Πάργα: Ανάμεσα στο Ιόνιο, στον Αχέροντα και στους μύθους του Άδη

Snapshot

• Η Πάργα διατηρεί τον παραδοσιακό χαρακτήρα της παρά την τουριστική ανάπτυξη, προσφέροντας επιλογές διαμονής για όλα τα βαλάντια.
• Η περιοχή συνδυάζει βουνό και θάλασσα, με το Ιόνιο και την ηπειρώτικη φύση να δημιουργούν μοναδικό τοπίο που θυμίζει νησί.
• Το παλιό ελαιοτριβείο Paragaea αποτελεί πολιτιστικό χώρο που αναδεικνύει την ιστορία της ελαιοπαραγωγής στην περιοχή.
• Ο ποταμός Αχέροντας και το Νεκρομαντείο συνδέονται με την αρχαία ελληνική μυθολογία και προσφέρουν εμπειρίες μύθου και ιστορίας.
• Η Πάργα λειτουργεί ως βάση για εξερευνήσεις στην Ήπειρο, συνδυάζοντας φυσική ομορφιά, ιστορικά μνημεία και παραδοσιακούς οικισμούς.

Snapshot powered by AI

«Στης Πάργας τον ανήφορο, κανέλα και γαρύφαλλο…». Το παλιό ηπειρώτικο τραγούδι το έχουμε ακούσει αρκετές φορές στο παρελθόν και όσες μέρες μείναμε στην Πάργα καταλαβαίναμε ολοένα και περισσότερο γιατί γράφτηκε.

Η Πάργα είναι μια πόλη χτισμένη πάνω στις πλαγιές, γεμάτη ανηφόρες, σκαλιά και στενά που σε κάνουν να σταματάς συνεχώς είτε για να πάρεις ανάσα είτε για να χαζέψεις τη θέα. Από τα σπίτια και τις αυλές σου έρχονται διαρκώς μυρωδιές από γιασεμί, αλάτι και φρεσκομαγειρεμένο φαγητό.

Πίσω από κάθε γωνιά κρύβεται μια μικρή έκπληξη: ένα μπαλκόνι με θέα στο Ιόνιο, ένα παλιό αρχοντικό, μια αυλή γεμάτη βουκαμβίλιες, ένα μικρό καφέ με μουσικές από τα Επτάνησα ή ένα παραδοσιακό μαγαζί που μοσχοβολά ελαιόλαδο και τοπικά βότανα.

Το πρώτο πράγμα που μας έκανε εντύπωση ήταν ότι, παρά την τουριστική ανάπτυξη των τελευταίων χρόνων, η Πάργα δεν έχει χάσει τον χαρακτήρα της. Και ίσως αυτός να είναι ο λόγος που επισκέπτες από όλη την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό επιστρέφουν ξανά και ξανά.

Σε μια εποχή που οι περισσότεροι καλοκαιρινοί προορισμοί έχουν γίνει απλησίαστοι για πολύ κόσμο, η Πάργα εξακολουθεί να έχει επιλογές για όλα τα βαλάντια. Από μικρούς ξενώνες και οικογενειακά δωμάτια μέχρι πιο πολυτελή ξενοδοχεία, η περιοχή διατηρεί ακόμη μια σχέση ποιότητας και τιμής που δύσκολα συναντά κανείς σε αντίστοιχους παραθαλάσσιους προορισμούς. Ο Αύγουστος βέβαια, ή για να το πούμε καλύτερα, η high season, είναι δύσκολη, τόσο για να βρεις κατάλυμα όσο και για να βρεις ησυχία. Αλλά θα πεις κανείς: και πού δεν είναι πια; Το καλό με την Πάργα είναι ότι υπάρχουν επιλογές. Και μέσα στην πόλη να μην βρεις κατάλυμα μπορείς να πας λίγο πιο έξω, κάτι που κάποιοι το έπιλέγουν έτσι κι αλλιώς, λόγω της ησυχίας και της πιο άμεσης επαφής με τη φύση.

