Ιράν: Γιατί η ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης είναι μονόδρομος για Ισραήλ και χώρες του Κόλπου

Τα χρονικά περιθώρια πιέζουν καθώς η συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν για τρίτη εβδομάδα απειλεί με νέα κρίση την παγκόσμια οικονομία, η οποία πυροδοτείται από την ραγδαία άνοδο των τιμών του πετρελαίου.

Το σενάριο ο πόλεμος να τελειώσει με ένα αποδυναμωμένο στρατιωτικά Ιράν αλλά με το καθεστώς των μουλάδων να παραμένει στο τιμόνι της χώρας είναι ορατός. Αυτή είναι, όμως, μία εξέλιξη που απεύχονται τόσο το Ισραήλ όσο και τα σουνιτικά βασίλεια του Περσικού Κόλπου.

Ένα εξαιρετικά πληγωμένο Ιράν που θα διατηρήσει το ίδιο καθεστώς σημαίνει ότι θα αποτελέσει τεράστιο κίνδυνο για την περιοχή. Αυτό το γνωρίζουν στο Τελ Αβίβ και γι’ αυτό δεν θεωρείται τυχαίο ότι στο στόχαστρο μπήκε ο γραμματέας του Ανωτάτου Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν και υπ' αριθμόν 2 του καθεστώτος, Αλί Λαριτζανί και ο διοικητής της παραστρατιωτικής οργάνωσης των Φρουρών της Επανάστασης, της Μπασίτζ, Γκολαμρεζά Σολεϊμανί, οι οποίοι σκοτώθηκαν σε ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στη διάρκεια της νύχτας.

Ποιος δίνει τις εντολές στην Τεχεράνη;

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύονται στον διεθνή Τύπο, τραυματίστηκε σοβαρά στην επίθεση των Ισραηλινών την 28η Φεβρουαρίου στην Τεχεράνη, κατά την οποία σκοτώθηκε ο πατέρας του, Αλί Χαμενεΐ. Ο νεότερος Χαμενεΐ φέρεται να παραμένει στο νοσοκομείο και γι’ αυτό εγείρεται το ερώτημα ποιος πραγματικά δίνει τις εντολές εντός του καθεστώτος.

Μέχρι χθες αυτό ήταν πιθανότατα δουλειά του Αλί Λαριτζανί, ο οποίος αποτέλεσε το δεξί χέρι του Αλί Χαμενεΐ τα προηγούμενα χρόνια. Μάλιστα την περασμένη Παρασκευή τόσο ο Λαριτζανί όσο και ηγετικά στελέχη του καθεστώτος του Ιράν περπάτησαν στους δρόμους στο πλευρό των υποστηρικτών τους στη διάρκεια της γιορτής Ημέρα της Αλ Κουντς, δηλαδή την τελευταία Παρασκευή του Ραμαζανιού.

Στόχος της προπαγανδιστικής αντεπίθεσης της Τεχεράνης ήταν, μεταξύ άλλων, να στείλει το μήνυμα σε ΗΠΑ και Ισραήλ ότι παρά τις δύο εβδομάδες πολέμου το καθεστώς αντέχει και παραμένει ο επίσημος συνομιλητής για τον τερματισμό του πολέμου.

Επιπλέον ο Λαριτζανί ήταν ο άνθρωπος, ο οποίος το τελευταίο διάστημα είχε αναλάβει να απαντάει επίσημα με δηλώσεις αλλά και μέσω του λογαριασμού του στο Χ στην αμερικανική και την ισραηλινή ηγεσία και να εμψυχώνει τους Ιρανούς.

Ο τρόπος λειτουργίας της ιρανικής πυραμίδας εξουσίας

Επομένως μετά τη δολοφονία του δημιουργείται ένα κενό στην πυραμίδα εξουσίας στην Τεχεράνη που δεν είναι γνωστό πώς θα καλυφθεί. Ωστόσο αναλυτές επιμένουν ότι η δομή της ηγετικής πυραμίδας του καθεστώτος είναι τέτοια που να αντέχει τις δολοφονίες ηγετικών στελεχών του Ιράν.

Μετά την ισλαμική επανάσταση του 1979 στο Ιράν η εξουσία μοιράστηκε σε διάφορους ηγετικούς οργανισμούς της χώρας προκειμένου να μπορούν να λειτουργούν σχετικά αυτόνομα και να μην επηρεάζονται οι αποφάσεις από τις εξοντώσεις ηγετικών στελεχών.

Τις τελευταίες εβδομάδες, όμως, το ιρανικό καθεστώς έχει σίγουρα δεχθεί σοβαρά πλήγματα. Μετά τις δολοφονίες του Αλί Χαμενεΐ και του Αλί Λαριτζανί, τον τραυματισμό του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και τις εξοντώσεις υψηλόβαθμων στελεχών των Φρουρών της Επανάστασης με βεβαιότητα δημιουργείται ένα κενό εξουσίας.

Το σενάριο των διαδηλώσεων

Αυτό είναι το κενό που επιθυμούν να εκμεταλλευτούν οι Ισραηλινοί και να δημιουργήσουν συνθήκες που θα οδηγήσουν τους Ιρανούς να διαδηλώσουν για να ρίξουν το καθεστώς.

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στις 12 Μαρτίου ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπέντζαμιν Νετανιάχου ουσιαστικά προανήγγειλε τα επόμενα βήματα του Ισραήλ και ανέφερε ότι στόχος του είναι η «δημιουργία συνθηκών» για την πτώση του ιρανικού καθεστώτος.

«Εργαζόμαστε για την προώθηση ενός άλλου στόχου: τη δημιουργία των συνθηκών που θα επιτρέψουν στον ιρανικό λαό να απομακρύνει το σκληρό τυραννικό καθεστώς που τον καταπιέζει εδώ και σχεδόν πενήντα χρόνια», είπε χαρακτηριστικά ο Νετανιάχου.

Επομένως δεν προκαλεί καμία εντύπωση ότι το Ισραήλ εξόντωσε και τον διοικητή της παραστρατιωτικής οργάνωσης Μπασίτζ, η οποία πρωτοστατεί εδώ και χρόνια στην αιματηρή καταστολή των ιρανικών διαδηλώσεων. Η Μπασίτζ θεωρείται η σκιώδης οργάνωση που εκτελεί απευθείας τις εντολές του ανώτατου ηγέτη. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια επικεφαλής ήταν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Τόσο ο ίδιος όσο και η οργάνωση φέρονται να ευθύνονται για τις διώξεις σε βάρος δεκάδων στελεχών της ιρανικής αντιπολίτευσης.

Το μήνυμα, λοιπόν, του Ισραήλ στους Ιρανούς είναι ξεκάθαρο: ότι πλέον ο κίνδυνος από το ιρανικό καθεστώς έχει μειωθεί και ήρθε η ώρα να διαδηλώσουν. Το μήνυμα, όμως, αφορά άοπλους πολίτες και όπως παραδέχθηκε ο Ντόναλντ Τραμπ είναι πολύ δύσκολο να τα βάλουν με ένα ένοπλο καθεστώς.

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζουν αναλυτές στον διεθνή Τύπο, μόνο εάν υπάρξει πίεση από το εσωτερικό αλλά και από το εξωτερικό υπάρχει περίπτωση να πέσει το καθεστώς των μουλάδων.

Στο θέμα της εσωτερικής αναταραχής τα σενάρια για κινητοποίηση και εξοπλισμό Κούρδων μαχητών εντός και εκτός Ιράν, προκειμένου να πολεμήσουν κατά του καθεστώτος, φαίνεται ότι έχουν μπει προς το παρόν στο συρτάρι. Η αποστολή Αμερικανών στρατιωτών για επιχειρήσεις στο έδαφος του Ιράν αν και δεν έχει αποκλειστεί από την Ουάσινγκτον θα είναι μία αρκετά δύσκολη επιλογή, καθώς ο Τραμπ ρισκάρει να εκνευρίσει την εκλογική βάση του που δεν επιθυμεί επιπλέον πολέμους. Επίσης θα πρέπει να εξηγήσει στους Αμερικανούς νέους τυχόν θανάτους στρατιωτών στο εξωτερικό αν και ο ίδιος είχε δεσμευτεί να λήξουν όλες οι στρατιωτικές εμπλοκές των ΗΠΑ εκτός των συνόρων.

Οι πιέσεις από τον Περσικό Κόλπο

Τα σουνιτικά βασίλεια του Περσικού Κόλπου και κυρίως η Σαουδική Αραβία ήταν αντίθετα στον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Ωστόσο από την στιγμή που ξεκίνησαν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ φαίνεται ότι υποστηρίζουν πως ο πόλεμος πρέπει να συνεχιστεί μέχρι να γονατίσει το καθεστώς των μουλάδων.

Αυτό επιβεβαιώνει και σημερινό δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters που επικαλείται πηγές από κράτη του Κόλπου. Η ανησυχία που επικρατεί στον Περσικό είναι ότι ένα αποδυναμωμένο Ιράν θα καταφέρει να ανασυνταχθεί και θα απειλήσει εκ νέου με πυραύλους τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη την περιοχή αλλά και την μεταφορά πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η οικονομική ζημιά που προκαλείται στον Κόλπο αυτή την περίοδο είναι πολύ μεγάλη και φαίνεται ότι τα κράτη της περιοχής θέλουν ένα οριστικό αποτέλεσμα που θα άρει κάθε μελλοντικό κίνδυνο. Παρ’όλα αυτά τα βασίλεια του Κόλπου δεν συμμετέχουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν αν και δέχονται πιέσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ να μπουν στον πόλεμο προκειμένου ο Αμερικανός πρόεδρος να δείξει ότι έχει στο πλευρό του έναν διευρυμένο διεθνή συνασπισμό χωρών.

Διαβάστε επίσης