Σήμερα είναι Παραμονή Πρωτοχρονιάς στον Άρη - Πώς υπολογίζεται ο χρόνος στον «κόκκινο πλανήτη»
Η προηγούμενη έναρξη του αρειανού έτους σημειώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2024
Snapshot
- Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ο Άρης γιορτάζει την έναρξη του 39ου αρειανού έτους, το οποίο διαρκεί 687 γήινες ημέρες.
- Η αρειανή Πρωτοχρονιά τοποθετείται στην εαρινή ισημερία του βόρειου ημισφαιρίου και το ημερολόγιο ξεκίνησε συμβατικά από τις 11 Απριλίου 1955.
- Μία ημέρα στον Άρη διαρκεί περίπου 24 ώρες και 39 λεπτά, γεγονός που προκαλεί μετατόπιση των ωραρίων εργασίας των ομάδων της NASA κατά 40 λεπτά καθημερινά.
- Η προσαρμογή στην αρειανή ώρα επηρέασε δραστικά τη ζωή των μελών των αποστολών, με κάποιες ομάδες να εργάζονται σε διαφορετικές «ζώνες ώρας» μεταξύ τους.
- Το 2012, η οικογένεια του διευθυντή πτήσης της NASA, Ντέιβιντ Ο, προσαρμόστηκε πλήρως στην αρειανή ώρα για έναν μήνα, ζώντας με μετατοπιζόμενα ωράρια κατά 40 λεπτά καθημερινά.
Σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου 2026, γιορτάζουμε την Παραμονή Πρωτοχρονιάς στον Άρη. Στο Διάστημα δεν υπάρχουν πυροτεχνήματα, μεσάνυχτα με ποτήρια υψωμένα ούτε Αρειανοί να τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια. Ωστόσο, η σημερινή ημέρα αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον ορόσημο για τον Κόκκινο Πλανήτη, ο οποίος περνά και επίσημα στο 39ο έτος του.
Όπως και η Γη, έτσι και ο γειτονικός μας πλανήτης έχει ημέρες, εποχές και χρόνια, μόνο που η διάρκειά τους και ο ρυθμός τους είναι εντελώς διαφορετικοί, δημιουργώντας ένα ημερολόγιο που δεν συμβαδίζει με αυτό που γνωρίζουμε. Ένα αρειανό έτος διαρκεί 687 γήινες ημέρες, δηλαδή σχεδόν διπλάσιο χρόνο από ένα γήινο έτος. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η «Παραμονή Πρωτοχρονιάς» στον Άρη να μετακινείται σε σχέση με το ημερολόγιο της Γης.
Η προηγούμενη έναρξη του αρειανού έτους σημειώθηκε στις 12 Νοεμβρίου 2024. Σήμερα γιορτάζουμε την έναρξη του 39ου έτους, ενώ για να φτάσει ο Άρης στο 40ό αρειανό έτος, η ανθρωπότητα θα πρέπει να περιμένει μέχρι τις 17 Αυγούστου 2028.
Πώς υπολογίζεται ο χρόνος στον Άρη
Η «Πρωτοχρονιά» στον Άρη συνδέεται στενά με τις εποχές. Ενώ στη Γη η αντίστοιχη ημερομηνία τοποθετείται κοντά στο χειμερινό ηλιοστάσιο του βόρειου ημισφαιρίου, στον Κόκκινο Πλανήτη οι αστρονόμοι έχουν επιλέξει ως σημείο αναφοράς την εαρινή ισημερία του βόρειου ημισφαιρίου, τη στιγμή δηλαδή κατά την οποία η ημέρα και η νύχτα έχουν ίση διάρκεια.
Για την παρακολούθηση των παρατηρήσεων, οι επιστήμονες έχουν υιοθετήσει ένα συμβατικό σύστημα αρίθμησης, σύμφωνα με το οποίο η πρώτη ημέρα του έτους 1 τοποθετείται στην εαρινή ισημερία της 11ης Απριλίου 1955.
