NYT: Στο Μόναχο οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναρωτιούνται αν μπορούν να εμπιστευτούν ξανά τις ΗΠΑ

Όταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς δήλωσε πέρυσι στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου ότι οι ευρωπαίοι σύμμαχοι της Αμερικής καταστρέφουν τους εαυτούς τους με τη μετανάστευση και αποκλείουν άδικα την ακροδεξιά από την εξουσία, προκάλεσε σοκ στη διατλαντική συμμαχία. Και δεν ήταν το μόνο.

Στην χρονιά που ακολούθησε τη Διάσκεψη ο Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα, πίεσε για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με όρους που ήταν σε μεγάλο βαθμό ευνοϊκοί για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και απείλησε να προσαρτήσει τη Γροιλανδία. Παράλληλα χλεύασε τους Ευρωπαίους ηγέτες σε ομιλία στην Ελβετία και δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν θα ήταν τίποτα χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ήταν ένα συγκλονιστικό «ξήλωμα» της φιλίας που ένωνε τη Δύση από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό έχει κάνει τους Ευρωπαίους ηγέτες πιο επιφυλακτικούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πιο προκλητικούς απέναντι στις ΗΠΑ, καθώς προσέρχονται σήμερα στη Διάσκεψη του Μονάχου, τη μεγαλύτερη ετήσια συνάντηση πολιτικών και αξιωματούχων ασφαλείας της Ευρώπης.

Οι ΗΠΑ βλέπουν την Ευρώπη σαν παιδί που μεγάλωσε και πρέπει να βρει δουλειά

Διπλωμάτες και αρχηγοί κρατών σε ολόκληρη την ήπειρο δηλώνουν ότι δεν αναμένουν πλέον οι σχέσεις με τις ΗΠΑ να επανέλθουν σε μία κανονικότητα προ-Τραμπ, ακόμη και μετά την αποχώρηση του Τραμπ από το προεδρικό αξίωμα. Έχουν επιταχύνει τις προσπάθειές τους να μειώσουν τη στρατιωτική και οικονομική εξάρτησή τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και αν συνεχίζουν να κολακεύουν τον πρόεδρο σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν την επιρροή τους πάνω του σε θέματα που αφορούν την Ουκρανία και άλλα παγκόσμια ζητήματα.

«Οι διατλαντικές σχέσεις έχουν αλλάξει, και κανείς σε αυτήν την αίθουσα δεν το λέει αυτό με μεγαλύτερη λύπη από εμένα. Αλλά η νοσταλγία και οι αναμνήσεις από καλύτερες εποχές του παρελθόντος δεν θα μας βοηθήσουν», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.

Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς Ευρωπαίους είναι αν μπορούν να εμπιστευτούν ξανά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση που δεν μπορούν.
«Φυσικά, έχουμε υποστεί σοβαρή απώλεια εμπιστοσύνης, δεν υπάρχει αμφιβολία γι' αυτό», δήλωσε στην εφημερίδα New York Times o Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, πρόεδρος της Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο. Και συνέχισε: «Φυσικά, η εμπιστοσύνη μπορεί να αποκατασταθεί. Αλλά όλοι γνωρίζουμε ότι είναι πιο εύκολο να χάσεις την εμπιστοσύνη παρά να την αποκαταστήσεις».

Σε μια έκθεση πριν από τη συνάντηση, οι διοργανωτές της Διάσκεψης χαρακτήρισαν τον Ντόναλντ Τραμπ «μπάλα κατεδάφισης» και έναν από τους ανθρώπους που καταστρέφει τις νόρμες και τους θεσμούς της διεθνούς τάξης.

Οι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης δεν έχουν την ίδια άποψη. Σύμφωνα με τους New York Times, λένε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει την Ευρώπη να γίνει ένας ισχυρότερος, πιο αυτόνομος εταίρος, μετά από δεκαετίες εξάρτησης από τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις και τα πυρηνικά όπλα για τη διασφάλιση της εθνικής ασφάλεια της.

