Κόμικς: Οι «χάρτινοι ήρωες» που μεγάλωσαν εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνόπουλα

Με τον όρο κόμικς, εννοούμε σειρά σχεδίων, συνήθως οργανωμένων σε πλαίσια (καρέ), τα οποία περιλαμβάνουν κείμενα σε μορφή διαλόγου ή λεζάντας. Η λέξη κόμικς προέρχεται από το αμερικάνικο comic (strip και strips), που χρονολογείται από το 1911.

Οι πρόδρομοι των κόμικς στην Ελλάδα ως το 1950

Ο Αθανάσιος Ιατρίδης και ο Στέφανος Ξένος, που θεωρείται και «πατέρας» του ιστορικού μυθιστορήματος στη χώρα μας παρουσίασαν γύρω στο 1860 εικόνες πολιτικής σάτιρας και σκίτσα. «Πατέρας» της ελληνικής γελοιογραφίας και κορυφαίος γελοιογράφος του 19ου αιώνα ήταν ο Θέμος Άννινος (1845-1916).

Το 1904 εμφανίστηκε το πρώτο ελληνικό κόμικ με καρέ, το «Διπλωματία εν τη λωποδυτική» του Σταμάτη Σταματίου (1881-1946), γνωστότερου ως Σταμ-Σταμ. Αυτό, δημοσιεύθηκε στο ετήσιο «Εθνικόν Ημερολόγιον» του Κωνσταντίνου Σκόκου. Σταδιακά, εφημερίδες και περιοδικά εντάσσουν τα σκίτσα στην ύλη τους. Από το 1927 ως το 1929, στο περιοδικό «Παιδική Ζωή» δημοσιευόταν η «Ιστορία κωμική του Φούρκα και του Φασαρή», το πρώτο ελληνικό στριπ κόμικ. Ο σπουδαίος Φωκίων (Φώκος) Δημητριάδης (1894-1977), κορυφαίος σκιτσογράφος και πολιτικός, κυρίως, γελοιογράφος δημοσίευσε από το 1927 στην κυριακάτικη έκδοση του «Ελεύθερου Βήματος» ολοσέλιδες «αφηγήσεις», που θεωρούνται επίσης κόμικς.

Τον Ιανουάριο του 1939 κυκλοφόρησε «Το Περιοδικό μας», το παλαιότερο καταγεγραμμένο ελληνικό περιοδικό που περιείχε κόμικς. Υπεύθυνος γι' αυτά ήταν ο Νίκος Καστανάκης. «Το Περιοδικό μας» κυκλοφόρησε 25 τεύχη λόγω της έναρξης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Γύρω στο 1948 κυκλοφόρησε το αυτόνομο έντυπο κόμικ, «Ο Μπιμπίκος εφευρέτης», που δημοσιευόταν στην τελευταία σελίδα του «Ελληνόπουλου», ενός σημαντικού περιοδικού της εποχής.

Το «Ταμ-Ταμ» και τα «Κλασικά Εικονογραφημένα"

Το 1950 κυκλοφόρησε το πρώτο ελληνικό περιοδικό που περιείχε αποκλειστικά κόμικς. Ήταν το «Ταμ-Ταμ». Ένας από τους βασικούς συντελεστές του ήταν ο Βύρων Απτόσογλου (1923-1990), σχεδιαστής και εικονογράφος, ο οποίος τα επόμενα χρόνια συνέδεσε το όνομά του με την εικονογράφηση πολλών ελληνικών περιοδικών κόμικς. Το «Ταμ-Ταμ» δημοσίευε περιπετειώδεις ιστορίες εμπνευσμένες από ήρωες αμερικανικών περιοδικών. Αν και κυκλοφόρησαν μόλις 18 τεύχη του «Ταμ-Ταμ», η κυκλοφορία του ήταν αξιόλογη, φτάνοντας και τις 7.500.

Σταθμός για τα ελληνικά κόμικς ήταν τα «Κλασικά Εικονογραφημένα», που ξεκίνησαν να εκδίδονται τον Μάρτιο του 1951 από τις Εκδόσεις Ατλαντίς των αδελφών Πεχλιβανίδη (Μιχάλη, Γιώργου και Κώστα). Επρόκειτο για διασκευή έργων της κλασικής λογοτεχνίας. Ήταν ιδέα του Αμερικανού Albert Lewis Canter (1897-1973). Κυκλοφορούσαν στις ΗΠΑ από το 1941, ως «Classic Comics», ενώ από το 1947 ο τίτλος τους έγινε «Classics Illustrated». Οι αδελφοί Πεχλιβανίδη, με εμπειρία στον χώρο των εκτυπώσεων γνώρισαν τον Canter σε ένα ταξίδι τους στην Αμερική και θεώρησαν ως μεγάλη ευκαιρία τη μεταφορά της ιδέας του στην Ελλάδα. Στα «Κλασικά Εικονογραφημένα» συναντάμε για πρώτη φορά τα «μπαλονάκια διαλόγου» και τα «συννεφάκια σκέψης», καθαρά αμερικανικής προέλευσης και τα δύο.

Το πρώτο τεύχος ήταν η διασκευή των «Άθλιων» του Ουγκό, το οποίο πούλησε συνολικά, με τις επανεκδόσεις, γύρω στο 1.000.000 αντίτυπα! Η υποδοχή των «Κλασικών Εικονογραφημένων» από το κοινό ήταν ενθουσιώδης. Κυκλοφόρησαν συνολικά 153 τεύχη, τα οποία στη συνέχεια επανεκδίδονταν. Η κυκλοφορία των τευχών ήταν εξωπραγματική για τα σημερινά δεδομένα: 200.000-300.000 το καθένα! Το τεύχος 43 ήταν ξεχωριστό για το περιοδικό. Για πρώτη φορά δημοσιεύτηκε ιστορία «ελληνικού περιεχομένου». Ήταν το «Περσέας και Ανδρομάχη», σε κείμενα του Βασίλη Ρώτα και εικονογράφηση του σπουδαίου Κώστα Γραμματόπουλου. Ακολούθησαν και άλλα ανάλογα τεύχη με θέματα εμπνευσμένα από την ελληνική μυθολογία, το Βυζάντιο, την Ελληνική Επανάσταση κ.ά. Πέρα όμως από τη μεγάλη απήχηση που είχαν στο αναγνωστικό κοινό τα «Κλασικά Εικονογραφημένα» προκάλεσαν και «φωνές» αντίδρασης από τον πνευματικό κόσμο, ιδιαίτερα για την εκλαΐκευση κορυφαίων έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, αλλά και για τη μεταφορά της αμερικανικής κουλτούρας στην Ελλάδα. Ας μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε λίγα χρόνια μετά το τέλος και του εμφυλίου και η «αμερικανοποίηση» της ελληνικής ζωής είναι κάτι που τρομάζει πολλούς και δαιμονοποιείται. Ωστόσο, τα «Κλασικά Εικονογραφημένα» είχαν τεράστια προσφορά, ιδιαίτερα στην ελληνική νεολαία, η οποία ήρθε σε επαφή με κορυφαία έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, έστω και σε μια εκλαϊκευμένη απόδοση, κάτι που θα ήταν αδύνατο, κάτω από άλλες συνθήκες, ενώ παράλληλα οι Έλληνες γνώριζαν πολύ καλά τα κόμικς, τα οποία, παρά το ότι λοιδορήθηκαν από πολλούς, καθιερώθηκαν και σήμερα είναι γνωστά και ως «ένατη τέχνη».

