Ο πιο άσχημος καρχαρίας του κόσμου απαθανατίστηκε - «Ούτε η μητέρα του δεν θα τον αγαπούσε»
Οι επιστήμονες εξέταζαν πλάνα που είχαν καταγραφεί κοντά σε ένα υποθαλάσσιο βουνό (seamount) κοντά στο νησί Τζάρβις το 2019, όταν εντόπισαν το εξαιρετικά σπάνιο αυτό ζώο
Snapshot
- Ο καρχαρίας
- καλικάντζαρος εντοπίστηκε ζωντανός στο φυσικό του περιβάλλον δύο φορές, το 2019 κοντά στο νησί Τζάρβις και το 2024 στην Τάφρο της Τόνγκα.
- Η παρατήρηση στην Τάφρο της Τόνγκα έγινε σε βάθος σχεδόν 700 μέτρων μεγαλύτερο από το προηγούμενο γνωστό, καθιστώντας τον βαθύτερα καταγεγραμμένο καρχαρία αυτού του είδους.
- Πρόκειται για ένα σπάνιο είδος που θεωρείται «ζωντανό απολίθωμα» και μέχρι σήμερα είχε παρατηρηθεί μόνο νεκρό, μετά από αλιεία.
- Η νέα καταγραφή διευρύνει το γεωγραφικό εύρος του είδους και επιτρέπει την ένταξή του σε τοπικούς καταλόγους βιοποικιλότητας και διαχείρισης.
- Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω εξερεύνηση και μελέτη του βαθιού ωκεανού, καθώς μεγάλο μέρος του παραμένει ανεξερεύνητο.
Ένας καρχαρίας-καλικάντζαρος (goblin shark) εντοπίστηκε ζωντανός στο φυσικό του περιβάλλον – και μάλιστα όχι μία, αλλά δύο φορές.
Οι επιστήμονες εξέταζαν πλάνα που είχαν καταγραφεί κοντά σε ένα υποθαλάσσιο βουνό (seamount) κοντά στο νησί Τζάρβις το 2019, όταν εντόπισαν το εξαιρετικά σπάνιο αυτό ζώο.
Στη συνέχεια, μια δεύτερη παρατήρηση πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια αποστολής στην Τάφρο της Τόνγκα το 2024.
Μέχρι σήμερα, αυτά τα πλάσματα είχαν παρατηρηθεί μόνο αφού πιάνονταν σε αλιευτικές πετονιές και μεταφέρονταν στην επιφάνεια, όπου πέθαιναν λίγο αργότερα.
Με το μακρύ και χαρακτηριστικό ρύγχος του, το είδος έχει αναμφίβολα μια ασυνήθιστη εμφάνιση, με έναν ερευνητή να αστειεύεται ότι έχει ένα πρόσωπο «που ούτε η ίδια του η μητέρα δεν θα μπορούσε να αγαπήσει».
«Ο καρχαρίας-καλικάντζαρος είναι ένα χαρισματικό πλάσμα των μεγάλων θαλάσσιων βάθων και ποτέ δεν πίστευα ότι θα τον βλέπαμε ζωντανό», δήλωσε ο καθηγητής Άλαν Τζέιμισον, συν-συγγραφέας της μελέτης.
«Δεν ήταν μόνο το γεγονός ότι τον είδαμε ζωντανό που ήταν συναρπαστικό, αλλά και το ότι ο καρχαρίας-καλικάντζαρος στην Τάφρο της Τόνγκα βρέθηκε σχεδόν 700 μέτρα βαθύτερα από ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, γεγονός που τον καθιστά τον βαθύτερα καταγεγραμμένο λευκό καρχαρία.
Σε εκείνη την αποστολή καταγράψαμε περισσότερες από 50 ημέρες συνεχούς βιντεοληπτικού υλικού σε βάθη από 800 έως 10.800 μέτρα και αυτή η παρατήρηση διήρκεσε λίγο περισσότερο από 20 δευτερόλεπτα, κάτι που αποδεικνύει πόσο δυσεύρετο είναι αυτό το είδος και πόσο ξεχωριστό είναι το γεγονός ότι είχαμε δύο παρατηρήσεις στην ίδια μελέτη».
