Πότε η χρήση εισπνεόμενων συνδέεται με καρδιακό κίνδυνο σε ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ
Εισπνεόμενα φάρμακα άμεσης δράσης και καρδιακός κίνδυνος: Τι έδειξε μια νέα μελέτη για το άσθμα και τη ΧΑΠ.
Για τα άτομα με άσθμα ή χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), η συχνή χρήση εισπνεόμενου φαρμάκου άμεσης δράσης μπορεί συχνά να υποδηλώνει κάτι περισσότερο από απλή δυσκολία στην αναπνοή.
Μια μεγάλη νέα μελέτη διαπίστωσε, ότι η υπερβολική χρήση βρογχοδιασταλτικών βραχείας δράσης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας, μη φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού και θανάτου.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Το εύρημα αυτό ΔΕΝ σημαίνει ότι οι ασθενείς πρέπει να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τα συνταγογραφούμενα εισπνεόμενα φάρμακά τους. Η αυξημένη εξάρτηση από αυτά μπορεί να υποδηλώνει ότι η θεραπεία χρήζει επανεξέτασης.
Τι έδειξε η νέα μελέτη για τα εισπνεόμενα φάρμακα;
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα υγείας από το Βέλγιο που αφορούσαν 226.314 ενήλικες με άσθμα και 57.446 με ΧΑΠ, κατά την περίοδο 2017-2022. Παρακολούθησαν τη χρήση:
- β-2 αγωνιστών βραχείας δράσης (SABA)
- ανταγωνιστών των μουσκαρινικών υποδοχέων βραχείας δράσης (SAMA) και
- συνδυασμών SABA+SAMA
Στη συνέχεια συνέκριναν τα καρδιαγγειακά συμβάματα και τη θνησιμότητα από κάθε αιτία. Διαπίστωσαν τα εξής:
- Σε σύγκριση με όσους δεν τα χρησιμοποιούσαν, η χρήση SAMA και συνδυασμών SABA+SAMA συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας, αρρυθμίας και θανάτου και στις δύο ομάδες ασθενών.
- Στην περίπτωση του άσθματος, η χρήση συνδυαστικών σκευασμάτων συνδέθηκε επίσης με καρδιακή προσβολή και ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Στη ΧΑΠ, η προμήθεια τουλάχιστον τριών συσκευασιών συνδυαστικών φαρμάκων εντός ενός έτους συνδέθηκε με 35% υψηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής και 40% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου.
- Όσον αφορά τα εισπνεόμενα SABA ως μονοθεραπεία, η χρήση μίας ή δύο συσκευασιών ετησίως δεν συνδέθηκε με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ωστόσο, η χρήση τριών ή περισσότερων συσκευασιών ετησίως συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο καρδιακής ανεπάρκειας κατά περίπου 8% έως 13% και αυξημένο κίνδυνο θανάτου κατά 12% έως 14%.
Προκαλεί καρδιακή νόσο η συχνή χρήση εισπνεόμενων φαρμάκων άμεσης δράσης;
Όχι απαραίτητα. Αυτή η μελέτη παρατήρησης δεν μπορεί να αποδείξει ότι τα εισπνεόμενα φάρμακα προκάλεσαν τα εν λόγω συμβάματα.
Οι ασθενείς που χρειάζονται συχνά φάρμακα άμεσης δράσης ενδέχεται να πάσχουν από σοβαρότερη ή μη επαρκώς ελεγχόμενη πνευμονική νόσο, η οποία από μόνη της μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Η επίδραση κάποιου φαρμάκου παραμένει πιθανή. Τα SABA μπορούν να προκαλέσουν ταχυκαρδία και, σε περίπτωση μεγαλύτερης έκθεσης, αισθήματα παλμών ή χαμηλά επίπεδα καλίου.
Αυτό καθιστά το καρδιαγγειακό εύρημα βιολογικά εύλογο, χωρίς ωστόσο να αποδεικνύει σχέση αιτιώδους συνάφειας σε μεμονωμένο ασθενή.
Πώς συνάδει αυτό με προγενέστερα δεδομένα;
Τα νέα ευρήματα επιβεβαιώνουν και διευρύνουν σε μεγάλο βαθμό προηγούμενα ερευνητικά δεδομένα. Η έκθεση της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας για το Άσθμα (GINA) για το 2026 αναγνωρίζει τη χρήση τριών ή περισσότερων συσκευών SABA ετησίως ως δείκτη αυξημένου κινδύνου επίσκεψης στα Επείγοντα ή νοσηλείας, ενώ η πολύ συχνή χρήση συνδέεται με αυξημένη θνητότητα.
