Για πρώτη φορά διεθνώς, οι Έλληνες ερευνητές κατάφεραν να «χαρτογραφήσουν» τρισδιάστατα ένα μεσοαστρικό μοριακό νέφος αερίων και σκόνης, δηλαδή μια περιοχή όπου γεννιούνται νέα άστρα, καθώς ανακάλυψαν ότι το μαγνητικό πεδίο του δονείται σαν καμπάνα. 'Ανοιξαν έτσι τον δρόμο για την επίλυση ενός από τα μεγαλύτερα μυστήρια στην αστροφυσική: Τι καθορίζει τον αριθμό και το είδος των άστρων και των πλανητών που δημιουργούνται στο γαλαξία μας;

Η ανακάλυψη, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science», ήταν ο πυρήνας της διδακτορικής διατριβής του δρος Άρη Τρίτση, την οποία ολοκλήρωσε στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Κρήτης υπό την επίβλεψη του καθηγητή . Βασίστηκε σε θεωρητικές και πειραματικές μελέτες των δύο ερευνητών στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και στο ΙΤΕ, καθώς επίσης και σε δεδομένα από τη διαστημική αποστολή Herschel του Eυρωπαϊκού Διαστημικού Οργανισμού (ESA).

(Ο Άρης Τρίτσης)

Α.Τρίτσης

«Η διαδικασία της αστρογένεσης παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα προβλήματα στην αστροφυσική» δήλωσε ο κ. Τάσσης στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Γνωρίζουμε ότι τα αστέρια γεννιούνται σε μεσοαστρικά νέφη αερίου 'αστρονομικών' διαστάσεων, όμως τί ακριβώς συμβαίνει για να φτάσουμε από το νέφος σε άστρα όπως ο Ήλιος μας, καθώς και στους πλανήτες, είναι ακόμη μυστήριο. Τι καθορίζει αν ένα νέφος θα φτιάξει πολλά μικρά άστρα ή λίγα μεγάλα; Τι ποσοστό από το αέριο του νέφους θα μετατραπεί σε αστέρια και πόσο θα ανακυκλωθεί;»

Οι φυσικές διεργασίες που καθορίζουν τη διαδικασία της αστρογένεσης, αφήνουν το αποτύπωμά τους στο τρισδιάστατο σχήμα των νεφών αυτών. Αυτά τα ίχνη θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να αποκρυπτογραφήσουν τις φυσικές διεργασίες της γέννησης των άστρων. Όμως αυτό ήταν ως τώρα αδύνατο, καθώς ακόμη και τα πλέον προηγμένα τηλεσκόπια μπορούν να χαρτογραφήσουν μονάχα τη δισδιάστατη προβολή των νεφών στον ουρανό και όχι την τρισδιάστατη δομή τους.

Αυτή ακριβώς είναι η «πρωτιά» των Ελλήνων ερευνητών. Μελέτησαν την περίπτωση του Musca, ενός μεγάλου απομονωμένου νέφους, ορατού από το νότιο ημισφαίριο της Γης, που μοιάζει στον ουρανό με λεπτό κύλινδρο σαν βελόνα. Το νέφος, που αποτελείται κυρίως από μοριακό υδρογόνο και βρίσκεται σε απόσταση 570 ετών φωτός από τη Γη λίγω κάτω από τον αστερισμό του Σταυρού του Νότου, έχει μήκος περίπου 27 ετών φωτός και βάθος 20 ετών φωτός, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών.

(Ο Κώστας Τάσσης)

Κ.Τάσσης

Οι Έλληνες επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το μαγνητικό πεδίο του Musca δονείται ολόκληρο, παράγοντας ήχους, οι συχνότητες των οποίων αποκαλύπτουν το πραγματικό τρισδιάστατο σχήμα του, όπως ακριβώς οι συχνότητες ενός μουσικού οργάνου: άλλος ο ήχος από ένα μικρό ταμπούρλο και άλλος από ένα μεγάλο τύμπανο. Με τον ίδιο περίπου τρόπο υπολόγισαν ότι το πλάτος του είναι συγκρίσιμο με το ορατό μήκος του νέφους στον ουρανό.

«Το Musca είναι το μεγαλύτερο αντικείμενο στον Γαλαξία που πάλλεται ολόκληρο», σύμφωνα με τον κ.Τρίτση, ο οποίος είναι σήμερα μεταδιδακτορικός υπότροφος στη Σχολή Αστρονομίας και Αστροφυσικής του Εθνικού Πανεπιστημίου της Αυστραλίας (ANU) στην Καμπέρα. «Η γνώση του τρισδιάστατου σχήματος των νεφών θα βελτιώσει σημαντικά την κατανόησή μας γι' αυτά τα 'μαιευτήρια' άστρων και τη γέννηση του δικού μας ηλιακού συστήματος. Το Musca μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί ως εργαστήριο για τον έλεγχο των θεωριών σχετικά με το σχηματισμό των άστρων και της σκόνης».

Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Τάσσης, «αυτή είναι η πρώτη φορά που διακρίναμε το "τραγούδι" ενός αντικειμένου τέτοιου μεγέθους, το πρώτο αντικείμενο στο Γαλαξία για το οποίο αναγνωρίστηκαν τέτοιες χαρακτηριστικές συχνότητες μαγνητικών δονήσεων. Είναι επίσης η πρώτη φορά που το "μαγνητικό τραγούδι" ενός νέφους χρησιμοποιήθηκε για την αποκρυπτογράφηση του πραγματικού του σχήματος. Είναι ιδιαίτερη χαρά για μας ότι αυτή η έρευνα πραγματοποιήθηκε όχι μόνο από Έλληνες επιστήμονες, αλλά και εντός Ελλάδας, στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και το ΙΤΕ, και είναι αποτέλεσμα μιας διδακτορικής διατριβής που εκπονήθηκε εξ ολοκλήρου στη χώρα μας».

nebula star copy

«Ήταν μεγάλη έκπληξη» συμπλήρωσε ο κ. Τάσσης «καθώς το Musca θεωρείτο έως τώρα από όλους τους αστροφυσικούς το πρότυπο του λεπτού κυλινδρικού νέφους. Το 'τραγούδι' του απέδειξε ότι αντίθετα έχει σχήμα τηγανίτας, απλώς τυχαίνει να το βλέπουμε από τη λεπτή του πλευρά. Το σχήμα αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι το μαγνητικό πεδίο του Γαλαξία παίζει ενεργό ρόλο στο σχηματισμό και στη δομή των μεσοαστρικών νεφών. Αυτή η ανακάλυψη μας επέτρεψε να προσομοιώσουμε τη δομή του με λεπτομέρεια, ανοίγοντας έτσι το δρόμο σε όσους επιστήμονες επιθυμούν να το χρησιμοποιήσουν ως ένα υποδειγματικό 'εργαστήριο', όπου μπορούμε να μελετήσουμε τη διαδικασία της αστρογένεσης με μεγαλύτερη λεπτομέρεια από ποτέ».

Η πρωτοποριακή ερευνητική εργασία στο πεδίο της μαγνητικής αστροσεισμολογίας χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκά προγράμματα (FP7 Marie Curie, ERC-CoG και REGPOT) και έκανε χρήση του υπερυπολογιστή Metropolis HPC στο Κέντρο Κβαντικής Πολυπλοκότητας και Νανοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης. Οι ερευνητές θα αναζητήσουν στο μέλλον και άλλα μοριακά νέφη που «τραγουδάνε» όπως το Musca.

Διαβάστε την επιστημονική δημοσίευση στο εξής link.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters

Συνταγή για κέικ μπανάνας διπλά σοκολατένιο - Ιδανικό και για σχολικό κολατσιό

04 Ιουν 2020 05:43

Κορονοϊός στις ΗΠΑ: 919 θάνατοι σε 24 ώρες

04 Ιουν 2020 05:31

Κορονοϊός στο Μεξικό: Θλιβερό ρεκόρ με 1.092 νεκρούς σε 24 ώρες - Πάνω από 100.000 τα κρούσματα

04 Ιουν 2020 05:15

Αθήνα - Πορεία για τον Τζορτζ Φλόιντ: Μολότοφ, χημικά, σπασμένες βιτρίνες και 12 προσαγωγές

04 Ιουν 2020 05:00

Η Ηλιάνα Παπαγεωργίου μετακόμισε με τον Snik - Δείτε τον υπέροχο κήπο τους!

04 Ιουν 2020 04:40

e-ΕΦΚΑ: Αναρτήθηκαν τα ειδοποιητήρια εισφορών Απριλίου - Μέχρι τις 10 Ιουνίου για έκπτωση 25%

04 Ιουν 2020 04:20

ΟΑΕΔ - Κοινωφελής εργασία: Έρχονται 1.000 προσλήψεις στις Μητροπόλεις

04 Ιουν 2020 04:00

Κορονοϊός στη Χιλή: Αυξάνονται τα θύματα - Παρατείνεται για 4η εβδομάδα το lockdown στο Σαντιάγο

04 Ιουν 2020 03:45

GNTM: Η Μαρία η αγρότισσα ντύθηκε νυφούλα και ο γαμπρός είναι... λεβέντης!

04 Ιουν 2020 03:30

H νέα σειρά που θα ταράξει τα νερά!

