Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου: Τι παρατηρείται με τις τροφές πλούσιες σε οξαλικό οξύ – Ποιες είναι
Το σπανάκι και τα αμύγδαλα είναι υγιεινά, αλλά μήπως επιδεινώνουν τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου;
Το σπανάκι, τα αμύγδαλα και οι γλυκοπατάτες είναι θρεπτικά τρόφιμα. Αλλά νέα έρευνα υποδηλώνει ότι το οξαλικό οξύ που περιέχουν φυσικά θα μπορούσε να επιδεινώσει τα συμπτώματα σε ορισμένα άτομα με ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΙΦΝΕ).
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι όλοι όσοι πάσχουν από νόσο του Crohn ή ελκώδη κολίτιδα θα πρέπει να μειώσουν τις τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικό οξύ. Πολλά από τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το οξαλικό οξύ επιδεινώνει την κολίτιδα προήλθαν έρευνα σε ποντίκια και από εργαστηριακά πειράματα, ενώ τα ανθρώπινα δεδομένα έδειξαν μόνο συσχετίσεις και όχι απόδειξη ότι αυτές οι τροφές προκαλούν εξάρσεις.
Τι διαπίστωσε η νέα μελέτη για τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου
Οι ερευνητές εξέτασαν τον εντερικό ιστό, το οξαλικό οξύ στα κόπρανα και τη διατροφή σε άτομα με ΙΦΝΕ και σε ομάδες ελέγχου. Στη συνέχεια πραγματοποίησαν πειράματα σε μοντέλα ποντικών και σε ανοσοκύτταρα στο εργαστήριο.
Τόσο στη νόσο του Crohn όσο και στην ελκώδη κολίτιδα, δύο πρωτεΐνες εντερικής μεταφοράς που εμπλέκονται στη διαχείριση του οξαλικού, η SLC26A2 και η SLC26A3, μειώθηκαν σταθερά. Τα άτομα με νόσο του Crohn είχαν επίσης περισσότερο οξαλικό στα κόπρανά τους σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου χωρίς ΙΦΝΕ, παρά την κατανάλωση παρόμοιων ποσοτήτων φυτικών τροφών.
Τα πειράματα σε ζώα ενίσχυσαν το εύρημα:
- Τα ποντίκια που έλαβαν επιπλέον διαιτητικό οξαλικό μαζί με μια χημική ουσία που προκαλεί κολίτιδα είχαν 60% λιγότερες πιθανότητες επιβίωσης.
- Σε γενετικά ευαίσθητα μοντέλα ποντικών, το οξαλικό επιτάχυνε την έναρξη της νόσου και επιδείνωσε τη σοβαρότητα.
- Τα εργαστηριακά πειράματα έδειξαν επίσης ισχυρότερες φλεγμονώδεις αποκρίσεις σε ανοσοκύτταρα που εκτέθηκαν σε οξαλικό.
Γιατί το οξαλικό μπορεί να αυξήσει τη φλεγμονή του εντέρου;
Το οξαλικό είναι μια φυσική ένωση που βρίσκεται σε πολλές φυτικές τροφές, όπως το σπανάκι, τα αμύγδαλα, τα παντζάρια και οι γλυκοπατάτες.
Η νέα μελέτη υποδηλώνει ότι η μειωμένη έκφραση μεταφορέων οξαλικού στην ΙΦΝΕ μπορεί να αφήσει περισσότερο οξαλικό στο εντερικό περιβάλλον, κάτι που οι ερευνητές προτείνουν ότι θα μπορούσε να διεγείρει τα έμφυτα ανοσοκύτταρα και να ενισχύσει την υπάρχουσα φλεγμονή.
Αυτός ο μηχανισμός παραμένει αναπόδεικτος στους ανθρώπους, διότι οι ερευνητές δεν χώρισαν τυχαία ασθενείς με ΙΦΝΕ σε δίαιτες υψηλής ή χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικό άλας και δεν εξέτασαν εάν αυτό και μόνο άλλαξε την εντερική φλεγμονή.
