Καταφύγιο «φάντασμα» στη λεωφόρο Συγγρού- Εντοπίστηκε σε εργοτάξιο ξενοδοχείου, άγνωστο αν μπαζώθηκε

Κατά τη διάρκεια πρόσφατων εργασιών για την κατασκευή ξενοδοχείου σε οικόπεδο της Λεωφόρου Συγγρού 243, εντοπίστηκε ένα θαμμένο καταφύγιο της περιόδου του Μεσοπολέμου, το οποίο παρέμενε ξεχασμένο για δεκαετίες κάτω από παλαιότερα κτίσματα. Παρά την εξερεύνησή του που ανατέθηκε σε ειδικό, η τύχη του σήμερα παραμένει άγνωστη.

Το εύρημα ήρθε στο φως δίπλα ακριβώς σε άλλα υπόγεια ευρήματα που βρίσκονται υπό μελέτη από την αρχαιολογική υπηρεσία, και συγκεκριμένα άγνωστες υπόγειες στοές και αρχαίες δεξαμενές, γεγονός που αρχικά δημιούργησε ερωτήματα για πιθανή σύνδεση μεταξύ τους.

Για τη διερεύνηση της υπόθεσης κλήθηκε ο πολιτικός μηχανικός και σπηλαιολόγος Πάνος Δευτεραίος, ο οποίος πραγματοποίησε αυτοψία στον χώρο στις 9 Μαρτίου 2026. Ο σπηλαιολόγος έχει τεράστια εμπειρία στην εξερεύνηση και αποτύπωση υπόγειων στοών, μνημείων και σπηλαίων.

«Με ενημέρωσαν για μια καταπακτή στο έδαφος που οδηγούσε μερικά μέτρα κάτω από τη γη. Ήταν ακόμα ένα παλιό καταφύγιο από τα τόσα που επισκεπτόμαστε κατά καιρούς», αναφέρει στο Newsbomb.gr.

Όπως εξηγεί, το καταφύγιο ήταν πλήρως θαμμένο και η είσοδός του αποκαλύφθηκε τυχαία κατά τη διάρκεια των εργασιών στο οικόπεδο της Συγγρού.

«Κλήθηκα να το εξερευνήσω, ως ειδικός, με σκοπό να εξακριβωθεί αν καταφύγιο και αρχαίες στοές συνδέονται. Δεν ήξεραν πόσο μπορεί να εκτείνεται και ταυτόχρονα υπήρχε ο φόβος για παλιά πυρομαχικά. Κανονικά θα έπρεπε να είχε ειδοποιηθεί το ΤΕΝΞ, αλλά δεν το έκαναν για να μη δημιουργηθεί κώλυμα στη διαδικασία», σημειώνει.

Η κατάβαση δε έγινε υπό δύσκολες συνθήκες. «Κατέβηκα με δική μου ανεμόσκαλα, από την καταπακτή που ήταν έξοδος κινδύνου και αεραγωγός του καταφυγίου. Δεν υπήρχαν σκαλοπάτια στον τοίχο», περιγράφει.

Φτάνοντας στον κύριο θάλαμο, ήρθε αντιμέτωπος με μια εικόνα εγκατάλειψης δεκαετιών:

«Βρέθηκα στον κύριο θάλαμο όπου υπήρχε ένα στρώμα από σάπια διαλυμένα ξύλα στο δάπεδο, δύο παλιές σκουριασμένες πόρτες, χαρακτηριστικές της εποχής, και παλιά στηρίγματα στους τοίχους».

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, πρόκειται για ένα μικρό, οικογενειακού τύπου καταφύγιο του δεύτερου μισού της δεκαετίας του 1930. «Έφερε ηλεκτρική εγκατάσταση και διακόπτες και το σχέδιο κατασκευής του ήταν ασυνήθιστο», επισημαίνει.

Η κύρια είσοδος του καταφυγίου εντοπίστηκε στην απέναντι πλευρά του θαλάμου, με κανονική σκάλα καθόδου, ωστόσο παρέμενε απροσπέλαστη: «Η πρόσβαση ήταν σε σφραγισμένη καταπακτή εξωτερικά», προσθέτει.

Δείτε αποκλειστικές εικόνες:

Το βασικό ερώτημα της έρευνας ήταν αν το καταφύγιο συνδέεται με τα γειτονικά αρχαία υπόγεια έργα. Όπως προέκυψε από την αυτοψία, τέτοια σύνδεση δεν υφίσταται. Η διαπίστωση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρέασε καθοριστικά και τη στάση της ιδιοκτησίας του έργου.

