SIZO-2: Μέσα στις φυλακές βασανιστηρίων της Ρωσίας - Από ηλεκτροσόκ μέχρι «μάσκες ελέφαντα»

Ένα ρωσικό κέντρο προφυλάκισης, που πριν από τον πόλεμο φιλοξενούσε γυναίκες, παιδιά και ανηλίκους, μετατράπηκε μετά τον Φεβρουάριο του 2022 σε τόπο συστηματικών βασανιστηρίων για Ουκρανούς αιχμαλώτους, σύμφωνα με μαρτυρίες και διεθνείς αναφορές.

Πρόκειται για το διαβόητο SIZO-2 στο Ταγκανρόγκ, το οποίο, από χώρο κράτησης περίπου 400 Ρώσων κρατουμένων, γέμισε μέσα σε λίγους μήνες με Ουκρανούς πολίτες και στρατιώτες, που μεταφέρονταν δεμένοι και με δεμένα μάτια πάνω σε στρατιωτικά φορτηγά με το σύμβολο «Ζ».

Οι κρατούμενοι περιγράφουν ένα καθεστώς ωμής βίας, εξευτελισμού και συστηματικών βασανιστηρίων, που περιλαμβάνει εικονικούς πνιγμούς με νερό, ηλεκτροσόκ, ξυλοδαρμούς, ασφυξία και εξαναγκασμό σε στάσεις που προκαλούν έντονο πόνο.

Σε αρκετές περιπτώσεις, οι δεσμοφύλακες επανέφεραν τη διαβόητη «μάσκα του ελέφαντα», ένα αυτοσχέδιο μέσο βασανισμού που περιορίζει δραστικά τη ροή οξυγόνου, προκαλώντας ασφυξία. Η πρακτική αυτή είχε χρησιμοποιηθεί και σε «στρατόπεδα φιλτραρίσματος» στην κατεχόμενη Χερσώνα.

Μαρτυρίες από την κόλαση του SIZO-2

Ο Ντάνιλο, συγκρατούμενος του Ουκρανού στρατιώτη Βίκτορ Μπιλέτσκι από την 406η Ταξιαρχία Πυροβολικού, υπέστη αυτό το βασανιστήριο.

Ο Μπιλέτσκι περιέγραψε: «Του φόρεσαν αντιασφυξιογόνα μάσκα και τον υπέβαλαν σε ηλεκτροσόκ για να επιταχύνουν την ασφυξία. Μόλις άρχισε να χάνει τις αισθήσεις του, του έβγαζαν τη μάσκα. Δεν τον άφηναν να πεθάνει. Ήθελαν να τον κάνουν να υποφέρει».

Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, από την έναρξη του πολέμου περίπου 15.000 άμαχοι έχουν συλληφθεί και κρατηθεί από τις ρωσικές δυνάμεις. Περίπου 1.800 παραμένουν ακόμη σε κέντρα κράτησης, όπου καταγγέλλεται ότι υφίστανται «εκτεταμένα και συστηματικά βασανιστήρια».

Στο SIZO-2, οι κρατούμενοι οδηγούνται συχνά σε ειδικά διαμορφωμένο δωμάτιο βασανιστηρίων. Εκεί, τους δένουν με χειροπέδες ανάποδα, σε εμβρυακή στάση, με τα γόνατα δεμένα σε μεταλλική ράβδο, και επί 10 έως 15 λεπτά τους ξυλοκοπούν άγρια.

Ο αιχμάλωτος πολέμου Ολεξάντρ Μαξίμτσουκ, που πέρασε συνολικά 21 μήνες στο κολαστήριο του Ταγκανρόγκ σε δύο διαφορετικές περιόδους, κατέγραψε ότι οι κρατούμενοι υπέφεραν από ασφυξία, αδιάκοπους ξυλοδαρμούς, ηλεκτροσόκ, αλλά και μια πρακτική κατά την οποία τους τύλιγαν από το κεφάλι ως τα πόδια με κολλητική ταινία και στη συνέχεια κάθονταν πάνω τους, χρησιμοποιώντας τους ως «ανθρώπινα έπιπλα».

Απειλές, εγκαύματα και ακρωτηριασμός της αξιοπρέπειας

Ο αρχίατρος μιας ουκρανικής ταξιαρχίας πεζοναυτών, Βολοντίμιρ Λαμπούζοφ, μεταφέρθηκε στο Ταγκανρόγκ τον Απρίλιο του 2022.

Θυμάται πως τον ανάγκασαν να μπει στο λεβητοστάσιο και τον έσπρωξαν μέχρι τη μέση μέσα σε καμίνι που χρησιμοποιούνταν για τη θέρμανση νερού. Στη συνέχεια τον πέταξαν πάνω στο τραπέζι κοπής κρέατος της κουζίνας και τον απείλησαν με μαχαίρι.

Ο Ρόμαν Βασίλιοβιτς Γκορίλικ, ένας από τους 74 κρατουμένους που απελευθερώθηκαν σε ανταλλαγή αιχμαλώτων στις 31 Μαΐου 2024, είχε συλληφθεί τον Μάρτιο του 2022.

Όταν επέστρεψε στην Ουκρανία, ήταν σοβαρά εξαντλημένος, με το σώμα του καλυμμένο από σημάδια που έμοιαζαν με εγκαύματα και πληγές από βασανιστήρια.

Μαζικοί τάφοι και θάλαμοι φρίκης

Την ίδια στιγμή, Ουκρανοί στρατιώτες που απελευθέρωσαν περιοχές στο Μικολάιβ και τη Χερσώνα αποκάλυψαν σκοτεινούς θαλάμους βασανιστηρίων και μαζικούς τάφους.

Στην πόλη Μπερισλάβ της Χερσώνας, ερευνητές εντόπισαν τρεις σκελετούς με σπασμένα κρανία σε υπόγειο κελάρι, τους οποίους οι αρχές αποδίδουν σε αμάχους που πέθαναν κατά τη ρωσική κατοχή.

Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα είχε δηλώσει τότε: «Κερδίζουμε μάχες στο πεδίο, αλλά ο πόλεμος συνεχίζεται. Κάθε φορά που απελευθερώνουμε έδαφος από τον ρωσικό στρατό, βρίσκουμε δωμάτια βασανιστηρίων και μαζικούς τάφους με αμάχους που βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν».

Και πρόσθεσε: «Δεν είναι εύκολο να συνομιλείς με ανθρώπους που έχουν κάνει τέτοια πράγματα. Όμως κάθε πόλεμος τελειώνει με τη διπλωματία και η Ρωσία πρέπει να προσέλθει σε συνομιλίες με καλή πίστη».