Προγενέστερες έρευνες για τη ΧΑΠ έχουν συσχετίσει τη συχνή χρήση SABA με παροξύνσεις και θάνατο. Η νέα μελέτη επεκτείνει αυτά τα δεδομένα εξετάζοντας συγκεκριμένες καρδιαγγειακές εκβάσεις σε μεγάλο πληθυσμό ασθενών με άσθμα και ΧΑΠ, και αναδεικνύοντας τον κίνδυνο που σχετίζεται με τα φάρμακα ανακούφισης, που περιέχουν SAMA.
Τι πρέπει να κάνουν οι ασθενείς εάν χρειάζονται συχνά εισπνεόμενο φάρμακο ανακούφισης;
Η συχνή χρήση θα πρέπει να οδηγεί σε επανεξέταση της θεραπείας και όχι σε απότομη διακοπή της. Ο υπεύθυνος γιατρός ενδέχεται να χρειαστεί να ελέγξει:
- Εάν το άσθμα ή η ΧΑΠ ελέγχονται επαρκώς
- Τη συμμόρφωση στη θεραπεία συντήρησης και την τεχνική χρήσης της συσκευής εισπνοής
- Τυχόν πρόσφατες παροξύνσεις ή άλλες αιτίες επιδείνωσης της δύσπνοιας
- Τα καρδιαγγειακά συμπτώματα και τυχόν υπάρχοντες παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου
Στο άσθμα, η επαναλαμβανόμενη ανάγκη για φάρμακο άμεσης ανακούφισης μπορεί να υποδηλώνει ανεπαρκή έλεγχο της νόσου. Οι κατευθυντήριες οδηγίες για τη ΧΑΠ τάσσονται γενικά υπέρ των βρογχοδιασταλτικών μακράς δράσης για τη συνεχή διαχείριση των συμπτωμάτων, ενώ τα φάρμακα βραχείας δράσης παραμένουν σημαντικά για την άμεση ανακούφιση.
Πότε πρέπει να ελέγχονται άμεσα οι πιθανές παρενέργειες των εισπνεόμενων φαρμάκων;
Μια παροδική ταχυκαρδία ή τρέμουλο μπορεί να εμφανιστούν μετά τη χρήση SABA. Ωστόσο:
- ο επίμονος ή ακανόνιστος καρδιακός παλμός
- η έντονη ζάλη
- ο πόνος στο στήθος
- η λιποθυμία και
- η επιδείνωση της δύσπνοιας
απαιτούν άμεση ιατρική φροντίδα. Εάν η συνήθης συσκευή ανακούφισης δεν ελέγχει πλέον τα συμπτώματα, ακολουθήστε το καθορισμένο πλάνο δράσης και αναζητήστε επείγουσα ιατρική φροντίδα σύμφωνα με τις οδηγίες.
Συχνές Ερωτήσεις
Σημαίνει η χρήση τριών συσκευών ανακούφισης ετησίως ότι έχει υποστεί βλάβη η καρδιά μου;
Όχι. Το όριο αυτό περιγράφει μια συσχέτιση σε πληθυσμιακό επίπεδο και όχι απόδειξη καρδιακής βλάβης σε μεμονωμένο άτομο. Είναι προτιμότερο να θεωρείται ως αφορμή για επανεξέταση του ελέγχου της νόσου και του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Πρέπει οι ασθενείς να σταματήσουν τη χρήση της συσκευής ανακούφισης λόγω αυτής της μελέτης;
Όχι, σε καμία περίπτωση! Τα βρογχοδιασταλτικά άμεσης δράσης μπορεί να είναι απαραίτητα σε περιπτώσεις επιδείνωσης των συμπτωμάτων. ΠΟΤΕ μην διακόπτετε και μην μειώνετε τη συνταγογραφούμενη θεραπεία χωρίς ιατρική συμβουλή.
Περιλάμβανε η μελέτη όλες τις συσκευές εισπνοής;
Όχι. Εξέτασε τα βρογχοδιασταλτικά άμεσης δράσης (ανακουφιστικά), όχι τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή (προληπτικά) ούτε όλες τις συσκευές εισπνοής ως κατηγορία.
Συμπέρασμα
Η συχνή χρήση ανακουφιστικών εισπνεόμενων φαρμάκων άμεσης δράσης συσχετίστηκε με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και κίνδυνο θνητότητας σε άτομα με άσθμα και ΧΑΠ.
Το πρακτικό μήνυμα είναι ότι η αυξανόμενη εξάρτηση από ένα φάρμακο άμεσης ανακούφισης πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προειδοποιητική ένδειξη πως ίσως απαιτείται επαναξιολόγηση του ελέγχου της πνευμονικής λειτουργίας και της καρδιαγγειακής υγείας.
Πηγές:
