Τα ψέματα για τα αντηλιακά εξαπλώνονται σαν ιός στα social media - Έρευνα

Μια νέα μελέτη διαπίστωσε ότι τα περισσότερα δημοφιλή βίντεο στο TikTok σχετικά με τα αντηλιακά δεν είναι κατά της χρήσης τους, αλλά το μικρό μερίδιο των βίντεο που διαδίδει ψευδείς ισχυρισμούς υγείας γι' αυτά, προσελκύει ασυνήθιστα υψηλή αλληλεπίδραση.

Αυτό έχει σημασία επειδή η παραπληροφόρηση μέσω social media μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να αμφιβάλλουν για ένα από τα απλούστερα εργαλεία για την μείωση του ηλιακού εγκαύματος, της πρόωρης γήρανσης του δέρματος και, πιο σημαντικό απ' όλα, του κινδύνου καρκίνου του δέρματος.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο PLOS Digital Health, ανέλυσε 971 βίντεο στο TikTok με υψηλές προβολές, χρησιμοποιώντας δημοφιλή hashtags σχετικά με τα αντηλιακά. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 86,8% προωθούσε τη χρήση αντηλιακού, ενώ μόνο το 6% περιείχε αρνητικούς ισχυρισμούς υγείας. Ωστόσο, αυτά τα βίντεο, που επέκριναν τη χρήση αντηλιακού, έλαβαν σημαντικά περισσότερα likes, κοινοποιήσεις και σχόλια.

Τι είδους παραπληροφόρηση σχετικά με τα αντηλιακά διαδίδεται στο TikTok

Τα πιο συνηθισμένα παραπλανητικά θέματα ήταν οι ισχυρισμοί ότι το αντηλιακό είναι επιβλαβές, περιττό ή εμποδίζει το σώμα να αποκομίσει οφέλη για την υγεία από το ηλιακό φως. Ορισμένα βίντεο ισχυρίστηκαν ότι τα συστατικά των αντηλιακών προκαλούν μακροπρόθεσμη βλάβη, ενώ άλλα υποστήριξαν ότι τα αντηλιακά εμποδίζουν τα οφέλη της βιταμίνης D ή καθιστούν την έκθεση στον ήλιο λιγότερο «φυσική».

Η μελέτη δεν υποδηλώνει ότι το TikTok κατακλύζεται από παραπληροφόρηση σχετικά με τα αντηλιακά. Το πιο σημαντικό της εύρημα είναι πιο διακριτικό: η παραπληροφόρηση μειοψηφούσε σημαντικά σε πλήθος αναρτήσεων, αλλά ο αλγόριθμος του TikTok ευνόησε πολύ μεγαλύτερη διάχυση αυτής της μειοψηφικής παραπληροφόρησης στο κοινό. Αυτό δημιουργεί πρόβλημα δημόσιας υγείας, επειδή το συναισθηματικά φορτισμένο ή αντιφατικό περιεχόμενο μπορεί να φαίνεται πιο πειστικό από τις προσεκτικές ιατρικές συμβουλές.

Τι αποκάλυψε η μελέτη για το online περιεχόμενο υπέρ του αντηλιακού;

Ακόμα και πολλά βίντεο υπέρ του αντηλιακού παρέλειψαν το κύριο μήνυμα για την υγεία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μόνο περίπου το 6% ανέφεραν ρητά την μείωση του κινδύνου καρκίνου, ενώ πολλά επικεντρώθηκαν στην ομορφιά, την υφή του προϊόντος, την ακμή, τη γήρανση ή το πώς φαίνεται το αντηλιακό κάτω από το μακιγιάζ.

Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό: η αισθητική άνεση μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν αντηλιακό με συνέπεια. Αλλά οι δερματολόγοι τονίζουν ότι το αντηλιακό δεν είναι κυρίως ένα προϊόν περιποίησης της επιδερμίδας. Είναι βασικό κομμάτι της αντηλιακής προστασίας, μαζί με τη σκιά, τα προστατευτικά ρούχα, τα καπέλα και τα γυαλιά ηλίου.

Πώς πρέπει να εφαρμόζεται σωστά το αντηλιακό;

Οι δερματολόγοι συνιστούν την επιλογή ενός αντηλιακού ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο. Το ευρύ φάσμα σημαίνει ότι προστατεύει τόσο από τις ακτίνες UVA όσο και από τις UVB.

• Θα πρέπει να είναι αδιάβροχο εάν κολυμπάτε ή ιδρώνετε.
• Χρησιμοποιήστε αρκετή ποσότητα. Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται περίπου 30 mL αντηλιακού για να καλύψουν το εκτεθειμένο δέρμα και περίπου 5 mL για το πρόσωπο.

