«Η πράσινη Αθήνα αντεπιτίθεται»: Τι απαντά ο Δήμος για τα «βίαια κλαδέματα» και τις κοπές δέντρων

Σε πρόσφατο ρεπορτάζ του Newsbomb με τίτλο: «Δέντρα «υπό διωγμό» στην Αθήνα: Τα βίαια κλαδέματα και το αίτημα για πραγματικό σχέδιο πρασίνου» αναδείχθηκαν εικόνες και πρακτικές που προκάλεσαν έντονο δημόσιο προβληματισμό: βίαια – όπως τα χαρακτήρισαν κάτοικοι και συλλογικότητες – κλαδέματα, κοπές δέντρων χωρίς επαρκή ενημέρωση, κορμοί που μένουν πίσω σε πεζοδρόμια και άλση, αλλά και η διαχρονική απουσία ενός συνεκτικού, διαφανούς σχεδίου για το αστικό πράσινο.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η αγωνία πολλών πολιτών ότι τα λίγα δέντρα της πόλης – σε μια Αθήνα ήδη επιβαρυμένη από τσιμέντο, κυκλοφορία και θερμικό φορτίο – αντιμετωπίζονται περισσότερο ως «εμπόδιο» παρά ως πολύτιμος πόρος για τη ζωή στην πόλη.

Στο ρεπορτάζ τέθηκαν κρίσιμα ερωτήματα: γιατί βλέπουμε τόσο εκτεταμένα κλαδέματα που αφήνουν δέντρα σχεδόν «γυμνά»; με ποια κριτήρια αποφασίζεται η κοπή; υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο για νέες φυτεύσεις και για την αντικατάσταση των ξερών ή κατεστραμμένων δέντρων; και, κυρίως, πώς διασφαλίζεται ότι η διαχείριση του πρασίνου γίνεται με επιστημονικούς όρους και όχι με αποσπασματικές εργολαβίες;

Στα ερωτήματα αυτά και στις καταγγελίες που ανέδειξε το Newsbomb απαντά τώρα ο αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Πρασίνου του Δήμου Αθηναίων, Γιώργος Π. Αποστολόπουλος. Με τη φράση «η πράσινη Αθήνα αντεπιτίθεται» επιχειρεί να ανατρέψει την εικόνα ότι τα δέντρα είναι «υπό διωγμό» και παρουσιάζει τη δική του εκδοχή για το τι συμβαίνει στις δεντροστοιχίες, στα άλση και στους λόφους της πόλης, μιλώντας για νέο Κανονισμό Πρασίνου, ψηφιακή τεκμηρίωση και χιλιάδες νέες φυτεύσεις.

«Τα δέντρα δεν είναι υπό διωγμό» – Οι «αστικοί μύθοι» και τα social media

Ο Γιώργος Π. Αποστολόπουλος ξεκινά την απάντησή του αναφερόμενος στη «δύσκολη καθημερινότητα», την «απομάκρυνση της εξουσίας από τον άνθρωπο», την «ελλιπή πληροφόρηση» και τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, που – όπως λέει – έχουν την τάση να δημιουργούν τα τελευταία χρόνια «αστικούς μύθους».

«Σύμφωνα με έναν από αυτούς, όπως αναδείχθηκε από ορισμένα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Δήμος Αθηναίων εμφανίστηκε να θέτει τα δέντρα της Αθήνας “υπό διωγμό” με βίαια κλαδέματα και κοπές», σημειώνει. «Γεγονότα που σε καμία περίπτωση δεν ευσταθούν», προσθέτει, υποστηρίζοντας ότι «ο Δήμος και ειδικά η σημερινή δημοτική αρχή έχει θέσει τα δέντρα της πόλης σε καθεστώς υψηλής προστασίας με προτεραιότητα όχι μόνο τη διατήρηση αλλά και την αύξηση του αριθμού τους».

Αναγνωρίζει ότι «είναι αξιοσημείωτη η ευαισθησία» που – όπως λέει – «καλοπροαίρετα θέτει σε πρώτο πλάνο την αστική φύση», αλλά επιμένει ότι «είναι απαραίτητο να αποκαθίσταται και η αλήθεια», ιδίως σε μια πόλη με «λιγοστό πράσινο, πολύ τσιμέντο» και με την κλιματική αλλαγή να «καραδοκεί».

Ο αντιδήμαρχος κάνει ένα βήμα πίσω στο χρόνο, μιλώντας για «πέτρινα χρόνια» ή, όπως διορθώνει, «τσιμεντένια χρόνια» στην Αθήνα, με ευθείες αιχμές για τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε το πράσινο στο παρελθόν.

«Θέλω να είμαι ειλικρινής, χωρίς πολιτικές σκοπιμότητες», σημειώνει. «Για παράδειγμα, αν και η προηγούμενη δημοτική αρχή είχε στην εργαλειοθήκη της μία θηριώδη εργολαβία ύψους δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, τα αποτελέσματα δεν ήταν ανάλογα των προσδοκιών. Τα δέντρα που φυτεύτηκαν ήταν λιγότερα από 5.000». Κατά τον ίδιο, δεν υπήρξε μέριμνα για ενίσχυση της Διεύθυνσης Πρασίνου, «που φθίνει σε προσωπικό», παρότι – όπως λέει – «η τότε κυβέρνηση θα μπορούσε να είναι ευνοϊκή για τις απαραίτητες προσλήψεις».

Συμπληρώνει ότι περίπου 5.000 μουριές ξεράθηκαν από το «Κινέζικο σκαθάρι», σε συνδυασμό με συνεχείς κλαδεύσεις που τις καθιστούσαν ευάλωτες, ενώ «χιλιάδες άλλα δέντρα κείτονταν διαχρονικά ξερά και πεσμένα σε λόφους και άλση», είτε λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων είτε από έξαρση ασθενειών.

Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρδευτικά δίκτυα σε χώρους όπως ο Λυκαβηττός ή το άλσος Ευελπίδων «δεν επισκευάστηκαν ούτε επεκτάθηκαν», ενώ η εικόνα στις δεντροστοιχίες των πεζοδρομίων ήταν απογοητευτική: «Έπρεπε να συναφθεί μία συμφωνία με την Ανάπλαση Α.Ε. για την επαναφύτευση μέρους αυτών, που τελικά ξεκίνησε και ολοκληρώθηκε επί δικής μας θητείας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, «φυτεύτηκαν βεβιασμένα πλατάνια στην Πανεπιστημίου εκτός φυτευτικής περιόδου», ενώ κάτι ανάλογο συνέβη με τις μεταφυτεύσεις από τα εργοτάξια του μετρό, με «δυσμενή αποτελέσματα» για τα δέντρα. Την ίδια στιγμή «χιλιάδες πρέμνα (κομμένοι κορμοί) δεν είχαν απομακρυνθεί», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για «το περιβάλλον, την αισθητική και την ασφάλεια».

Ως «κορυφή του παγόβουνου» περιγράφει τα παραπάνω, υποστηρίζοντας ότι «βασικά ζητήματα που αφορούσαν την τεκμηρίωση, την οργάνωση, τις καταγραφές, τις βασικές υποδομές, την καινοτομία και τις νέες ιδέες παρέμειναν στο περιθώριο», ενώ δόθηκε προτεραιότητα σε «μεγαλεπήβολα έργα» που δημιούργησαν «προβλήματα στον αστικό ιστό» – αναφέροντας ενδεικτικά την κατάσταση στην Πανεπιστημίου, στο λόφο του Στρέφη και σε άλλους πράσινους χώρους όπου εγκαταστάθηκαν κοντέινερ.

Παρόλα αυτά, δηλώνει ότι «οφείλουμε να αναγνωρίσουμε και κάποια θετικά βήματα» από το παρελθόν, όπως τα πάρκα τσέπης, την ενίσχυση του πρασίνου σε ορισμένα σημεία και τις κλαδεύσεις – «αν και σε κάποιες περιπτώσεις ακραίες», όπως παραδέχεται.

Νέος Κανονισμός Πρασίνου και ψηφιακή τεκμηρίωση

Περνώντας στο παρόν, ο Γιώργος Π. Αποστολόπουλος περιγράφει δύο βασικές αφετηρίες της σημερινής δημοτικής πολιτικής για το πράσινο:

«Με την ανάληψη των αρμοδιοτήτων μας ως νέα δημοτική αρχή, επικεντρωθήκαμε ευθύς εξαρχής σε δύο βασικές αφετηρίες της πράσινης πολιτικής που υλοποιούμε σήμερα», αναφέρει. «Αφενός στη θέσπιση ενός πρότυπου Κανονισμού Πρασίνου, που να ενσωματώνει όχι μόνο την κείμενη νομοθεσία, αλλά να προβλέπει και υψηλής ποιότητας προστασία των δέντρων. Αφετέρου στη δημιουργία ενός ψηφιακού εργαλείου τεκμηρίωσης, μιας εφαρμογής προσβάσιμης σε όλους που δίνει τη δυνατότητα διαφανούς και συμμετοχικής ενημέρωσης σχετικά με τις φυτεύσεις στην πόλη».