Η πόλη που ενώνει βουνό και θάλασσα

Η Πάργα είναι ίσως από τα λίγα μέρη στην Ελλάδα όπου το βουνό ακουμπά σχεδόν πάνω στη θάλασσα. Από τη μία πλευρά το βαθύ πράσινο της ηπειρώτικης φύσης και από την άλλη το γαλάζιο του Ιονίου. Γι αυτό και πολλοί που δεν τη γνωρίζουν και βλέπουν φωτογραφίες της, έχουν την εντύπωση ότι πρόκειται για νησί.

Από νωρίς το πρωί το λιμάνι γεμίζει με μικρά σκάφη, τουριστικά καραβάκια που κάνουν βόλτες στα ανοιχτά ή πηγαινοέρχονται στους Παξούς και κόσμο που κάθεται για καφέ δίπλα στη θάλασσα. Τα βράδια, όταν ανάβουν τα φώτα στο κάστρο και οι παρέες γεμίζουν τον παραλιακό δρόμο, η Πάργα αποκτά μια σχεδόν κινηματογραφική ατμόσφαιρα.

Δεν είναι τυχαίο ότι η περιοχή εξελίχθηκε τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους πιο δημοφιλείς καλοκαιρινούς προορισμούς της Δυτικής Ελλάδας. Ταυτόχρονα, όμως, παραμένει και ένα ιδανικό ορμητήριο για εξορμήσεις σε ολόκληρη την Ήπειρο.

Άνοιξη και φθινόπωρο θεωρούνται από πολλούς οι καλύτερες εποχές για να γνωρίσει κανείς πραγματικά την περιοχή. Η φύση βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, οι θερμοκρασίες είναι ιδανικές για εξερεύνηση και ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την εμπειρία χωρίς την ένταση του καλοκαιρινού συνωστισμού.

Το παλιό ελαιοτριβείο και η ιστορία του λαδιού

Ανάμεσα στα στενά της πόλης βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία για όποιον θέλει να γνωρίσει την καθημερινή ιστορία της Πάργας. Το παλιό ελαιοτριβείο Paragaea, στεγασμένο σε ένα αναστηλωμένο κτίριο, αποτελεί σήμερα έναν μικρό χώρο πολιτισμού και γευσιγνωσίας.

Λίγοι γνωρίζουν ότι παλαιότερα λειτουργούσαν επτά ελαιοτριβεία μέσα στον οικισμό. Η ελαιοπαραγωγή υπήρξε βασικός πυλώνας της οικονομίας της περιοχής, αλλά η λειτουργία τους μέσα στην πόλη επιβάρυνε σημαντικά το περιβάλλον καθώς τα λύματα έπεφταν στη θάλασσα. Ο τουρισμός ωστόσο τα άλλαξε όλα. Με την πάροδο των δεκαετιών και καθώς η Πάργα έπαψε να είναι απλώς ένα ψαροχώρι, τα ελαιοτριβεία μεταφέρθηκαν εκτός οικισμού και κάποια από τα παλιά κτίρια διασώθηκαν.

Στο εσωτερικό του παλιού ελαιοτριβείου ο επισκέπτης βλέπει τα μηχανήματα μιας άλλης εποχής, μαθαίνει για την ιστορία της ελιάς στην Ήπειρο και δοκιμάζει εξαιρετικά τοπικά προϊόντα. Είναι από εκείνα τα μέρη που σε κάνουν να καταλαβαίνεις πως ο τουρισμός δεν είναι μόνο παραλίες και φωτογραφίες αλλά και μνήμη. Και κάτι για την ελιά: Πολλοί πιστεύουν ότι ελαιόλαδο σημαίνει Κρήτη και Νότια Πελοπόννησος. Άντε και λίγο Μυτιλήνη. Είναι λάθος, καθώς πολλές περιοχές στην Ελλάδα βγάζουν εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και η Ήπειρος είναι μια από αυτές και η ποικιλία που κυριαρχεί είναι η λιανοελιά.