04 Ιουν 2020 03:20

Φανταστικές ιδέες για να αξιοποιήσετε τα επιτραπέζια παιχνίδια των παιδιών (vid)

04 Ιουν 2020 03:08

Τζορτζ Φλόιντ - Τραμπ: Δεν πιστεύω ότι θα χρειαστεί ο στρατός για την καταστολή των διαδηλώσεων

04 Ιουν 2020 03:00

ΟΠΕΚΕΠΕ: Πληρωμές ύψους 2,6 εκατ. ευρώ σε εκατοντάδες δικαιούχους (pics)

04 Ιουν 2020 02:50

Τρομακτική: Δεν θα πιστεύεις πόσα κιλά ζυγίζει αυτή η μπριζόλα!

04 Ιουν 2020 02:35

Δήμητρα Ματσούκα: Οι βουτιές στη Βουλιαγμένη και το σέξι μαγιό! (Photos)

04 Ιουν 2020 02:20

Συνεχίζεται η δυναμική άνοδος στη Wall Street - Κέρδη για το πετρέλαιο

04 Ιουν 2020 02:15

Βουλή: Υπερψηφίστηκε το αγροτικό νομοσχέδιο

04 Ιουν 2020 02:00

Μεγαλώνοντας παιδιά που είναι ενάντια στον ρατσισμό (vids)

04 Ιουν 2020 01:45

Έφτιαξαν όχημα με δικό του... πιάνο!

04 Ιουν 2020 01:30

Γερμανία: Η Μέρκελ ανακοίνωσε πακέτο στήριξης 130 δισ. για την οικονομία

04 Ιουν 2020 01:15

Κορονοϊός - Γιατρός του Λευκού Οίκου: Δεν υπήρξε παρενέργεια από την υδροξυχλωροκίνη στον Τραμπ

04 Ιουν 2020 01:00

Τζορτζ Φλόιντ: Άλλαξε το κατηγορητήριο για τον Σόβιν - Εντάλματα σύλληψης για τους αστυνομικούς

04 Ιουν 2020 00:45

Έξι ερωτήσεις για την ανάρρωση μετά τον τοκετό και οι απαντήσεις τους

04 Ιουν 2020 00:40

Αρτηριακή πίεση στα 30-40: Οι τιμές που προβλέπουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο (έρευνα)

04 Ιουν 2020 00:30

Προσοχή: Ποιοι άντρες είναι περίεργοι με τον ύπνο;

04 Ιουν 2020 00:25

Σήμερα 04/06: Άκου και την άλλη πλευρά

04 Ιουν 2020 00:10

Σαν σήμερα το 2007 «έφυγε» ο ηθοποιός και κωμικός Σωτήρης Μουστάκας

04 Ιουν 2020 00:00

Τουρκικά ΜΜΕ: Άρχισαν και πάλι οι μεταναστευτικές ροές στον Έβρο - Κινητικότητα στην Αδριανούπολη

03 Ιουν 2020 23:50

Λίβερπουλ: Πώς είναι η ατμόσφαιρα στη φανατική Θύρα!

03 Ιουν 2020 23:50

Ολλανδία: Χαλαρώνει τις προειδοποιήσεις για τουριστικά ταξίδια στην Ευρώπη

03 Ιουν 2020 23:45

Κορονοϊός: 382.016 νεκροί και πάνω από 6,4 εκατ. κρούσματα σε όλο τον κόσμο

03 Ιουν 2020 23:41

Θυμάστε τον Πρόδρομο του Big Brother - Δείτε πώς είναι σήμερα (pics)

03 Ιουν 2020 23:39

Επίδομα παιδιού: Πότε επαναλειτουργεί η πλατφόρμα του ΟΠΕΚΑ για υποβολή αιτήσεων

03 Ιουν 2020 23:35

Μεγάλη προσοχή! Αυτή η εικόνα μπορεί να «μπλοκάρει» το κινητό σας

03 Ιουν 2020 23:34

Σταϊκούρας: Πιθανή νέα έκδοση ομολόγου το προσεχές δίμηνο

03 Ιουν 2020 23:30

Ξύπνησε και πήγε να πιει καφέ: Αυτό που είδε θα της μείνει αξέχαστο (pics)

03 Ιουν 2020 23:25

Μικρή Μαντλίν: Ραγδαίες εξελίξεις - Γερμανός παιδόφιλος πίσω από την εξαφάνισή της;

03 Ιουν 2020 23:25

Qatar Airways: Ανακοίνωση για τα 12 κρούσματα κορονοϊού που ήρθαν Ελλάδα

03 Ιουν 2020 23:24

Επίθεση με βιτριόλι: Αποκαλύφθηκε το «μυστικό» της μαυροντυμένης (vid)

03 Ιουν 2020 23:22

Οι νέοι κανόνες λειτουργίας σε μπαρ, εσωτερικούς χώρους και γυμναστήρια

03 Ιουν 2020 23:18