrophysical Journal Letters», βασίζονται σε παρατηρήσεις του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου και συνεργαζόμενων επιστημονικών οργάνων. Συνδυάζοντας πολλαπλές τεχνικές υψηλής ανάλυσης, οι ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι δύο τεράστιοι πλανήτες βρίσκονται «βυθισμένοι» μέσα σε έναν τεράστιο δίσκο αερίων και σκόνης.

Και δεν είναι μόνο η ίδια η ανακάλυψη που εντυπωσιάζει: η δομή αυτού του δίσκου δείχνει ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ενεργό και εξελισσόμενο πλανητικό σύστημα. Ένα σύστημα που θυμίζει τα πρώτα στάδια του δικού μας Ηλιακού Συστήματος.

Το WISPIT 2 μπαίνει πλέον δίπλα στο PDS 70, καθώς είναι μόλις η δεύτερη γνωστή περίπτωση όπου παρατηρούνται δύο πλανήτες να σχηματίζονται γύρω από το ίδιο άστρο.

Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, ο δίσκος του συστήματος είναι ασυνήθιστα μεγάλος και ξεκάθαρα δομημένος, γεγονός που βοηθά τους επιστήμονες να «διαβάσουν» καλύτερα όσα συμβαίνουν εκεί.

Οι ορατοί δακτύλιοι και τα κενά μέσα στον δίσκο θεωρούνται από τους αστρονόμους κλασικά σημάδια πλανητικού σχηματισμού. Όπως εξήγησε ο Christian Ginski, συν-συγγραφέας της μελέτης, αυτά τα χαρακτηριστικά υποδηλώνουν ότι ίσως υπάρχουν και άλλοι πλανήτες που συνεχίζουν να σχηματίζονται, ακόμη κι αν δεν έχουν εντοπιστεί άμεσα μέχρι στιγμής.

Δύο γιγάντιοι πλανήτες σε τεράστιες αποστάσεις

Όπως εξηγεί η μελέτη, ο πρώτος πλανήτης, ο WISPIT 2b, είχε εντοπιστεί σε παλαιότερες παρατηρήσεις και εκτιμάται ότι έχει σχεδόν πέντε φορές τη μάζα του Δία. Περιφέρεται σε απόσταση περίπου 60 φορές μεγαλύτερη από την απόσταση Γης–Ήλιου, γεγονός που τον τοποθετεί πολύ μακριά από το κεντρικό άστρο του συστήματος.

Ένας δεύτερος πλανήτης, ο WISPIT 2c, επιβεβαιώθηκε τώρα πιο κοντά στο άστρο. Έχει περίπου διπλάσια μάζα από τον Δία και κινείται σε τροχιά περίπου τέσσερις φορές πιο κοντά σε σχέση με τον WISPIT 2b.

Όπως εξήγησε ο Guillaume Bourdarot από το Max Planck Institute for Extraterrestrial Physics, καθοριστικό ρόλο στην επιβεβαίωση αυτού του δεύτερου πλανήτη έπαιξε το αναβαθμισμένο όργανο GRAVITY+.

Η ανακάλυψη βασίστηκε σε συνδυασμό δεδομένων από το SPHERE του Very Large Telescope του ESO και από συμβολομετρικές μετρήσεις, κάτι που δείχνει πόσο εντυπωσιακά έχει εξελιχθεί πλέον η ακρίβεια των σύγχρονων αστρονομικών παρατηρήσεων.

Τα «κενά» στον δίσκο ίσως κρύβουν κι άλλον πλανήτη

Και οι δύο πλανήτες βρίσκονται μέσα σε ξεχωριστά «κενά» του πρωτοπλανητικού δίσκου — δομές που δημιουργούνται όταν οι υπό σχηματισμό πλανήτες συγκεντρώνουν γύρω τους υλικό από αέρια και σκόνη.

Αυτά τα κενά, μαζί με τους δακτυλιοειδείς σχηματισμούς του δίσκου, αποτελούν άμεσες ενδείξεις για το πώς οι πλανήτες διαμορφώνουν το περιβάλλον τους όσο γεννιούνται.

Ωστόσο, οι ερευνητές εντόπισαν και κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον:
ένα μικρότερο και πιο διακριτικό κενό πιο μακριά στον δίσκο, το οποίο ίσως υποδηλώνει την ύπαρξη ενός τρίτου πλανήτη.

Η Chloe Lawlor από το University of Galway σημείωσε ότι αυτό το χαρακτηριστικό μπορεί να αποτελεί ένδειξη ενός ακόμη κόσμου που βρίσκεται σε φάση σχηματισμού.

«Υποψιαζόμαστε ότι μπορεί να υπάρχει και τρίτος πλανήτης που “σκαλίζει” αυτό το κενό», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ενδέχεται να έχει μάζα παρόμοια με του Κρόνου, καθώς το συγκεκριμένο άνοιγμα είναι πιο στενό και ρηχό.

Οι επόμενες παρατηρήσεις — μεταξύ άλλων και με το Extremely Large Telescope — αναμένεται να δώσουν πιο καθαρές απαντήσεις και ίσως αποκαλύψουν ακόμη περισσότερα για ένα πλανητικό σύστημα που εξακολουθεί να βρίσκεται υπό κατασκευή.

Διαβάστε επίσης