• Εφαρμόστε το πριν βγείτε έξω και καλύψτε συχνά περιοχές που παραλείπονται, όπως τα αυτιά, ο λαιμός, οι κορυφές των πελμάτων (κουπ-ντε-πιέ), τα πόδια, τυχόν εκτεθειμένο δέρμα στο τριχωτό της κεφαλής και τα χείλη.
• Επαναλαμβάνετε την εφαρμογή κάθε 2 ώρες όταν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο και συχνότερα μετά από κολύμπι ή έντονη εφίδρωση.

Πολλά ηλιακά εγκαύματα συμβαίνουν όχι επειδή το αντηλιακό «δεν λειτουργεί», αλλά επειδή οι άνθρωποι χρησιμοποιούν πολύ λίγο, παραλείπουν περιοχές, το εφαρμόζουν πολύ αργά ή ξεχνούν να το εφαρμόσουν ξανά.

Τι γίνεται με τη βιταμίνη D;

Είναι αλήθεια ότι το ηλιακό φως βοηθά το σώμα να παράγει βιταμίνη D, αλλά αυτό δεν καθιστά την έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία μια ασφαλή στρατηγική υγείας. Η βλάβη του δέρματος μπορεί να συσσωρευτεί και ένα ηλιακό έγκαυμα είναι σαφές σημάδι υπερβολικής έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία.

Τα άτομα που ανησυχούν για τη βιταμίνη D θα πρέπει να μιλήσουν με γιατρό σχετικά με τη διατροφή, τα συμπληρώματα ή και εξετάσεις, όταν είναι απαραίτητο, αντί να βασίζονται σε σκόπιμη έκθεση στον ήλιο χωρίς προστασία.

Συχνές Ερωτήσεις

Πώς μπορώ να εντοπίσω παραπληροφόρηση σχετικά με τα αντηλιακά στο διαδίκτυο;

Να είστε προσεκτικοί με βίντεο που χρησιμοποιούν φόβο, ακραίους ισχυρισμούς, “τοξική” γλώσσα ή προσωπικές ανέκδοτες ιστορίες ως “απόδειξη” ισχυρισμών. Οι αξιόπιστες συμβουλές θα πρέπει να εξηγούν τον κίνδυνο, να αναφέρουν στοιχεία και πηγές πληροφορίας και να αποφεύγουν να λένε στους ανθρώπους να εγκαταλείψουν εντελώς την αντηλιακή προστασία.

Είναι το αντηλιακό με μεταλλικά φίλτρα ασφαλέστερο από το αντηλιακό με χημικά φίλτρα;

Και τα δύο μπορούν να είναι αποτελεσματικά, αρκεί να χρησιμοποιούνται σωστά. Τα αντηλιακά με μεταλλικά φίλτρα χρησιμοποιούν οξείδιο του ψευδαργύρου ή διοξείδιο του τιτανίου, ενώ τα χημικά αντηλιακά χρησιμοποιούν συστατικά φιλτραρίσματος UV. Διαβάστε αναλυτικά ΕΔΩ.

Χρειάζεται αντηλιακό ακόμα και κάποιο άτομο με σκούρο δέρμα;

Ναι. Το πιο σκούρο δέρμα έχει περισσότερη φυσική προστασία μελανίνης, αλλά μπορεί να καεί, να αναπτύξει ηλιακή βλάβη και καρκίνο του δέρματος. Το αντηλιακό βοηθά επίσης στην μείωση των σκούρων κηλίδων και της ανομοιόμορφης μελάγχρωσης.

Συμπέρασμα

Νέα έρευνα επί αναρτήσεων στο TikTok δείχνει ότι η παραπληροφόρηση σχετικά με τα αντηλιακά δεν χρειάζεται να είναι ευρέως διαδεδομένη για να έχει μεγάλη διάχυση και επιρροή στο κοινό. Ένας μικρός αριθμός βίντεο κατά των αντηλιακών μπορεί να προσελκύσει ισχυρή αλληλεπίδραση και να κάνει τις επιβλαβείς ιδέες να φαίνονται πιο αξιόπιστες.

Το πρακτικό μήνυμα παραμένει σαφές: χρησιμοποιήστε ευρέος φάσματος SPF 30 ή υψηλότερο, εφαρμόστε αρκετό, καλύψτε όλο το εκτεθειμένο δέρμα και εφαρμόζετε ξανά τακτικά. Το αντηλιακό λειτουργεί καλύτερα όταν χρησιμοποιείται σωστά και συνδυάζεται με άλλες συνήθειες που σας προστατεύουν από τον ήλιο.

Πηγές:
nbcnews.com
eurekalert.org
popsci.com
aad.org