Ο Μάθιου Γουίτακερ, πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο Βερολίνο ότι η αμερικανική κυβέρνηση βλέπει την Ευρώπη σαμ ένα παιδί που έχει μεγαλώσει και πρέπει να βρει δουλειά. «Δεν ζητάμε ευρωπαϊκή αυτονομία. Ζητάμε ευρωπαϊκή δύναμη», είπε ο Αμερικανός πρέσβης.

Ωστόσο οι Ευρωπαίοι μιλούν για τον Ντόναλντ Τραμπ με όρους που δείχνουν μεγαλύτερη αποδοχή και αίσθηση επείγοντος σε σχέση με πριν από ένα χρόνο. Την εποχή εκείνη, όταν ο Τζέι Ντι Βανς άφησε άφωνο το ακροατήριο στο Μόναχο, το οποίο περίμενε να ακούσει για το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπάθησαν να τον αντικρούσουν.

«Αυτό είναι απαράδεκτο» φώναξε την ώρα της ομιλίας Βανς από το ακροατήριο ο υπουργός Άμυνας της Γερμανίας, Μπόρις Πιστόριους. Αργότερα, από το βήμα της διάσκεψης επέκρινε τον Αμερικανό αντιπρόεδρο.

«Είναι πιθανό ότι η Ευρώπη δεν θα μας εμπιστευτεί ξανά»

Η κρίση της Γροιλανδίας φαίνεται ότι έχει οδηγήσει την Ευρώπη στη φάση αποδοχής του πένθους της, κατανοώντας ότι η παραδοσιακή εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι πλέον δυνατή ή ακόμη και στρατηγικά συνετή, δήλωσε ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Ίβο Χ. Ντάλντερ.

«Η Ευρώπη δεν μπορεί να εμπιστευτεί την Αμερική σήμερα και δεν μπορεί να εμπιστευτεί την Αμερική αύριο, εκτός και αν οι ΗΠΑ αναλάβουν δράση με σκοπό να ανακτήσουν αυτή την εμπιστοσύνη. Και είναι πιθανό, αν όχι βέβαιο, ότι η Ευρώπη δεν θα μας εμπιστευτεί ξανά. Η φύση της σχέσης μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης δεν θα επιστρέψει ποτέ στο σημείο που ήταν», εκτίμησε ο Ίβο Χ. Ντάλντερ.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι η διατλαντική συμμαχία πρέπει να διατηρηθεί. Γερμανοί αξιωματούχοι ανέφεραν αυτή την εβδομάδα ότι ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς θα χρησιμοποιήσει την ομιλία του στο Μόναχο για να οικοδομήσει ένα νέο όραμα για τον ρόλο της Ευρώπης στις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ, η οποία θα στηρίζεται στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης και στην εμβάθυνση των σχέσεων με άλλους εταίρους, όπως η Ινδία, η Αφρική και οι χώρες της Μέσης Ανατολής.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο πιο υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ΗΠΑ που θα παραστεί στη Διάσκεψη, έχει προγραμματίσει να μιλήσει το πρωί του Σαββάτου. Αξιωματούχοι από όλη την Ευρώπη δεν ήταν βέβαιοι για το τι θα πει ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, σύμφωνα με τους New York Times.

Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ανώνυμα στην εφημερίδα ότι δεν ανέμεναν από τον πιο μετριοπαθή κύριο Ρούμπιο να προκαλέσει κάποιο σοκ αντίστοιχο με αυτό του Τζέι Ντι Βανς πέρσι. Αυτό το διάστημα όμως δεν ήταν σε θέση να το αποκλείσουν.

Ο Μάρκο Ρούμπιο έχει προγραμματίσει να ταξιδέψει από το Μόναχο στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, δύο χώρες που κυβερνώνται από κόμματα τα οποία είναι έντονα επικριτικά απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έχουν στενές σχέσεις με τη Ρωσία.

Διαβάστε επίσης