Οι καρχαρίες-καλικάντζαροι χαρακτηρίζονται συχνά ως «ζωντανά απολιθώματα», καθώς αποτελούν τους μοναδικούς εν ζωή εκπροσώπους της οικογένειάς τους, μιας γενεαλογικής γραμμής καρχαριών που υπάρχει εδώ και σχεδόν 125 εκατομμύρια χρόνια.
Μέχρι σήμερα είχαν παρατηρηθεί μόνο στην επιφάνεια της θάλασσας.
Ωστόσο, σε νέα μελέτη που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Χαβάης στη Μανόα και του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας, το είδος καταγράφηκε δύο φορές στο φυσικό του περιβάλλον.
Το 2019, ένα βαθυσκάφος-ρομπότ κατέγραφε εικόνες γύρω από τον ύφαλο Κίνγκμαν, την ατόλη Παλμίρα και το νησί Τζάρβις, εντός του Εθνικού Θαλάσσιου Μνημείου των Απομακρυσμένων Νησιών του Ειρηνικού.
Αφού ενημερώθηκαν για μια πιθανή εμφάνιση του είδους, οι ερευνητές εξέτασαν προσεκτικά το βιντεοληπτικό υλικό και επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο πράγματι για καρχαρία-καλικάντζαρο.
Στη συνέχεια, το 2024, πραγματοποιήθηκε και δεύτερη παρατήρηση κατά τη διάρκεια αποστολής στην Τάφρο της Τόνγκα.
«Το να βλέπεις τον πιο εμβληματικό από όλους τους καρχαρίες των μεγάλων θαλάσσιων βαθών ζωντανό και υγιή στο φυσικό του περιβάλλον αποτελεί μοναδική τιμή», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Άαρον Τζούντα.
«Επίσης, εξεπλάγην ιδιαίτερα από το βάθος στο οποίο εντοπίστηκε το είδος. Η παρατήρηση στην πλαγιά της Τάφρου της Τόνγκα έγινε σχεδόν 700 μέτρα βαθύτερα από το μέγιστο βάθος στο οποίο γνωρίζαμε ότι ζει αυτός ο καρχαρίας».
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα ευρήματα θα αναδείξουν πόσο μικρό μέρος των ωκεανών της Γης έχει μέχρι σήμερα εξερευνηθεί.
«Είναι πραγματικά σημαντικό να συνεχίσουμε τη φυσιογνωστική έρευνα», πρόσθεσε ο κ. Τζούντα.
«Νέες ανακαλύψεις σαν κι αυτή αποδεικνύουν ότι υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά να εξερευνήσουμε στο βαθύ ωκεάνιο σπίτι μας.
Δεδομένου του πρόσφατα διευρυμένου γεωγραφικού εύρους του καρχαρία-καλικάντζαρου, το είδος μπορεί πλέον να συμπεριληφθεί στην περιφερειακή διαχείριση και στους καταλόγους βιοποικιλότητας των κρατών, ενώ μέχρι πρότινος δεν γνωρίζαμε καν ότι υπήρχε σε αυτές τις περιοχές».
Μιλώντας στην εφημερίδα The Guardian, ο καθηγητής Κάλουμ Μπράουν, ειδικός στα ψάρια από το Πανεπιστήμιο Macquarie, χαρακτήρισε τον καρχαρία-καλικάντζαρο «τον πιο άσχημο καρχαρία του πλανήτη».
«Είναι απίστευτα αποκρουστικοί στην όψη. Ούτε η μητέρα τους δεν θα μπορούσε να αγαπήσει τα πρόσωπά τους. Έχουν αυτές τις πραγματικά περίεργες μακριές μύτες και παράξενες προεκτεινόμενες σιαγόνες. Όταν εντοπίζουν το θήραμά τους με το μακρύ ρύγχος τους, οι σιαγόνες τους μπορούν να εκτοξευθούν προς τα εμπρός και να το αρπάξουν. Είναι σαν να έχουν βγει κατευθείαν από ταινία τρόμου».