Δείτε το βίντεο:

Από την πρόταση αξιοποίησης στην απαξίωση

Ο Πάνος Δευτεραίος αναφέρει ότι αρχικά υπήρξε ενδιαφέρον για περαιτέρω διερεύνηση και αποτύπωση του χώρου. «Έχοντας, αρχικά, πρόταση να αναλάβω την αποτύπωση του καταφυγίου και να εξερευνήσω τις αρχαίες στοές, συνέστησα ότι το καταφύγιο πρέπει να διατηρηθεί και να αξιοποιηθεί», τονίζει.

Ωστόσο, όπως υποστηρίζει, μετά την επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει σύνδεση με τις αρχαιότητες, η προσέγγιση άλλαξε. «Όταν διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει σύνδεση με τις αρχαίες στοές, ο ιδιοκτήτης της αλυσίδας προσπάθησε να απαξιώσει το παλιό καταφύγιο, ώστε να παραβλεφθεί για να διευκολυνθούν οι εκσκαφές», αναφέρει.

Παρότι του ζητήθηκε να συντάξει τεχνική έκθεση που να πιστοποιεί την ηλικία και τον χαρακτήρα του καταφυγίου, καθώς και να πραγματοποιήσει τοπογράφηση του υπόγειου χώρου, τελικά δεν προχώρησε καμία συνεργασία.

«Μου ζητήθηκε να συντάξω τεχνική έκθεση και να τοπογραφηθεί το υπόγειο, αλλά στη συνέχεια, με την πρόφαση ότι η εταιρεία αντιμετωπίζει μεγάλες οικονομικές δυσκολίες και δεν αντέχει το κόστος μιας τοπογράφησης, δεν μου ανατέθηκε καμία εργασία», σημειώνει.

Ο ίδιος, με πολυετή δράση στην ανάδειξη ιστορικών καταφυγίων σε όλη την Ελλάδα, επισημαίνει ότι τέτοιες υποδομές έχουν σαφές θεσμικό πλαίσιο προστασίας και αξιοποίησης.

Όπως αναφέρει, έχει συμβάλει επί περισσότερα από 15 χρόνια στην ανάδειξη καταφυγίων πολέμου, μεταξύ άλλων στο έργο αξιοποίησης του γερμανικού οχυρού λόφου Ραφήνας, αλλά και μέσα από εκατοντάδες βιωματικές επισκέψεις σε χώρους ιστορικής μνήμης σε Αθήνα, Πειραιά και άλλες περιοχές της χώρας, ενώ προετοιμάζεται αντίστοιχη δράση και στην Κρήτη.

Στο πλαίσιο αυτό, απέστειλε σχετική ενημέρωση προς την εταιρεία:

«Τα καταφύγια των δεκαετιών 1930-1940 είτε αξιοποιούνται και χαρακτηρίζονται ως διατηρητέα μνημεία από την αρμόδια Εφορεία του Υπουργείου Πολιτισμού είτε θεωρούνται ενεργά και απογράφονται από άλλες κρατικές υπηρεσίες (Πολιτική Άμυνα), εφόσον ο ιδιοκτήτης προβεί σε σχετική ενημέρωση, ως οφείλει».

Σύμφωνα με τον ίδιο, στην αρχή υπήρχε επιφυλακτικότητα για την κάθοδο στο καταφύγιο, ωστόσο μετά την αυτοψία και τη διαπίστωση ότι δεν υπήρχε ορατός κίνδυνος, κατέβηκαν στον χώρο και εργάτες του εργοταξίου. Έκτοτε, η εικόνα παραμένει θολή.

«Δεν γνωρίζω αν το καταφύγιο υπάρχει ακόμα, αν μπαζώθηκε ή γκρεμίστηκε και θάφτηκε. Όσο για να ξεκινήσουν ενέργειες διατήρησης, ανάδειξης ή αξιοποίησης, δεν φάνηκε να υπήρχε τέτοια πρόθεση», καταλήγει.

Το Newsbomb επικοινώνησε με την πλευρά της εταιρείας που έχει αναλάβει το έργο, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχουμε λάβει απάντηση, την οποία επιφυλασσόμαστε να δημοσιεύσουμε. Το θέμα βρίσκεται σε εξέλιξη.

Διαβάστε επίσης