Η επιλογή αυτή είναι εντελώς συμβατική και αυθαίρετη. Μάλιστα, στο πρώτο έτος περιλαμβάνεται μια τεράστια αμμοθύελλα που έπληξε τον Άρη το 1956. Από εκεί και πέρα, το ημερολόγιο επεκτάθηκε και προς τα πίσω, ώστε να είναι δυνατή η χρονολόγηση παλαιότερων παρατηρήσεων.
Σε αυτή την περίπτωση, η αρίθμηση γίνεται αντίστροφα, ξεκινώντας από το έτος 0 και συνεχίζοντας στα έτη -1, -2 και ούτω καθεξής. Το σύστημα φτάνει μέχρι το έτος -183, που αντιστοιχεί στο 1610, όταν ο Γαλιλαίος Γαλιλέι έστρεψε για πρώτη φορά το τηλεσκόπιό του προς τον πλανήτη.
Η πρόκληση των 40 λεπτών και η ζωή στην «αρειανή» ώρα της NASA
Ο χρόνος στον Άρη γίνεται ακόμη πιο παράξενος όταν εξετάσει κανείς τη διάρκεια μιας ημέρας. Μία ημέρα στον Άρη, γνωστή ως «sol», διαρκεί περίπου 24 ώρες και 39 λεπτά.
Αυτά τα επιπλέον 40 λεπτά μπορεί να φαίνονται ασήμαντα, όμως όταν προστίθενται κάθε ημέρα, προκαλούν σημαντικές αλλαγές στους βιολογικούς ρυθμούς των ομάδων της NASA που χειρίζονται τις αποστολές στον Άρη.
Η πρακτική αυτή ξεκίνησε το 1997, με την αποστολή Pathfinder και το ρόβερ Sojourner, και στη συνέχεια υιοθετήθηκε από τις ομάδες των Spirit, Opportunity, Curiosity και Perseverance.
Στα αρχικά και πιο απαιτητικά στάδια αυτών των αποστολών, τα μέλη των ομάδων ζουν κυριολεκτικά σύμφωνα με το ρολόι του ρόβερ. Αν μία βάρδια ξεκινήσει στις 9:00 το πρωί, την επόμενη ημέρα θα ξεκινήσει στις 9:40, την μεθεπόμενη στις 10:20 και ούτω καθεξής.
Έτσι, οι επιστήμονες μπορεί να τρώνε πρωινό την ώρα που ο υπόλοιπος κόσμος πηγαίνει για ύπνο.
Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο περίπλοκη το 2004, όταν τα δίδυμα ρόβερ Spirit και Opportunity προσεδαφίστηκαν σε διαφορετικές πλευρές του Άρη. Οι δύο ομάδες εργάζονταν ουσιαστικά σε χρονικές ζώνες που απείχαν μεταξύ τους 12 ώρες.
Το συγχρονισμένο ρολόι στον Άρη και το «πλεονέκτημα» στην ηλικία
Το βραβείο απόλυτης αφοσίωσης σε αυτή τη διαφορετική πραγματικότητα ανήκει στον διευθυντή πτήσης της NASA, Ντέιβιντ Ο, και την οικογένειά του.
Το 2012, με αφορμή την προσεδάφιση του Curiosity, ολόκληρη η οικογένεια προσαρμόστηκε στην αρειανή ώρα για έναν ολόκληρο μήνα. Οι ημέρες τους μετατοπίζονταν κατά σχεδόν 40 λεπτά κάθε βράδυ, με αποτέλεσμα να βρίσκονται διαρκώς σε μια διαφορετική «ζώνη ώρας».
Έτρωγαν τα γεύματά τους σε εντελώς ασυνήθιστες ώρες και έβγαιναν στους δρόμους του Λος Άντζελες μέσα στη νύχτα, όταν η πόλη κοιμόταν.
