Οι γιατροί αρχίζουν επιτέλους να συμφωνούν για το πότε η παχυσαρκία είναι ασθένεια

Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως μια χρόνια, σύνθετη ασθένεια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το μέγεθος του σώματος από μόνο του αρκεί για να μια τέτοια διάγνωση. Η πιο σαφής ιατρική απάντηση είναι ότι η παχυσαρκία γίνεται ασθένεια όταν το υπερβολικό σωματικό λίπος βλάπτει την υγεία, επηρεάζει την λειτουργία των οργάνων, προκαλεί συμπτώματα και περιορίζει την καθημερινή ζωή.

Αυτή η διάκριση έχει σημασία επειδή ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) μπορεί να είναι χρήσιμος, αλλά δεν μπορεί να δείξει πού αποθηκεύεται το λίπος, πόσο είναι το λίπος έναντι των μυών ή αν η υγεία του ατόμου έχει ήδη επηρεαστεί.

Τι σημαίνει να ονομάζουμε την παχυσαρκία ασθένεια;

Το να ονομάζουμε την παχυσαρκία ασθένεια σημαίνει να αναγνωρίζουμε ότι περιλαμβάνει βιολογία, όχι μόνο τη δύναμη της θέλησης. Η ρύθμιση της όρεξης, οι ορμόνες, η γενετική, ο ύπνος, τα φάρμακα, το άγχος, το περιβάλλον, ο μεταβολισμός και η πρόσβαση σε υγιεινά τρόφιμα και φροντίδα μπορούν όλα να επηρεάσουν το σωματικό βάρος.

Η «ταμπέλα» της νόσου δεν έχει σκοπό να ντροπιάσει κανέναν. Έχει σκοπό να κάνει τη σωστή διάγνωση, θεραπεία και ασφαλιστική κάλυψη πιο ρεαλιστική. Βοηθά επίσης να μετατοπίσουμε την εστίαση της θεραπείας μακριά από την ενοχή και προς την ιατρική αξιολόγηση.

Είναι ο ΔΜΣ αρκετός για τη διάγνωση της παχυσαρκίας;

Όχι, ο ΔΜΣ δεν είναι αρκετός από μόνος του. Μπορεί να εντοπίσει άτομα που έχουν υπερβολικό σωματικό λίπος, αλλά είναι ένα ατελές εργαλείο αξιολόγησης της κατάστασης του σώματος.

Για παράδειγμα, ο ΔΜΣ μπορεί να υπερεκτιμήσει τον κίνδυνο σε κάποιον με υψηλή μυϊκή μάζα και να υποεκτιμήσει τον κίνδυνο σε κάποιον με φυσιολογικό βάρος αλλά υψηλό κοιλιακό ή σπλαχνικό λίπος. Γι' αυτό οι νεότερες προσεγγίσεις συνιστούν τον συνδυασμό του ΔΜΣ με άλλες μετρήσεις, όπως η περιφέρεια μέσης, η αναλογία μέσης-γοφών και η αναλογία μέσης-ύψους.

Οι γιατροί θα πρέπει επίσης να ελέγχουν την αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο του αίματος, τη χοληστερόλη, την υγεία του ήπατος, τυχόν συμπτώματα ύπνου, τον πόνο στις αρθρώσεις, τα προβλήματα αναπνοής και την καθημερινή λειτουργία.

Πότε η παχυσαρκία γίνεται «κλινική παχυσαρκία»;

Η παχυσαρκία είναι πιο ξεκάθαρα μια ασθένεια όταν τα περιττά κιλά προκαλούν ήδη προβλήματα υγείας. Αυτό συχνά περιγράφεται ως κλινική παχυσαρκία.

Παραδείγματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Διαβήτης τύπου 2 ή προδιαβήτης
• Υπέρταση
• Άπνοια ύπνου
• Λιπώδης νόσος του ήπατος
• Καρδιακή ή αγγειακή νόσος
• Σοβαρός πόνος στις αρθρώσεις ή μειωμένη κινητικότητα
• Δύσπνοια λόγω σωματικής δραστηριότητας
• Νεφρικές, αναπαραγωγικές ή μεταβολικές επιπλοκές

Το κλειδί δεν είναι απλώς ο αριθμός στη ζυγαριά. Είναι το αν το υπερβολικό λίπος συμβάλλει σε μη φυσιολογική λειτουργία οργάνων, συμπτώματα ή σημαντικά όρια στην καθημερινή ζωή.

Τι είναι η προκλινική παχυσαρκία;

Προκλινική παχυσαρκία σημαίνει ότι ένα άτομο έχει υπερβολικό σωματικό λίπος μεν, αλλά δεν έχει ακόμη σαφή δυσλειτουργία οργάνων ή σημαντικό σωματικό περιορισμό, δε. Αυτό δεν σημαίνει ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος». Σημαίνει ότι το άτομο μπορεί να βρίσκεται σε ένα πρώιμο στάδιο όπου η παρακολούθηση και η πρόληψη είναι ιδιαίτερα σημαντικές.

Κάποιος με προκλινική παχυσαρκία μπορεί να χρειάζεται τακτικούς ελέγχους της αρτηριακής πίεσης, της γλυκόζης, της χοληστερόλης, του μεγέθους της μέσης, της ποιότητας του ύπνου και άλλων δεικτών κινδύνου. Η θεραπεία μπορεί να επικεντρωθεί στην πρόληψη της εξέλιξης, στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης, στην προστασία της μεταβολικής υγείας και στην έγκαιρη αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου.

Γιατί έχει σημασία αυτή η διάκριση για τη θεραπεία;

Η διάκριση έχει σημασία επειδή δεν χρειάζονται όλοι όσοι έχουν μεγαλύτερο σώμα το ίδιο επίπεδο ιατρικής παρέμβασης. Κάποιοι μπορεί να χρειάζονται απλά υποστήριξη και παρακολούθηση του τρόπου ζωής. Άλλοι μπορεί να χρειάζονται πιο εντατική θεραπεία, συμπεριλαμβανομένης της δομημένης διατροφικής φροντίδας, της σωματικής δραστηριότητας, της ψυχολογικής υποστήριξης, της φαρμακευτικής αγωγής ή και της βαριατρικής χειρουργικής επέμβασης (αν κρίνεται απαραίτητο).

Σημασία έχει επίσης και προς την αντίθετη κατεύθυνση: ορισμένοι άνθρωποι με ΔΜΣ κάτω από το παραδοσιακό όριο παχυσαρκίας μπορεί να εξακολουθούν να φέρουν επιβλαβές κοιλιακό λίπος και να έχουν ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Δεν πρέπει να αγνοούνται μόνο και μόνο επειδή ο ΔΜΣ τους φαίνεται «φυσιολογικός».

Συχνές Ερωτήσεις

Γίνεται να έχω παχυσαρκία αλλά να είμαι μεταβολικά υγιής;

Ναι, ορισμένα άτομα με υπερβολικό σωματικό λίπος μπορεί να έχουν φυσιολογική αρτηριακή πίεση, γλυκόζη και χοληστερόλη για κάποιο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, ο κίνδυνος μπορεί να αλλάξει, επομένως η περιοδική παρακολούθηση εξακολουθεί να είναι σημαντική.

Μπορεί κάποιος να έχει κλινική παχυσαρκία με φυσιολογικό ΔΜΣ;

Ναι. Ένα άτομο μπορεί να έχει υπερβολικό κοιλιακό ή σπλαχνικό λίπος παρά έναν ΔΜΣ κάτω από 30. Αυτό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για διαβήτη, καρδιακές παθήσεις και άλλα μεταβολικά προβλήματα.

Το να χαρακτηρίζουμε την παχυσαρκία ασθένεια σημαίνει ότι ο τρόπος ζωής δεν έχει σημασία;

Όχι βέβαια! Η διατροφή, η κίνηση, ο ύπνος και η διαχείριση του στρες εξακολουθούν να έχουν σημασία. Το θέμα είναι ότι ο τρόπος ζωής είναι μόνο ένα μέρος μιας σύνθετης ιατρικής πάθησης, όχι απόδειξη προσωπικής αποτυχίας.

Συμπέρασμα

Η παχυσαρκία γίνεται καλύτερα κατανοητή ως ασθένεια όταν το υπερβολικό σωματικό λίπος προκαλεί βλάβη: δυσλειτουργία οργάνων, μεταβολική νόσο, πόνους, αναπνευστικά προβλήματα ή περιορισμούς στην καθημερινή δραστηριότητα. Ο ΔΜΣ μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο του κινδύνου, αλλά δεν θα πρέπει να είναι το μόνο μέτρο που χρησιμοποιείται.

Πηγές:
nationalgeographic.com
nih.gov
who.int
clevelandclinic.org