Στέλιος Ανεμοδουράς: ο άνθρωπος που ταυτίστηκε με τον «Περιοδικό Τύπο» στην Ελλάδα

Ίσως η μεγαλύτερη μορφή των περιοδικών στην Ελλάδα ήταν ο αείμνηστος Στέλιος (Στυλιανός) Ανεμοδουράς (1917-2000). Άλλωστε και η εταιρεία που ίδρυσε και εξέδιδε δεκάδες τίτλους περιοδικών κόμικς και άλλων (σταυρόλεξων κ.λπ.) ονομαζόταν… «Περιοδικός Τύπος» (αρχική ονομασία «Γενικαί Εκδοτικαί Επιχειρήσεις»). Όταν έφυγε από τη ζωή ο Στέλιος Ανεμοδουράς, η εταιρεία απασχολούσε γύρω στα 140 άτομα, ως μόνιμο προσωπικό, ενώ δεκάδες ήταν οι λεγόμενοι «εξωτερικοί συνεργάτες» της εταιρείας και πολλές οι άλλες εταιρείες (τυπογραφεία κ.λπ.) που συνεργάζονταν με τον «Περιοδικό Τύπο».

Ο Στέλιος Ανεμοδουράς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1917. Μεγάλωσε στον Πειραιά. Τελείωσε το γυμνάσιο στην Καλλιθέα και εκεί δημιούργησε το πρώτο έντυπο του, την «Αργώ», που είχε λογοτεχνικό περιεχόμενο. Την 1^η Οκτωβρίου 1935, η ιστορία που έγραψε ο 18χρονος τότε Ανεμοδουράς, υπήρχε στο πρώτο τεύχος του θρυλικού αστυνομικού περιοδικού «Μάσκα». Εκδότης του, ο Μιχάλης Σαλίβερος, γνωστός και από τους «Καζαμίες» που εξέδιδε κάθε χρόνο και διευθυντής ο σπουδαίος Απόστολος Μαγγανάρης, μέγας δάσκαλος, κατά τον Ανεμοδουρά. Στη διάρκεια της Κατοχής, ο Ανεμοδουράς βρέθηκε στη Σίφνο, έχοντας τελειώσει πλέον τη Νομική Σχολή. Εκεί, παράλληλα με τη μελέτη σπουδαίων λογοτεχνικών έργων, τύπωνε και προκηρύξεις ενάντια στους κατακτητές. Έχοντας εργαστεί σε διάφορες εφημερίδες, αποφασίζει το 1951 να μπει στον χώρο των εκδόσεων. Μαζί με τον Γ. Γεωργιάδη εκδίδουν τον «Υπεράνθρωπο». Επρόκειτο για δημιούργημα του ευφάνταστου Ανεμοδουρά, που πλαισιωνόταν από τα σκίτσα του απόφοιτου της ΑΣΚΤ Βύρωνα Απτόσογλου, που υπέγραφε συνήθως ως Byron. Ο «Υπεράνθρωπος» ταξίδεψε στο Διάστημα με ειδικό αεροσκάφος! Με συμμάχους του τα όπλα που κατασκεύαζε ο δαιμόνιος εφευρέτης Ελ Γκρέκο κατατρόπωνε όλα τα διαστημικά πλάσματα που επιβουλεύονταν τη Γη. Ο «Υπεράνθρωπος» κυκλοφόρησε για 96 τεύχη.

Το 1952 όμως, ο Στέλιος Ανεμοδουράς (κείμενα) και ο Βύρων Απτόσογλου (εικονογράφηση) δημιούργησαν τον «Μικρό Ήρωα», ένα περιοδικό που έμεινε στην ιστορία. Λίγα χρόνια μετά την απελευθέρωση από τον κατοχικό ζυγό, ξύπνησε ο πατριωτισμός εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων και χάρη στην πένα του Ανεμοδουρά, που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Θάνος Αστρίτης και τα σκίτσα του Απτόσογλου έδωσαν τη δυνατότητα στο περιοδικό να γίνει θρύλος. Ο Γιώργος Θαλάσσης, το θρυλικό «παιδί- φάντασμα», η Κατερίνα και ο πάντα πεινασμένος Σπίθας έγιναν ήρωες πρώτης τάξης σε παιδιά, εφήβους και μεγαλύτερους. Οι Γερμανοί τα έβρισκαν σκούρα με τους ήρωες του Ανεμοδουρά, που, παρά τις αντιξοότητες, θριάμβευαν στο τέλος. Οι κυκλοφορίες του «Μικρού Ήρωα» ήταν τεράστιες. Μάλιστα, το 1966 έφτασε να πουλά 100.000 τεύχη! Τον επόμενο χρόνο, η δικτατορία των συνταγματαρχών θεώρησε ότι το περιοδικό έβλαπτε τη διαπαιδαγώγηση των Ελλήνων και βέβαια, καθώς δεν εξυπηρετούσε τα συμφέροντά της, σταμάτησε την κυκλοφορία του στο νούμερο 798.