Πρέπει τα άτομα με ΙΦΝΕ να σταματήσουν να τρώνε σπανάκι, αμύγδαλα και γλυκοπατάτες;
Όχι με βάση αυτήν την μελέτη και μόνο. Οι τρέχουσες διατροφικές οδηγίες για την ΙΦΝΕ δεν συνιστούν μια δίαιτα χαμηλή σε οξαλικό άλας ως γενική θεραπεία για τη νόσο του Crohn ή την ελκώδη κολίτιδα.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Νόσο του Crohn και την Κολίτιδα συνιστά δίαιτες χαμηλής περιεκτικότητας σε οξαλικό άλας κυρίως για άτομα που διατρέχουν κίνδυνο νεφρολιθίασης με οξαλικό ασβέστιο. Το Ίδρυμα για την Νόσο του Crohn και την Κολίτιδα τονίζει επίσης τις εξατομικευμένες, διατροφικά επαρκείς δίαιτες, επειδή ο περιττός περιορισμός μπορεί να συμβάλει στην απώλεια βάρους και στις ελλείψεις θρεπτικών συστατικών.
Τα τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε οξαλικό άλας παρέχουν επίσης πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Τα άτομα με ΙΦΝΕ πρέπει να εντοπίσουν εκείνες τις τροφές που εγείρουν συμπτώματα στους ίδιους συγκεκριμένα, και να συνεργάζονται με έναν διαιτολόγο αντί να αποφεύγουν ευρέως ομάδες τροφίμων χωρίς διατροφικό σχέδιο.
Πώς συνάδουν αυτά με προηγούμενες έρευνες;
Η εν λόγω μελέτη επεκτείνει αυτά που ήταν ήδη γνωστά. Η νόσος του Crohn έχει από καιρό συσχετιστεί με μη φυσιολογικό χειρισμό οξαλικού οξέος και υψηλότερο κίνδυνο νεφρικών λίθων οξαλικού ασβεστίου, ιδιαίτερα όταν το λεπτό έντερο έχει επηρεαστεί ή έχει υποστεί χειρουργική επέμβαση.
Αυτό που είναι καινούργιο είναι η πρόταση ότι το οξαλικό μπορεί επίσης να δρα τοπικά ως ενισχυτής της φλεγμονής στο έντερο. Προηγούμενη εργασία εντόπισε αλλοιωμένο μεταβολισμό οξαλικού και αλλαγές στο μικροβίωμα ατόμων με ΙΦΝΕ, αλλά οι άμεσες ενδείξεις ότι το διαιτητικό οξαλικό επιδεινώνει την ΙΦΝΕ στον άνθρωπο παραμένουν περιορισμένες.
Το συνολικό εύρημα είναι εύλογο, αν και η διατροφική επίπτωση παραμένει αβέβαιη μέχρι να προσδιοριστεί άμεσα με ελεγχόμενες μελέτες σε ανθρώπους.
Συχνές Ερωτήσεις
Αν έχω ΙΦΝΕ πρέπει αν ακολουθήσω δίαιτα χαμηλή σε οξαλικό;
Όχι. Μπορεί να συνιστάται για ορισμένα άτομα με εντερική υπεροξαλουρία ή υποτροπιάζουσες νεφρικές πέτρες οξαλικού ασβεστίου, αλλά δεν αποτελεί τυπική αντιφλεγμονώδη θεραπεία για όλα τα άτομα με ΙΦΝΕ.
Μπορούν οι τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε οξαλικό να προκαλέσουν έξαρση της ΙΦΝΕ;
Πιθανώς, αλλά αυτή η μελέτη δεν το αποδεικνύει. Τα συμπτώματα που σχετίζονται με τα τρόφιμα δεν σημαίνουν πάντα ότι η εντερική φλεγμονή έχει αυξηθεί.
Είναι το οξαλικό άλας ανθυγιεινό για όλους;
Όχι. Το οξαλικό άλας υπάρχει φυσικά σε πολλές θρεπτικές φυτικές τροφές και οι περισσότεροι δεν χρειάζεται να το αποφεύγουν.
Συμπέρασμα
Νέα έρευνα ενισχύει τη σύνδεση μεταξύ της μειωμένης διαχείρισης του οξαλικού άλατος και της εντερικής φλεγμονής στην ΙΦΝΕ, η οποία υποστηρίζεται από ανθρώπινες παρατηρήσεις, ζωικά μοντέλα και εργαστηριακά πειράματα.
Ωστόσο, δεν αποδεικνύει ότι τα άτομα με νόσο του Crohn ή ελκώδη κολίτιδα πρέπει να σταματήσουν να τρώνε σπανάκι, αμύγδαλα ή γλυκοπατάτες. Προς το παρόν, το οξαλικό άλας είναι ένας πολλά υποσχόμενος στόχος για πιο εξατομικευμένη έρευνα για την ΙΦΝΕ, αλλά όχι λόγος για ευρύ διατροφικό περιορισμό.
Πηγές:
