Πού οφείλονται οι έντονες βροχοπτώσεις στην Ελλάδα και τη Νότια Ευρώπη τις τελευταίες εβδομάδες
Σύμφωνα με το Meteo, αυτό οφείλεται σε ένα φαινόμενο που εντοπίζεται πολύ ψηλά στην ατμόσφαιρα
Τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε δει συνεχόμενες και τρομακτικές βροχοπτώσεις στην Ελλάδα αλλά και στην Νότια Ευρώπη. Που οφείλεται αυτό το γεγονός;
Σύμφωνα με το Meteo, αυτό οφείλεται σε ένα φαινόμενο που εντοπίζεται πολύ ψηλά στην ατμόσφαιρα και πιο συγκεκριμένα στη θέση και την ένταση του αεροχειμάρρου, ενός ισχυρού ρεύματος αέρα σε ύψος περίπου 10-11 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης, με κίνηση από τα δυτικά προς τα ανατολικά.
Ο αεροχείμαρρος εντοπίζεται σε περιοχές όπου υπάρχει έντονη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ δύο αέριων μαζών, ενώ η κίνηση του αεροχειμάρρου καθορίζει τη δημιουργία και την κίνηση των βαρομετρικών συστημάτων.
Ειδικότερα, το χρονικό διάστημα από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 20 Φεβρουαρίου του 2026 χαρακτηρίστηκε από ένα πολύ ενεργό -ισχυρότερο του κανονικού- και ζωνικό -με προσανατολισμό από δύση προς ανατολή- αεροχείμαρρο που «παγιδεύτηκε» σε πολύ νότια γεωγραφικά πλάτη, όπως αναφέρει το Meteo. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, διαδοχικά βαρομετρικά χαμηλά να ακολουθούν παρόμοιες διαδρομές από τα νοτιότερα τμήματα του Βορείου Ατλαντικού προς την Νότια και Δυτική Ευρώπη φτάνοντας έως τη χώρα μας. Αυτή η κίνηση των διαδοχικών βαρομετρικών χαμηλών είχε ως αποτέλεσμα να μεταφέρονται σημαντικά ποσά υγρασίας ακόμα και από την Καραϊβική θάλασσα και τον Ατλαντικό προς τη Νότια και Δυτική Ευρώπη, προκαλώντας διαδοχικές και σημαντικές βροχοπτώσεις στις ίδιες περιοχές με χαρακτηριστική εμμονή.
Δείτε χάρτη:
Η εικόνα δείχνει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία την περίοδο 20/01-20/02 του 2026. Με μαύρες γραμμές αποτυπώνεται η κληματολογική μέση (αναμενόμενη) θέση και ένταση του αεροχειμάρρου για την ίδια περίοδο του έτους (20/01-20/02) με περίοδο αναφοράς τα έτη 1991-2020. Με κόκκινες και μπλέ αποχρώσεις αποτυπώνονται οι θετικές (πιο ισχυροί του κανονικού δυτικοί άνεμοι) και αρνητικές (λιγότερο ισχυροί του κανονικού δυτικοί άνεμοι) αποκλίσεις από την κλιματολογική μέση τιμή στην ένταση του ανέμου αντίστοιχα για το 2026.
Η ασυνήθιστη νότια θέση του αεροχειμάρρου
Όπως διακρίνεται και στην εικόνα, η κλιματολογική μέση, δηλαδή αναμενόμενη, θέση του αεροχειμάρρου εκτείνεται από τις ανατολικές ακτές της Βόρειας Αμερικής προς τον Βορειοανατολικό Ατλαντικό και τη Σκανδιναβία. Ωστόσο, το χρονικό διάστημα από τις 20 Ιανουαρίου έως τις 20 Φεβρουαρίου του 2026 ο αεροχείμαρρος ήταν εξασθενημένος στα βορειότερα τμήματα του Βόρειου Ατλαντικού (μπλε αποχρώσεις) και πιο ισχυρός στα νότια τμήματα αυτού (κόκκινες αποχρώσει) ενώ εκτεινόταν έως και την Ανατολική Μεσόγειο.
Πού μπορεί να οφείλεται η εμμονή στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία;
Προκαταρκτική ανάλυση του Meteo δείχνει ότι, σημαντικό ρόλο στην πολύ νότια θέση και εμμονή του αεροχειμάρρου είναι πιθανό να έπαιξε ο ταυτόχρονος ατμοσφαιρικός εμποδισμός, πεδία υψηλών πιέσεων, πάνω από τα Βραχώδη Όρη -δυτικά τμήματα της Βόρειας Αμερικής- και τα βορειότερα τμήματα του Βορείου Ατλαντικού και τη Γροιλανδία. Αυτό το μοτίβο ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας διαμόρφωσε ένα ανατροφοδοτούμενο περιβάλλον που διατήρησε την ένταση και θέση του αεροχειμάρρου σε πολύ χαμηλά γεωγραφικά πλάτη.
Πιθανός ρόλος της κλιματικής αλλαγής;
Η συνοπτική ατμοσφαιρική κυκλοφορία είναι ζήτημα ατμοσφαιρικής δυναμικής και φυσικής μεταβλητότητας. Ωστόσο, μελέτες έχουν δείξει ότι η εμμονή των καιρικών μοτίβων και η φυσική τους επηρεάζεται από ένα θερμότερο πλανήτη. Αν και στο συγκεκριμένο σημαντικό επεισόδιο θα απαιτηθούν ενδελεχείς μελέτες για το τι πραγματικά «καθοδήγησε» την εμμονή του καιρικού μοτίβου αλλά και την ένταση των επιπτώσεων του, δηλαδή τις βροχοπτώσεις, ενδεικτικά το Meteo αναφέρει ότι όταν η ατμόσφαιρα είναι θερμότερη, μπορεί να συγκρατεί περισσότερους υδρατμούς, άρα όταν οι συνθήκες ευνοούν βροχοπτώσεις, υπάρχει περισσότερο «καύσιμο» για μεγαλύτερα ύψη βροχής.
Στην παρακάτω εικόνα δίνεται η αθροιστική βροχή στην Ελλάδα από τις αρχές του έτους μέχρι και τις 26 Φεβρουαρίου 2026:
