Ζευς: Πώς οργανώθηκαν οι αγρότες μετά από φυσική καταστροφή - Το παράδειγμα της Πιερίας

Το παράδειγμα του αγροτικού συνεταιρισμού «Ζευς» που δραστηριοποιείται στην Πιερία, περιέγραψε ο Ζήσης Μανώσης, ένας εκ των δεκάδων παραγωγών που συνασπίζονται γύρω από την ανώνυμη εταιρία.

Ο κ. Μανώσης, μίλησε το πρωί της Δευτέρας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ και ανέλυσε αυτό που ξεκίνησε ο πατέρας του, Δημήτρης Μανώσης, πριν από 33 χρόνια, όταν μαζί και με άλλους καλλιεργητές βρέθηκαν αντιμέτωποι μπροστά σε μια κρίση, βλέποντας τα καπνά που καλλιεργούσαν να οδεύουν προς την κατάργηση.

Ήταν τότε που έκατσαν κάτω όλοι μαζί και είπαν 'πάμε να τολμήσουμε και να συνεργαστούμε'. «Η Ζευς είναι ανώνυμος εταιρία. Δημιούργησε το 1997 την πρώτη αναγνωρισμένη ομάδα παραγωγών. Άρα, σαν εταιρία συνδυάζουμε το συνεταιριστικό, μέσω της ομάδας και φυσικά, μετά, μέσω της Α.Ε. την ταχύτητα στις λήψεις αποφάσεων, χωρίς να κωλυσιεργούμε, όπως πολλές φορές γινόταν από διάφορους αγροτικούς συνεταιρισμούς στην Ελλάδα, κυρίως τη δεκαετία του '80», αναφέρει αρχικά ο Ζήσης Μανώσης, μιλώντας για τη Ζευς.

«Και όχι μόνο έχουμε μια ομάδα παραγωγών που αριθμεί τα 50 μέλη, αλλά πολλοί από αυτούς τους παραγωγούς είναι και μέτοχοι της εταιρίας. Άρα είναι μία ανώνυμος, πολυμετοχική εταιρία. Έχουμε περίπου 3.000 στρέμματα ακτινίδια πράσινα, 500 στρέμματα περίπου κιτρινόσαρκα ακτινίδια και 1.200 στρέμματα επιτραπέζια σταφύλια και 350 στρέμματα βερίκοκα», συμπληρώνει.

Σχετικά με τις επιδοτήσεις, ο κ. Μανώσης υπογράμμισε ότι «οι καλλιέργειες, σαν καλλιέργειες δεν επιδοτούνται. Δεν είναι αυτοσκοπός. Όποιες ενισχύσεις έχει η εταιρία, τις έχει μέσω της ομάδας παραγωγών που προβλέπονται από τον κανονισμό 2200 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και φυσικά υπάρχουν και κάποιες φοροελαφρύνσεις που θεσμοθετήθηκαν πριν από μερικά χρόνια από την τωρινή κυβέρνηση».

Αμοιβή με βάση αντικειμενικά κριτήρια

Στη συνέχεια, ο κ. Μανώσης εξήγησε ότι «η αμοιβή των παραγωγών γίνεται με βάση αντικειμενικά κριτήρια ποιότητας και ποσότητας που παράγει κάθε παραγωγός και όχι μόνο ο κάθε παραγωγός, το κάθε αγροτεμάχιο. Δηλαδή, ένας παραγωγός μπορεί να έχει 4-5 αγροτεμάχια ακτινιδίων και να πάρει 4-5 διαφορετικές τιμές, διότι μπορεί να υπάρχουν διαφορές στο κάθε αγροτεμάχιο. Και αυτές οι αμοιβές που δίνονται στους παραγωγούς είναι διαφανείς και γίνονται με κριτήρια αντικειμενικά».

Επιπλέον σημείωσε ότι «η εταιρία μέχρι στιγμής δεν έχει δώσει ποτέ μερίσματα, διότι το Διοικητικό Συμβούλιο και η Γενική Συνέλευση των μετόχων έχουν αποφασίσει αυτά τα μερίσματα να επενδύονται στη δουλειά κάθε χρόνο. Εξ ου και κάνουμε επενδύσεις κάθε χρόνο, τουλάχιστον 1 εκατ. ευρώ. Οι επενδύσεις αφορούν σε μάρκετινγκ, σε μηχανολογικό εξοπλισμό, σε συστήματα ποιότητας».

Πώς λειτουργεί η Ζευς

Σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του συνεταιρισμού και τη στήριξη που παρέχει στους παραγωγούς, ο κ. Μανώσης ανέφερε: «Η εταιρία η δική μας δεν κάνει μόνο την πώληση, κάνει και τον προγραμματισμό της παραγωγής, το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι βασικό να ξεχωρίζουμε τις δουλειές μας. Η δουλειά της Ζευς είναι να προγραμματίζει το τι και πώς θα καλλιεργηθεί και η δουλειά του παραγωγού είναι να καλλιεργήσει για λογαριασμό της Ζευς τα προϊόντα. Και εμείς του παρέχουμε υπηρεσίες από την αρχή μέχρι το τέλος. Για παράδειγμα το 2000 αποφασίσαμε να ξεκινήσουμε την καλλιέργεια των σταφυλιών. Επειδή βλέπαμε ήδη από τότε ότι ο καπνός πήγαινε σε φθίνουσα πορεία, αποφασίσαμε να ποντάρουμε στην καλλιέργεια των σταφυλιών. Εκεί μαζέψαμε τους πρώτους 50 παραγωγούς, τους εξηγήσαμε το πλάνο και τους δώσαμε τεχνική στήριξη από την αρχή της φυτείας, μέχρι και το τελικό στάδιο της καλλιέργειας».

Και πρόσθεσε: «Η εταιρία σου παρέχει τη στήριξη, σου υπόσχεται τη διάθεση των προϊόντων και φυσικά στο τέλος της χρονιάς γίνεται ο απολογισμός. Δυστυχώς, στην Ελλάδα ο θεσμός των ομάδων παραγωγών θα έλεγα ότι αν δεν έχει αποτύχει, ατονεί. Μέχρι σήμερα, περίπου το 11% των προϊόντων πωλούνται μέσω ομάδων παραγωγών στην Ελλάδα, ενώ στην Ευρώπη αυτό το ποσοστό ανέρχεται περίπου στο 50%. Γιατί δεν υπάρχει νοοτροπία, δεν υπάρχει επιχειρηματική κουλτούρα, υπάρχει ένα χαμηλό επίπεδο των αγροτών και φυσικά πολλές φορές οι αγρότες κοιτάζουν περισσότερο το σήμερα και λιγότερο το αύριο».

Πώς δημιουργήθηκε ο συνεταιρισμός

Μιλώντας για το πώς δημιουργήθηκε ο συνεταιρισμός, ο Ζήσης Μανώσης σημείωσε ότι ήταν μια ιδέα που «ήρθε στον πατέρα μου, τον Δημήτρη Μανώση, το 1991, με αφορμή μια μεγάλη κρίση που πέρασε τότε παγκοσμίως η καλλιέργεια της ακτινιδιάς. Ήταν τότε που είχαν μείνει όλοι απλήρωτοι. Και τότε το '91, μαζί με 99 άλλους παραγωγούς αποφάσισαν να πάρουν την τύχη τους στα χέρια τους. Δημιούργησαν αυτή την εταιρία και σιγά-σιγά, χρόνο με τον χρόνο, φτάσαμε εδώ που είμαστε σήμερα. Η νοοτροπία της εταιρίας ήταν να παράγουμε προϊόντα ποιοτικά και να στηριχθούμε κυρίως στις εξαγωγές. Γιατί από τότε διαφαινόταν ότι το μέλλον της γεωργίας ήταν προς τις εξαγωγές».

Και συμπλήρωσε: «Κάποτε, προ κρίσεως, στην Ελλάδα πουλούσαμε περίπου το 4-5%, μετά την κρίση αυτό το ποσοστό εξαϋλώθηκε. Κάνουμε μόνο εξαγωγή, γιατί για εμάς είναι πιο προσοδοφόρα η εξαγωγή των προϊόντων, η πώληση στο εξωτερικό, παρά στην Ελλάδα. Γιατί εκτός Ευρώπης, το ποιοτικό ακτινίδιο και σταφύλι που πουλάμε εμείς εκτιμάται περισσότερο. Πολλές φορές στην Ελλάδα μιλάμε μόνο για τιμή και τίποτα άλλο. Για εμάς δεν είναι μόνο η τιμή, είναι και κάτι άλλο που μπορεί να έχει το προϊόν μας. Είναι η ποιότητα, είναι οι υπηρεσίες, είναι η συμβολή της εταιρίας στην προστασία του περιβάλλοντος, είναι πολλά άλλα».

«Δεν μας φοβίζει η Mercosur»

Σε ερώτημα σχετικά με τη Mercosur και αν η συμφωνία αυτή τους φοβίζει, ο ίδιος απάντησε: «Όχι, δεν μας φοβίζει. Δεν νομίζω ότι θα δημιουργήσει προβλήματα στη δική μας εταιρία. Ίσα-ίσα θα βοηθήσει περισσότερο στις εξαγωγές μας. Όλες οι χώρες, είναι χώρες που τα τελευταία χρόνια εμείς έχουμε ήδη στοχεύσει, έχουμε ήδη διεισδύσει σε πολλές από αυτές και θα διευκολύνει πάρα πολύ τις εξαγωγές μας, γιατί θα μειωθεί το κόστος των προϊόντων μας. Εδώ και δύο χρόνια εμείς προσπαθούμε να δραστηριοποιηθούμε και εκτός νομού Πιερίας, γιατί θέλουμε να προωθήσουμε την καλλιέργεια των κιτρινόσαρκων ακτινιδίων και αρχίζουμε και γυρνάμε ανά την Ελλάδα για να βρούμε καλλιεργητές, οι οποίοι θα μπορέσουν να καλλιεργήσουν αυτά τα ακτινίδια, εφόσον οι κλιματολογικές συνθήκες το επιτρέπουν».

Τέλος, μιλώντας για τις τιμές και τις συμφωνίες για αυτές εκ των προτέρων, ο Ζήσης Μανώσης ανέφερε: «Στα νωπά φρούτα είναι σχεδόν αδύνατον να προβλέψεις τιμή. Και η Ζευς και οι συνεταιρισμοί πληρώνουν τους παραγωγούς απολογιστικά στο τέλος της χρονιάς. Πρέπει να καταλάβετε ότι είναι προϊόντα που πωλούνται σε ένα διάστημα έξι μηνών. Το πώς θα πάει η τιμή του προϊόντος, μήνα με τον μήνα, δεν είναι προβλέψιμο σε καμία περίπτωση. Άρα, είναι πολύ βασικό, όταν γίνονται τέτοια σχήματα, όπως η Ζευς, να υπάρχει η αμοιβαία εμπιστοσύνη και, κυρίως, η εμπιστοσύνη των παραγωγών προς αυτές τις οργανώσεις, οι οποίες θα κάνουν το μέγιστο δυνατόν για να πουληθεί όσο το δυνατόν καλύτερα το προϊόν και στο τέλος της χρονιάς θα πάρουν μια τιμή.

Το να συζητάμε και να λέμε 'πες μου σήμερα στο καφενείο πόσο θα μου πληρώσει το ακτινίδιο' είναι τακτική η οποία μπορεί να επιφέρει μόνο ζημιές, γιατί σημαίνει ότι πρέπει να μαντέψεις και δεν είναι δυνατόν να μαντέψεις τι θα γίνει στην αγορά».

Διαβάστε επίσης