Το 1995, το περιοδικό «Αντί» ανέλαβε την έκδοση δύο έξτρα τευχών του «Μικρού Ήρωα». Έτσι, τυπώθηκαν το νούμερο 799, με τίτλο «Θανάσιμη Υποψία», την ιστορία του οποίου έγραψαν 4 συγγραφείς διαδοχικά: Σωτήρης Δημητρίου, Ξενοφών Μπρουντζάκης, Αλέξης Πανσέληνος και Ηλίας Λάγιος. Ακολούθησε το 800ο και τελευταίο τεύχος του «Μικρού Ήρωα» με τίτλο «Ένα φάντασμα από το παρελθόν». Την ιστορία έγραψε ο ίδιος o Σ. Ανεμοδουράς.

Πηδάλιο Πρεςς: Ιωάννης Δραγούνης

Ένας άλλος εκδότης που συνέδεσε το όνομά του με τα κόμικς στην Ελλάδα ήταν ο Ιωάννης Δραγούνης. Η εταιρεία του, «Πηδάλιο Πρεςς» ξεκίνησε τις εκδόσεις της επί χούντας, με το περιοδικό «Καρδιοχτύπι». Το περιεχόμενο του περιοδικού θεωρήθηκε πολύ τολμηρό από τη δικτατορία και οι περιορισμοί ήταν συνεχείς. Υπήρχαν αγωγές από θρησκευτικές οργανώσεις, ακόμα και κατασχέσεις στα περίπτερα! Έτσι, ο Γιάννης Δραγούνης αποφάσισε να κλείσει το «Καρδιοχτύπι» και να ασχοληθεί με την έκδοση κόμικς. Τα καουμπόικα «Τεξ Τον» και «Κιτ Κάρσον» ήταν τα πρώτα που εξέδωσε και είχαν τεράστια επιτυχία. Τα περιοδικά που δεν πουλιούνταν, επέστρεφαν στην αγορά ως τόμοι (π.χ. τρία περιοδικά, στην τιμή των δύο). Έτσι κανένα περιοδικό δεν έμεινε απούλητο.

Το περιοδικό όμως που έγινε η ναυαρχίδα της «Πηδάλιο Πρεςς» ήταν ο θρυλικός «Ποπάυ», που συναγωνιζόταν σε πωλήσεις τον «Μίκυ Μάους», που εξέδιδε ο Ευάγγελος Τερζόπουλος. Ακολουθούσαν στη λίστα με τα πιο πετυχημένα περιοδικά της «Πηδάλιο Πρεςς», ο «Μπαγκς Μπάνυ», ο «Ταρζάν», τα πολεμικά («Έφοδος», Κράνος») κ.ά. Και σ’ αυτά τα περιοδικά, οι τόμοι ήταν ο λόγος για τον οποίο δεν έμεινε τίποτα απούλητο. Ο Γιάννης Δραγούνης κυκλοφόρησε επίσης το σταυρολεξικό περιοδικό «ΚΟΥΙΖ», που συμπληρώνει, με άλλη ιδιοκτησία, 50 χρόνια στην αγορά και την αθλητική εφημερίδα «Φλόγα των Σπορ» (στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1980), η οποία όμως έκλεισε σχετικά σύντομα.

Όσο για τον «Μίκυ Μάους», ο Γιώργος Δραγούνης, ένας από τους δύο γιους του Ι. Δραγούνη αποκάλυψε ότι η αρχική πρόταση για την έκδοσή του είχε γίνει στον πατέρα του. Αυτός όμως αρνήθηκε. Ο αντιπρόσωπος της King Feature Syndicate στην Ελλάδα, Αγγελόπουλος, πρότεινε τότε στον Ευάγγελο Τερζόπουλο, εκδότη του πετυχημένου περιοδικού «Γυναίκα», να εκδώσει αυτός τον «Μίκυ Μάους». Διστακτικός αρχικά Τερζόπουλος, δέχτηκε τελικά. Το αποτέλεσμα; Θρίαμβος του «Μίκυ Μάους» που ήταν πιο κερδοφόρος για τον Ε. Τερζόπουλο, από την… υπερκερδοφόρα «Γυναίκα».

Βλέποντας την επιτυχία του «Μίκυ Μάους», ο Δραγούνης ζήτησε από τον Αγγελόπουλο τα δικαιώματά του «Ποπάυ», κάτι που έγινε. Ο «Μίκυ Μάους» ήταν πρώτος σε κυκλοφορία και τον ακολουθούσε με διαφορά 10.000-15.000 φύλλων ο «Ποπάυ». Ο Μίκυ Μάους, δημιουργία του Γουόλτ Ντίσνεϊ (1928) εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, ως περιοδικό, τον Σεπτέμβριο του 1967. Κόστιζε 10 δραχμές. Πολύ σύντομα, ο Μίκυ και οι υπόλοιποι ήρωες του Ντίσνεϊ αγαπήθηκαν από τα Ελληνόπουλα και έγιναν μανία, ενώ αποτέλεσαν και προϊόντα ολόκληρης βιομηχανίας!

Μπλεκ: ο «ξανθός γίγαντας» των 130.000 τευχών!

Στις 3 Οκτωβρίου 1954 κυκλοφόρησε στην Ιταλία το δημιούργημα των σπουδαίων σχεδιαστών Sartoris, Sinchetto και Guzzon με τίτλο «Il Grande Blek». Στο περιοδικό περιγράφονταν οι περιπέτειες ενός ξανθού γίγαντα, του Μπλεκ, ο οποίος αγωνιζόταν για την ελευθερία της Αμερικής τον 18ο αιώνα. Σύντροφοί του, ο Ρόντι και ο Καθηγητής Μυστήριος. Στην Ελλάδα κυκλοφόρησε το 1969 από τον Στέλιο Ανεμοδουρά. Τα εξώφυλλα των, αρχικών τουλάχιστον, τευχών του Μπλεκ είχε φιλοτεχνήσει ο Βύρων Απτόσογλου. Πολύ σύντομα έγινε αγαπημένος ήρωας των αγοριών προεφηβικής και εφηβικής ηλικίας και έφτασε στο σημείο να πουλάει 130.000 τεύχη την εβδομάδα! Από τον Δεκέμβριο του 1970, ως το Φεβρουάριο του 1977 κυκλοφόρησαν 175 τεύχη του «Μεγάλου Μπλεκ» που, εκτός από αδημοσίευτες ιστορίες του Μπλεκ, είχε και περιπέτειες ενός άλλου «χάρτινου ήρωα» του Ζαγκόρ. Τα τεύχη του «Μεγάλου Μπλεκ» είναι δυσεύρετα σήμερα.

Το 1970 κυκλοφόρησαν επίσης δύο τόμοι (168 σελίδες ο καθένας) του «Μπλεκ των Διακοπών». Το 1975, ο… αρχικός Μπλεκ ολοκληρώνει τον κύκλο του. Την θέση του παίρνει ο «Νέος Δυναμικός Μπλεκ», από το 1976, με νέο, μεγάλο σχήμα για τις ιστορίες άλλων ηρώων, όπως ο Κάπτεν Μαρκ.

Η δεύτερη αυτή περίοδος ολοκληρώθηκε το 1979, μετά την κυκλοφορία 120 τευχών. Τη δεύτερη ημέρα των Χριστουγέννων του 1979 άρχισε η τρίτη περίοδος του «Μπλεκ», με τον αρχικό του τίτλο, που διήρκησε ως το 1994.

Τα... καουμπόικα: ο Τζιμ Άνταμς και ο Τεξ ή Ροκ

Τα περιοδικά κόμικς που κυκλοφόρησαν από το 1950 ως περίπου τα τέλη της δεκαετίας του 1970 ήταν εκατοντάδες. Εξέχουσα θέση σ' αυτά κατέχουν τα "καουμπόικα", με κυρίαρχο τον θρυλικό Τζιμ Άνταμς, τον "Μικρό Σερίφη". Φυσικά και αυτός ήταν Έλληνας. Λεγόταν Δημήτρης Αδαμόπουλος και καταγόταν από τη Σπάρτη. Βρέθηκε στην Αμερική σε ηλικία 18 ετών, μετά τον θάνατο του πατέρα του, που ήταν σερίφης. Και ο Τζιμ Άνταμς έγινε επίσης σερίφης. Μαζί του, στις περιπέτειές του, η αγαπημένη του Ντιάνα, ο Μεξικανός γκαφατζής Πεπίτο και ο μικρός Ινδιάνος Τσιπιρίπο. Τα κείμενα του "Μικρού Σερίφη", έγραφε (στα περισσότερα τεύχη τουλάχιστον), ο Πότης Στρατίκης, με το ψευδώνυμο Κώστας Φωτεινός. Την εικονογράφηση του περιοδικού είχε αναλάβει ο Θέμος Ανδρεόπουλος, ενώ την επιμέλεια της έκδοσης είχε ο Κώστας Ραμπατζής. Η κυκλοφορία του περιοδικού ήταν εξαιρετική: 35.000 τεύχη την εβδομάδα.

Παράλληλα με τον "Μικρό Σερίφη" κυκλοφορεί ένα ακόμα περιοδικό με πρωταγωνιστή τον Τζιμ Άνταμς: ο "Μικρός Καουμπόυ". Οι έξι τελευταίες σελίδες του "Μικρού Καουμπόυ" φιλοξενούν τις εικονογραφημένες περιπέτειες του μικρού ινδιάνου Χαγιαβάθα. Το 1975 οι συντελεστές των περιοδικών χωρίζουν. Έτσι, ο "Μικρός Σερίφης" εκδίδεται από τους αδελφούς Στρατίκη και έχει πλέον σκίτσα του Μάκη Γιακουμάτου, ενώ οι Ανδρεόπουλος - Ραμπατζής εκδίδουν, από τις εκδόσεις "Μονόκερος" τον "Μικρό Καουμπόυ". Ο "Μικρός Σερίφης" κυκλοφόρησε αδιάλειπτα για 33 χρόνια (1963-1996)!

Ξεχωριστή περίπτωση στα καουμπόικα περιοδικά, κατέχει ο Τεξ Γουίλερ, δημιούργημα του Ιταλού Gian Luigi Bonelli το 1948! Αρχικά, ο τίτλος προτάθηκε, στα τέλη της δεκαετίας του 1960 στον Στέλιο Ανεμοδουρά, που όμως θεώρησε ότι δεν θα έχει επιτυχία. Ο ιδιοκτήτης όμως των εκδόσεων "Νέος Παρνασσός" Κ. Δρόσος εμπιστεύτηκε τον Τεξ, τον λευκό αρχηγό των ινδιάνων Ναβάχο, άλλαξε όμως το όνομά του... σε Ροκ. Το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 1969 σε ένα τόμο 146 (!) σελίδων και, απαγορευτική τιμή (10 δραχμές). Σύντομα, ο Δρόσος μειώνει τις σελίδες και την τιμή σε 6 δραχμές. Ο... Ροκ όμως, με τους εκπληκτικούς διαλόγους και τη σπουδαία εικονογράφηση αντέχει μόνο για 36 τεύχη.

Το τεύχος Νο 37 με τίτλο "Ο ανελέητος" που προαναγγέλθηκε στο τ.36, δεν κυκλοφόρησε ποτέ... Ο Τεξ Γουίλερ, επανήλθε τη δεκαετία του 1980 από τις εκδόσεις Παπαχρυσάνθου, για λίγα όμως τεύχη. Νέα εμφάνιση του Τεξ, έγινε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 από τον Στέλιο Ανεμοδουρά. Τίτλος του περιοδικού; "ΡΟΝΤΕΟ". Αυτή ήταν και η πιο εκτεταμένη χρονικά έκδοση των περιπετειών του Τεξ Γουίλερ, καθώς κυκλοφόρησαν περισσότερα από 110 τεύχη. Το 2007 κυκλοφόρησε ένας συλλεκτικός τόμος 240 σελίδων, από την Jemma Press, με τίτλο "ΤΕΞ, Ο Μοναχικός Καβαλάρης", με αδημοσίευτη στη χώρα μας ιστορία του Τεξ. Το 1986, ο Ντούσιο Τεσάρι σκηνοθέτησε την ταινία "Τεξ, ο αετός της δύσης", με τον Μοντγκόμερι Γουντ (Τζουλιάνο Τζέμα), στον ρόλο του Τεξ.

Άλλοι... "χάρτινοι" ήρωες

Από τα εκατοντάδες κόμικς που κυκλοφόρησαν όλα αυτά τα χρόνια αναφέρουμε, ενδεικτικά: "Όμπραξ", "Zagor" ("Ζαγκόρ), τα αθλητικά "Γκολ" και "Φίλαθλος" (καμία σχέση με την αθλητική εφημερίδα που κυκλοφόρησε τη δεκαετία του 1980), ο θρυλικός "Λούκι Λουκ", που δεν χρειάζεται περαιτέρω συστάσεις, το... χαρούμενο παιδικό περιοδικό "Τιραμόλα", με πρωταγωνιστή τον... άνθρωπο λάστιχο, ο γνωστός "Τεν Τεν", ο "Ταρζάν", σε διάφορες εκδοχές, τα πολεμικά "Μάχη", "Τανκς" και "Δράσις", το "Μπίγκο", ο "Ρακάρ", ο "Σεραφίνο", ο... γιος του Ταρζάν "Ακίμ", ο μασκοφόρος "Φάντομ", από τον Ηλία Καμπανά, ο "Κοκομπίλ", ο "Mister No", ο "Πεπίτο" κ.ά.

Το "Δυναμικό Αγόρι" και τα περιοδικά της "σκληρής γενιάς"

Το 1975, ο Νίκος Δεληγιώργης κυκλοφορεί το περιοδικό "Δυναμικό Αγόρι", με... χάρτινους ήρωες από την Αγγλία και την Ισπανία. Το 1977 αφαίρεσε τη λέξη "Δυναμικό", αλλά, ως τις αρχές της δεκαετίας του '90 που τερμάτισε... την καριέρα του, κυκλοφόρησε άλλα 700 τεύχη! Βασικοί του ήρωες; Ο Ελ Ζαμπάτο, ο Δικαστής Ντρεντ και ο Ρου Ρόβερς. Αντίπαλός του; Το περιοδικό "Τρουένο", των "Ελληνικών Περιοδικών Εκδόσεων" που κυκλοφόρησε για 200 τεύχη. Το 1978, ο εκδοτικός οίκος του Ηλία Καμπανά φέρνει στην Ελλάδα τα "περιοδικά της σκληρής γενιάς". Το σύμπαν της Marvel Comics, δημιουργίες, κυρίως του Stan Lee: "Captain America", "Iron Man", "Hulk", "Black Panther" κ.ά. Τα περιοδικά κυκλοφορούν απρογραμμάτιστα και "αντέχουν" για δύο χρόνια μόνο. 15 χρόνια αργότερα επανακυκλοφορούν, με σαφώς καλύτερη τύχη από άλλους εκδότες.

Τα ερωτικά κόμικς

Το 1977 κυκλοφόρησε στην Ιταλία το περιοδικό "Diabolik". Ήταν το πρώτο ερωτικό κόμικ. Το ακολούθησε το "Kriminal". Για πρώτη φορά, το γυμνό εμφανιζόταν σε περιοδικά κόμικς.

Την ίδια χρονιά, το 1977 το "Ζάκουλα" είναι το πρώτο ερωτικό περιοδικό κόμικ που κυκλοφορεί στην Ελλάδα. Ακολουθούν το "Terror" και το "Orribile" και άλλοι 25 τίτλοι σε τρία χρόνια! Το είδος... κάηκε μ' αυτό τον τρόπο στη χώρα μας. Πάντως, οι νέοι της εποχής εκείνης, θα θυμούνται τη σαφή αναφορά σε αυτά τα περιοδικά: "... Απαγορεύεται κάτω των 17".

Τα κοριτσίστικα περιοδικά

Το 1972, ο Νίκος Δεληγιώργης κυκλοφόρησε το περιοδικό "Μανίνα", που απευθυνόταν σε κορίτσια. Το όνομα αυτό, Μανίνα, το είχε η κόρη ενός από τους εκδότες, αλλά και η εγγονή της θρυλικής "Θείας Λένας", της Αντιγόνης Μεταξά. Στη "Μανίνα" αρθρογραφούσαν η Λιάνα Κανέλλη, ο Νίκος Μουρατίδης και ο Ιάσονας Τριανταφυλλίδης.

Η "Μανίνα" έφτασε, σε κυκλοφορία τα 140.000 - 150.000 τεύχη! Στις 21 Δεκεμβρίου 1972 ο Ι. Δραγούνης κυκλοφορεί το κοριτσίστικο περιοδικό "Βίκυ", με πενιχρά αποτελέσματα, καθώς εκδόθηκαν ελάχιστα τεύχη. Αντίθετα, στις 26 Ιουνίου 1973, ο Στέλιος Ανεμοδουράς κυκλοφόρησε το περιοδικό "Κατερίνα", που πήρε το όνομά του από την Κατερίνα, σύζυγο του γιου του Γιώργου.

Η "Κατερίνα" σπάει όλα τα ρεκόρ κυκλοφορίας. Το 1979 κυκλοφόρησε και η "Σούπερ Κατερίνα". Το πρώτο τεύχος της, με τον Τζον Τραβόλτα, πούλησε 70.000 αντίτυπα. Ο Ηλίας Καμπανάς προσπάθησε να συναγωνιστεί την "Κατερίνα", με το "Χαρούμενο Κορίτσι", δεν τα κατάφερε όμως, καθώς το περιοδικό κυκλοφόρησε από το 1973 ως το 1975. Άλλοι εκδότες, που κυκλοφόρησαν τα περιοδικά "Νόβη" και "Μαριλένα" απέτυχαν επίσης, όπως και ο Η. Καμπανάς, εκ νέου, με τα περιοδικά "Ελεάννα" και "Μπάρμπαρα". Το 1977, η Λίνα Δεληγιώργη κυκλοφόρησε την "Πάττυ", μηνιαίο περιοδικό που ξεπέρασε τα 200 τεύχη και ο Θεοφάνης Πάγκαλος, στις 23/6/1978 το περιοδικό "Φλερτ", που έφτασε, τουλάχιστον, τα 243 τεύχη.

Όλα τα στοιχεία αφορούν τα περιοδικά ως την εποχή που κυκλοφορούσαν "κανονικά" σε έντυπη μορφή και αναφέρονται στην περίοδο ως τα τέλη της δεκαετίας του 1970