Όπως επισημαίνει, με τον Κανονισμό εγκρίθηκαν «καινοτόμες διατάξεις» που αφορούν, μεταξύ άλλων, «τη ρύθμιση του ισοζυγίου πρασίνου υπέρ της αύξησης του αριθμού των δέντρων», την «προαγωγή του εθελοντισμού και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης», την «κατοχυρωμένη θέση δέντρου», την προστασία δέντρων «ιδιαίτερης βοτανικής, ιστορικής, θρησκευτικής, μορφολογικής, ηλικιακής και αισθητικής αξίας», τη δημιουργία Ειδικού Μητρώου Δέντρων, τις «ορθολογικές κλαδεύσεις» και την ενίσχυση των μεταφυτεύσεων έναντι των κοπών, καθώς και την «αύξηση των ποινών για βανδαλισμούς κατά του πρασίνου της πόλης».

12.910 νέα δέντρα, microforest και νέα πάρκα

Ο αντιδήμαρχος υποστηρίζει ότι ο Δήμος έχει ξεκινήσει «συγκροτημένο σχεδιασμό των φυτεύσεων», με αποτέλεσμα – όπως λέει – να έχουν φυτευτεί μέχρι στιγμής 12.910 δέντρα. «Πετύχαμε αυτά να ποτίζονται είτε με επέκταση των αρδευτικών συστημάτων είτε με βυτιοφόρα, παρά τους συνεχείς βανδαλισμούς που υφίστανται οι υποδομές», σημειώνει.

Αναφέρεται συγκεκριμένα:

• στο πρώτο microforrest στην Ελλάδα, στον λόφο της Αλεπότρυπας στην Κυψέλη, «ένα συμπυκνωμένο δάσος με 850 δέντρα και 3.997 θάμνους», με τη συνδρομή της L’Oreal,

• στο «Γραμμικό πάρκο» με περίπου 150 δέντρα και εκατοντάδες θάμνους στις οδούς Δέκλερη και Κάλβου, πίσω από τον Άρειο Πάγο,

• στη δημιουργία νέου πάρκου στην οδό Βόλβης στη Ριζούπολη, με 118 δέντρα, 535 θάμνους, 14 παγκάκια, γκαζόν, μονοπάτια και κορμοδέματα αντιστήριξης,

• σε ένα mini park στη γωνία Ακακίου και Ηπείρου, με την αρωγή της ΔΕΗ,

• και στο «μικρό λεμονοδάσος» στο Κουκάκι, με 50 λεμονιές, σε συνεργασία με την Amita.

Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ότι ενισχύθηκε το πράσινο σε συνεργασία με εθελοντικούς φορείς όπως η We4all, με «εκτεταμένες φυτεύσεις» στον Λυκαβηττό, στο λόφο Στρέφη, στα άλση Ευελπίδων, Ιλισίων, Θησείου, στο λόφο Κολωνού, στα άλση Μητροπέτροβα-Πολυγώνου, Χωροφυλακής, Παγκρατίου, στην περιοχή της Γκράβας, στον περιφερειακό Φιλοπάππου και σε «δεκάδες άλλα σημεία», καθώς και σε σχολεία της Αθήνας.

Ως «δυσκολότερο εγχείρημα» χαρακτηρίζει ο Γιώργος Π. Αποστολόπουλος την αντικατάσταση των ξερών δέντρων που είχαν συσσωρευτεί επί δεκαετίες στα πεζοδρόμια.

Παρουσιάζει πρόγραμμα «έγχυσης φαρμακευτικού σκευάσματος σε 8.000 μουριές» για την αντιμετώπιση του καταστροφικού Κινέζικου σκαθαριού, καθώς και των προσβολών σε νεραντζιές, ιβίσκους, κουτσουπιές και άλλα είδη.

Προσθέτει ότι ο Δήμος υποδέχθηκε τέσσερα υπεραιωνόβια ελαιόδεντρα, ηλικίας 400 έως 800 ετών, από την ΕΡΓΟΣΕ, και παράλληλα επιχειρεί να αποκαταστήσει «φυσικά τοπόσημα» με φυτεύσεις πλατάνων στους «αθέατους πλέον ποταμούς της πόλης», την επαναφύτευση της ιστορικής «λεύκας της πλατείας Βάθης» και τη φύτευση νέων ειδών, όπως περγαμοντιές, λεμονιές, μπανανιές, ταπεμπούγιες, μανόλιες, παβλόνιες, φλαμουριές, μποχίνιες και φίκους ροδίτικους, που – όπως λέει – «προσφέρουν οξυγόνο, δροσιά και αισθητική αναβάθμιση».

«Δεν γίνονται καρατομήσεις» – Πώς δικαιολογεί τα κλαδέματα και τις κοπές

Σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία – τα κλαδέματα και τις κοπές – ο αντιδήμαρχος επιμένει ότι όλα γίνονται με βάση τον Κανονισμό Πρασίνου και υπό την καθοδήγηση γεωπόνων.

«Όσο αφορά τον έλεγχο βλάστησης, όλες οι κλαδεύσεις γίνονται σύμφωνα με αυτά που ορίζονται στον Κανονισμό Πρασίνου και υπό την καθοδήγηση του επιστημονικού προσωπικού, δηλαδή των γεωπόνων», σημειώνει. «Τα φυλλοβόλα στην κατάλληλη εποχή. Τα ασθενή και όσα δημιουργούν οχλήσεις σε υποδομές, καλώδια, σωληνώσεις, μπαλκόνια, υπό προϋποθέσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Το ίδιο και τα αειθαλή», προσθέτει.

Τονίζει ότι «σε καμία περίπτωση δεν γίνονται καρατομήσεις» και ότι «τα δέντρα που κόβονται και αφαιρούνται αφορούν επικινδυνότητες και έχουν ελεγχθεί από τους αρμόδιους γεωπόνους».

«Δυστυχώς η συντριπτική πλειονότητα των κομμένων προϋπήρχε», αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι «κανείς δεν ξύπνησε ένα πρωί διαπιστώνοντας ότι υπάρχουν χιλιάδες κορμοί στους δρόμους», αλλά και ότι «κανείς δεν μπορεί να τα αντικαταστήσει εν μία νυκτί». «Η προσπάθεια όμως βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη», σημειώνει.

Συνεργασία με ANIMA, Ορνιθολογική και μελισσοκόμους - Κάλεσμα στους πολίτες

Ο Γιώργος Π. Αποστολόπουλος κάνει ειδική αναφορά στις συνεργασίες με οργανώσεις όπως η ANIMA, η Ορνιθολογική Εταιρεία και ο Σύλλογος Μελισσοκόμων Νομού Αττικής.

«Κοινός μας σκοπός είναι η ορθή διαχείριση και η διάσωση φωλιών από δέντρα που πρέπει να κλαδευτούν ή να κοπούν», εξηγεί, ώστε «να μην ξαναζήσουμε θλιβερές στιγμές του παρελθόντος με πουλάκια και αυγά πεταμένα στα πεζοδρόμια», αλλά και να προστατευθούν τα άγρια μελίσσια της πόλης.

Κλείνοντας, ο αντιδήμαρχος απευθύνει κάλεσμα σε όσους εκφράζουν – κυρίως μέσα από το διαδίκτυο – την ανησυχία τους για το αστικό πράσινο.

«Τέλος, σε συνδυασμό με όλη την προαναφερθείσα προσπάθεια, καλούμε όλες τις ευαισθητοποιημένες κοινωνικές δυνάμεις του διαδικτύου να υλοποιήσουν το δημιουργικό τους πάθος, συμμετέχοντας ενεργά σε φυτεύσεις ή να συμβάλλουν στην προστασία των αρδευτικών συστημάτων που βανδαλίζονται σχεδόν καθημερινά από άγνωστους», σημειώνει.

Η συζήτηση, πάντως, γύρω από τα δέντρα της Αθήνας και τον τρόπο που ο Δήμος τα διαχειρίζεται – από τα κλαδέματα έως τις νέες φυτεύσεις – αναμένεται να συνεχιστεί, με τους πολίτες να ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή και τον Δήμο να απαντά ότι «η πράσινη Αθήνα αντεπιτίθεται», αφήνοντας – όπως λέει – πίσω τα «τσιμεντένια χρόνια».

Διαβάστε επίσης