Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν γιγαντιαίες πέτρινες «πύλες» 7.000 ετών στην Αραβία
Πρόκειται για τεράστιες πέτρινες κατασκευές ηλικίας περίπου 7.000 ετών, γνωστές ως «mustatils», των οποίων ο σκοπός παραμένει μέχρι σήμερα ασαφής
Snapshot
- Στην Αραβική Χερσόνησο ανακαλύφθηκαν πέτρινες κατασκευές ηλικίας περίπου 7.000 ετών, γνωστές ως «mustatils», με ασαφή σκοπό.
- Τα mustatils αποτελούνται από δύο μεγάλες πέτρινες πλατφόρμες συνδεδεμένες με μακριούς, χαμηλούς τοίχους και δεν έχουν εμφανείς εισόδους ή σημεία πρακτικής χρήσης.
- Η κατασκευή τους απαιτούσε συνεργασία πολλών ομάδων και πιθανότατα συνδέεται με τελετουργικές ή κοινωνικές δραστηριότητες.
- Τα ευρήματα οστών ζώων και γεωμετρικών σχεδίων υποδηλώνουν ότι οι mustatils χρησιμοποιούνταν για θρησκευτικές ή τελετουργικές πράξεις.
- Η κατασκευή τους συνέβη σε μια περίοδο κλιματικής μετάβασης στην Αραβία, όταν το περιβάλλον άλλαζε από υγρό σε πιο ξηρό.
Μια εντυπωσιακή αρχαιολογική ανακάλυψη στην Αραβική Χερσόνησο έρχεται να αλλάξει όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τις πρώιμες ανθρώπινες κοινωνίες της περιοχής. Πρόκειται για τεράστιες πέτρινες κατασκευές ηλικίας περίπου 7.000 ετών, γνωστές ως «mustatils», των οποίων ο σκοπός παραμένει μέχρι σήμερα ασαφής.
Τα πρώτα ίχνη τους εντοπίστηκαν μόλις το 2017 μέσω δορυφορικών εικόνων. Έκτοτε, έχουν καταγραφεί εκατοντάδες τέτοιες δομές στο βόρειο τμήμα της Αραβικής Χερσονήσου, κυρίως κοντά στην έρημο Nefud, γεγονός που δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο αλλά για μια ευρέως διαδεδομένη πρακτική της εποχής.
Μνημειακές κατασκευές χωρίς σαφή χρήση
Με την πρώτη ματιά, τα mustatils μοιάζουν απλά στη σύλληψή τους. Αποτελούνται από δύο μεγάλες πέτρινες πλατφόρμες που συνδέονται με μακριούς, στενούς τοίχους, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 600 μέτρα σε μήκος. Οι τοίχοι είναι χαμηλοί, κάτω από μισό μέτρο, και δεν διαθέτουν εμφανείς εισόδους, στοιχείο που εντείνει το μυστήριο γύρω από τη λειτουργία τους.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Holocene, δεν εντοπίστηκαν εργαλεία ή άλλα αντικείμενα καθημερινής χρήσης στους χώρους αυτούς, γεγονός που αποκλείει την πρακτική τους αξιοποίηση, όπως για παράδειγμα για φύλαξη ζώων ή αποθήκευση νερού. Η κατασκευή τους, ωστόσο, ακολουθεί κοινό μοτίβο: μεγάλες πέτρες τοποθετούνταν κάθετα στο έδαφος για να σχηματίσουν το περίγραμμα και στη συνέχεια γεμίζονταν με μικρότερους λίθους, κάτι που υποδηλώνει συντονισμένη δράση διαφορετικών ομάδων.
Κατασκευές σε μια πιο «πράσινη» Αραβία
Η χρονολόγηση των mustatils βασίζεται σε ευρήματα όπως κάρβουνα, που εντοπίστηκαν σε μία από τις δομές και δείχνουν ηλικία περίπου 7.000 ετών. Εκείνη την περίοδο, η Αραβία βρισκόταν σε μια εντελώς διαφορετική φάση από τη σημερινή, κατά τη διάρκεια της λεγόμενης African Humid Period, όταν οι βροχοπτώσεις ήταν αυξημένες και η περιοχή καλυπτόταν από εκτεταμένα λιβάδια.
Ωστόσο, η υγρή αυτή περίοδος άρχισε να υποχωρεί περίπου πριν από 8.000 χρόνια, οδηγώντας σταδιακά σε πιο ξηρές συνθήκες. Οι mustatils φαίνεται να κατασκευάστηκαν ακριβώς σε αυτή τη μεταβατική εποχή, όταν οι ανθρώπινες κοινότητες αναγκάζονταν να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον που άλλαζε ραγδαία.
Ενδείξεις τελετουργικής χρήσης
Παρότι δεν είχαν πρακτικό χαρακτήρα, οι κατασκευές αυτές δεν ήταν άδειες. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν συγκεντρώσεις οστών ζώων στο εσωτερικό ορισμένων mustatils, τόσο από άγρια είδη όσο και από βοοειδή. Σε μία περίπτωση, βρέθηκε πέτρα με γεωμετρικά σχέδια τοποθετημένη σε εμφανές σημείο πάνω σε πλατφόρμα.
Ο επικεφαλής της έρευνας, Huw Groucutt από το Max Planck Institute for Chemical Ecology, εκτιμά ότι τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την άποψη πως πρόκειται για χώρους τελετουργικής σημασίας. Όπως σημειώνει, πιθανότατα οι χώροι αυτοί χρησιμοποιούνταν για κοινωνικές ή θρησκευτικές δραστηριότητες, όπως θυσίες ζώων ή κοινά γεύματα.
Παράλληλα, μια άλλη ερμηνεία εστιάζει στον ίδιο τον τρόπο κατασκευής τους. Η δημιουργία τόσο μεγάλων δομών απαιτούσε συνεργασία πολλών ανθρώπων, κάτι που ενδέχεται να ενίσχυε τους κοινωνικούς δεσμούς μεταξύ των ομάδων.
Οι mustatils, σύμφωνα με τους ερευνητές, ίσως αποτελούν ένα από τα αρχαιότερα γνωστά παραδείγματα μεγάλης κλίμακας τελετουργικής δραστηριότητας στην ανθρώπινη ιστορία, αποτυπωμένης μέσα από μνημειακές κατασκευές.