Ο Αχέροντας: το ποτάμι των ψυχών

Είπαμε Παραπάνω ότι η Πάργα είναι ένα ιδανικό σημείο στην ήπειρο για εξορμήσεις και είναι αλήθεια καθώς σε πολύ μικρή απόσταση κανείς μπορεί να πάει στα Γιάννενα στην Άρτα στην Πρέβεζα θα και σε πολλούς αρχαιολογικούς τόπους της γύρω περιοχής.

Αν υπάρχει ένα σημείο που μετατρέπει την εκδρομή στην Πάργα σε εμπειρία σχεδόν μυθική, αυτό είναι ο ποταμός Αχέροντας.

Το ποτάμι διασχίζει ένα τοπίο που μοιάζει ανέγγιχτο. Πλατάνια, απόκρημνα βράχια, κρυστάλλινα νερά που ακόμη και στην καρδιά του καλοκαιριού παραμένουν παγωμένα. Στις πηγές του Αχέροντα ο επισκέπτης νιώθει ότι απομακρύνεται από τον χρόνο.

Οι πιο τολμηροί μπαίνουν στο νερό και περπατούν μέσα στην κοίτη του ποταμού. Στην αρχή το κρύο είναι σχεδόν σοκαριστικό, ύστερα όμως το σώμα συνηθίζει και η εμπειρία γίνεται μοναδική. Το μόνο που ακούγεται είναι ο ήχος του νερού και τα πουλιά μέσα στο φαράγγι.

Εκεί, μέσα στο φαράγγι και με το νερό να παγώνει τα πόδια σου ακόμη και Μάιο μήνα, δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί οι αρχαίοι Έλληνες συνέδεσαν αυτό το τοπίο με τον κόσμο των νεκρών.

Στην αρχαία ελληνική μυθολογία ο Αχέροντας ήταν ένας από τους ποταμούς του Κάτω Κόσμου. Ο Όμηρος, στη Νέκυια της Οδύσσειας, περιγράφει τον τόπο όπου ο Οδυσσέας κατεβαίνει για να επικοινωνήσει με τις ψυχές των νεκρών. Εκεί συναντώνται τα νερά του Αχέροντα και του Κωκυτού, σε ένα σημείο σκοτεινό και γεμάτο ομίχλη.

Οι αρχαίοι πίστευαν ότι από εκεί περνούσαν οι ψυχές για να οδηγηθούν στο βασίλειο του Άδη. Ο Χάροντας, ο βαρκάρης του Κάτω Κόσμου, μετέφερε τους νεκρούς απέναντι, αρκεί να είχαν μαζί τους τον οβολό για το τελευταίο ταξίδι. Αργότερα συγγραφείς όπως ο Παυσανίας και ο Ηρόδοτος αναφέρουν την περιοχή του Αχέροντα ως τόπο με έντονη λατρευτική σημασία. Το άγριο τοπίο, η υγρασία, οι σπηλιές και η αίσθηση απομόνωσης ενίσχυαν την πεποίθηση πως εδώ βρισκόταν ένα πέρασμα προς τον Άδη.

Η βαρκάδα στις εκβολές και η Αμμουδιά

Κατεβαίνοντας προς τις εκβολές του ποταμού, κοντά στο χωριό Αμμουδιά, ο Αχέροντας αλλάζει πρόσωπο. Τα νερά γίνονται ήρεμα και το ποτάμι ανοίγει πριν συναντήσει το Ιόνιο.

Η Αμμουδιά παραμένει μέχρι σήμερα ένα ήσυχο ψαροχώρι, μακριά από τη βαριά τουριστική ανάπτυξη άλλων περιοχών. Μικρές ψαρόβαρκες, ταβέρνες δίπλα στο νερό και άνθρωποι που συνεχίζουν να ζουν κοντά στο ποτάμι. Αν πετύχετε ψαράδες την ώρα που βγάζουν τα ψάρια τους ρωτήστε τους σε ποια ταβέρνα τα δίνουν για να επωφεληθείτε.

Η βαρκάδα στον Αχέροντα είναι από εκείνες τις εμπειρίες που δύσκολα ξεχνάς, ακόμη κι αν έχεις γυρίσει πολλά μέρη στην Ελλάδα. Καθώς η βάρκα προχωρά αργά μέσα στα νερά, το τοπίο αποκτά μια παράξενη ησυχία. Οι ντόπιοι αφηγούνται ιστορίες για τα νερά της Στυγός, για τον Άδη και για τις αρχαίες δοξασίες που συνδέθηκαν με το ποτάμι.

Σύμφωνα με τη μυθολογία, στα νερά της Στυγός βούτηξε η νύμφη Θέτιδα τον μικρό Αχιλλέα προσπαθώντας να τον κάνει άτρωτο. Η ιστορία μπορεί να ανήκει στον κόσμο των μύθων, αλλά μέσα σε αυτό το τοπίο μοιάζει σχεδόν αληθινή και αποτελεί κομμάτι της εμπειρίας τη επισκέπτη.

Το Νεκρομαντείο του Αχέροντα: η πύλη προς τον Κάτω Κόσμο

Λίγα χιλιόμετρα μακριά από την Πάργα βρίσκεται ένα από τα πιο μυστηριακά αρχαιολογικά σημεία της Ελλάδας. Το Νεκρομαντείο του Αχέροντα. Από τα ερείπια διακρίνεται η περιοχή όπου υπήρχε η λίμνη Αχερουσία, η οποία αποξηράθηκε στη δεκαετία του 50, σώζοντας στην κυριολεξία την περιοχή αφενός γιατί εξαλείφθηκε η ελονοσία που αποτελούσε βασική αιτία θανάτου των κατοίκων αλλά και γιατί προέκυψαν νέες καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Να μην ξεχνάμε ότι η Ήπειρος είναι το φτωχότερο γεωγραφικό διαμέρισμα της Ελλάδος και στη δεκαετία του 50 ήταν ακόμη φτωχότερη. Ωστόσο ακόμη και σήμερα σε κάποια σημεία της υπάρχουν επιφανειακά νερά. Η διαδρομή μέχρι το νεκρομαντείο περνά μέσα από χωριά, ελαιώνες και χαμηλούς λόφους. Τίποτα δεν προετοιμάζει πραγματικά τον επισκέπτη για την αίσθηση που δημιουργεί ο χώρος.

Το Νεκρομαντείο χτίστηκε πάνω σε έναν λόφο κοντά στη συμβολή των ποταμών Αχέροντα, Κωκυτού και Πυριφλεγέθοντα. Οι αρχαίοι θεωρούσαν ότι εδώ υπήρχε μία από τις πύλες προς τον Άδη.

Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν τον 20ό αιώνα έφεραν στο φως ένα σύνθετο οικοδόμημα ελληνιστικών χρόνων, με υπόγειους χώρους, διαδρόμους και αίθουσες που συνδέθηκαν με τελετουργίες επικοινωνίας με τους νεκρούς.

Μπαίνοντας στο Νεκρομαντείο νιώθεις σχεδόν αμέσως ότι αλλάζει η ατμόσφαιρα. Το φως λιγοστεύει, η θερμοκρασία πέφτει και για κάποιο λόγο όλοι χαμηλώνουν τον τόνο της φωνής τους. Οι πέτρινοι διάδρομοι στενεύουν και η σιωπή γίνεται σχεδόν απόλυτη.

Σύμφωνα με τις ιστορικές πηγές, όσοι έφταναν εδώ ακολουθούσαν μια αυστηρή τελετουργική διαδικασία πριν επιχειρήσουν να επικοινωνήσουν με τις ψυχές των νεκρών. Νήστευαν, καθαρίζονταν τελετουργικά και περνούσαν από διαδοχικούς σκοτεινούς χώρους που πιθανότατα είχαν σχεδιαστεί ώστε να προκαλούν ψυχολογική ένταση και δέος.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι οι ιερείς του Νεκρομαντείου χρησιμοποιούσαν συνδυασμό τελετουργιών, ήχων και αρχιτεκτονικών τεχνασμάτων για να δημιουργήσουν την αίσθηση επαφής με τον άλλο κόσμο.

Το πιο εντυπωσιακό σημείο είναι η κεντρική υπόγεια αίθουσα. Εκεί, μέσα στο μισοσκόταδο, είναι εύκολο να φανταστεί κανείς τον φόβο αλλά και την ελπίδα όσων ταξίδευαν από μακριά για να «συναντήσουν» αγαπημένους νεκρούς. Η υπόγεια αίθουσα, έχει ένα μοναδικό χαρακτηριστικό. Είναι άηχη. Συνήθως όταν βρισκόμαστε σε μια άδεια αίθουσα υπάρχει αντίλαλος, η ένταση και διάρκεια του οποίου εξαρτάται από το μέγεθος, το ύψος και τα υλικά κατασκευή.

Η συγκεκριμένη αίθουσα είναι κατασκευασμένη με τέτοια τρόπο (τοξοτές μικρές αψίδες στην οροφή της που απέχουν μεταξύ του περίπου 30 με 40 πόντους) που απορροφά τον ήχο. Έτσι όταν κανείς μπει μέσα στην αίθουσα, νομίζει ότι βρίσκεται σε εξωτερικό χώρο. Είναι πραγματικά μια κατασκευή – θαύμα της μηχανικής – που αξίζει να το δείτε. Εκεί σε αυτό τον χώρο, γίνονται οι τελετές επικοινωνίας με τους νεκρούς. Λίγο η νηστεία, λίγο η μυστηριακή ατμόσφαιρα, λίγο η υποβλητική αίθουσα, δημιουργούσαν στον προσκυνητή την αίσθηση ότι μπορεί και να επικοινωνεί με τους νεκρούς.

Το Νεκρομαντείο δεν είναι ένας αρχαιολογικός χώρος που θα σε εντυπωσιάσει με τεράστια μνημεία ή με εικόνες όπως αυτές που έχει κανείς από άλλους γνωστούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας. Η δύναμή του βρίσκεται στην ατμόσφαιρα.

Ίσως γι’ αυτό όσοι το επισκέπτονται θυμούνται κυρίως το συναίσθημα και όχι μόνο τις πληροφορίες. Την αίσθηση ότι για λίγα λεπτά βρέθηκαν πολύ κοντά στον κόσμο των αρχαίων μύθων.

Κάστρα, ιστορία και η σκιά του Αλή Πασά

Η ίδια η Πάργα κουβαλά μια μακρά και ταραγμένη ιστορία. Από την περιοχή πέρασαν Βυζαντινοί, Ενετοί, Γάλλοι, Άγγλοι και Οθωμανοί. Η στρατηγική της θέση στο Ιόνιο την έκανε πολύτιμη για κάθε δύναμη που ήθελε να ελέγξει τη δυτική Ελλάδα.

Πάνω από την πόλη δεσπόζει ακόμη το ενετικό κάστρο. Χτισμένο σε λόφο με θέα στο πέλαγος, αποτέλεσε για αιώνες το βασικό οχυρό της περιοχής.

Ανεβαίνοντας στο κάστρο αργά το απόγευμα, όταν ο ήλιος αρχίζει να πέφτει πάνω στη θάλασσα η Πάργα μοιάζει με ζωγραφιά: τα πολύχρωμα σπίτια, το λιμάνι, οι μικρές παραλίες και στο βάθος το Ιόνιο.

Η ιστορία της πόλης συνδέεται στενά και με τον Αλή Πασά. Στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν η Πάργα παραδόθηκε τελικά σε αυτόν, πολλοί κάτοικοι εγκατέλειψαν την πόλη για να μην ζήσουν υπό οθωμανική διοίκηση. Η παράδοση λέει ότι έφυγαν παίρνοντας μαζί ακόμη και τα οστά των προγόνων τους από τα κοιμητήρια, ώστε να μην αφήσουν τίποτα πίσω.

Λίγο έξω από την πόλη βρίσκεται και το κάστρο της Ανθούσας, που έχτισε ο Αλή Πασάς για να ελέγχει την περιοχή. Σήμερα αποτελεί ένα ακόμη σημείο με πανοραμική θέα προς το Ιόνιο.

Το Καναλάκι

Η Πάργα όπως είπαμε είναι ιδανική βάση για εξορμήσεις στις γύρω περιοχές τουρισικού ενδιαφέροντος αλλά και παραδοσιακούς οικισμούς. Ένας από αυτούς είναι το Καναλάκι. Το Καναλάκι αποτελεί μία από τις πιο οργανωμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές του Δήμου Πάργας. Πρόκειται για μια καθαρή και περιποιημένη κωμόπολη, με όμορφη ρυμοτομία, σύγχρονα πεζοδρόμια και σωστή οργάνωση, στοιχεία που την κάνουν ιδιαίτερα φιλική τόσο για τους κατοίκους όσο και για τους επισκέπτες. Τα τελευταία χρόνια το Καναλάκι γνωρίζει ταχύτατη ανάπτυξη, με σημαντική εμπορική και οικιστική εξέλιξη, διατηρώντας παράλληλα τον παραδοσιακό χαρακτήρα και τη ζεστή φιλοξενία της περιοχής. Σε μικρή απόσταση από το Καναλάκι βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Πανδοσίας, αποικίας των Ηλείων, που προσδίδουν ιστορική και πολιτιστική αξία στην περιοχή.

Στο Καναλάκι λειτουργούν πολλά εμπορικά καταστήματα, επιχειρήσεις εστίασης, καφέ, μπαρ και χώροι διασκέδασης, ενώ υπάρχουν και αρκετές επιλογές διαμονής, καλύπτοντας τις ανάγκες τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Ένας προορισμός για όλες τις εποχές

Η Πάργα δεν είναι απλώς ένας ακόμη καλοκαιρινός προορισμός. Είναι ένας τόπος που συνδυάζει θάλασσα, βουνό, ιστορία, μυθολογία και φύση με έναν τρόπο σχεδόν μοναδικό.

Μπορεί κανείς να κολυμπήσει το πρωί σε παραλίες με τιρκουάζ νερά, να περπατήσει το απόγευμα στις όχθες του Αχέροντα και λίγες ώρες αργότερα να βρεθεί μέσα σε έναν από τους πιο μυστηριακούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο δυνατό στοιχείο της περιοχής. Δεν πας μόνο για μπάνια και βόλτες. Η Πάργα και ο Αχέροντας σε βάζουν διαρκώς σε μια διαδικασία να θυμάσαι ιστορίες, μύθους και γεγονότα που μοιάζουν να είναι ακόμη ζωντανά μέσα στο τοπίο.

Γι’ αυτό και όταν φεύγεις από εκεί, παίρνεις μαζί σου κάτι περισσότερο από φωτογραφίες. Παίρνεις την αίσθηση ότι για λίγο ταξίδεψες σε έναν τόπο όπου το πραγματικό και το μυθικό συνεχίζουν να συνυπάρχουν.

Ευχαριστούμε τον Δήμο Πάργας και τον δήμαρχο Νίκο Ζαχαριά για την πρόσκληση και την φιλοξενία, τον κ. Σπύρο Πιτσαρό, δημοτικό σύμβουλο και υπεύθυνο τουριστικής προβολής του Δήμου Πάργας, τον αντιδήμαρχο τουρισμού Φάνη Σκάρπο, τον κ. Ηλία Λιάκρη ιδιοκτήτη του μουσείου ελιάς, τα εστιατόρια “ Egion ”, “Med”, “Πατέρας” στην Αμμουδιά, το παραδοσιακό ζαχαροπλαστείο Terra, το Cafe -εστιατόριο Sugar και το ξενοδοχείο Βυζάντιο.

Διαβάστε επίσης