«SMR»: Τι είναι οι «μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες» - Πότε μπορούν να έλθουν στην Ελλάδα

Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα αποκτά νέα δυναμική, καθώς η κυβέρνηση εξετάζει πλέον σοβαρά την ένταξη των Μικρών Αρθρωτών Αντιδραστήρων (SMRs) στο εθνικό ενεργειακό μείγμα. Αυτό ξεκαθάρισε, μιλώντας από το Παρίσι ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τονίζοντας: «Eχει έρθει η ώρα και για τη δική μου χώρα να εξερευνήσει αν η πυρηνική ενέργεια και ειδικά αν οι αρθρωτοί αντιδραστήρες μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο. Θα ορίσουμε μια διυπουργική επιτροπή έτσι ώστε να υπάρχουν οριστικές συστάσεις προς την κυβέρνηση ως προς αυτό».

Εύλογη αντίδραση καθώς η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρισμού, τροφοδοτούμενη από την εξάπλωση των Data centers και την Τεχνητή Νοημοσύνη, δημιουργεί την ανάγκη για μια σταθερή ισχύ βάσης που οι ανανεώσιμες πηγές δεν μπορούν πάντα να εγγυηθούν. Ο δε παγκόσμιος αγώνας για την ενέργεια συνδέεται άμεσα με την αγώνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Το Newsbomb.gr επικοινώνησε με τον Ζήση Ιωαννίδη, προκειμένου να μας δώσει μια πρώτη εικόνα για το τι ακριβώς είναι αυτή η νέα τεχνολογία που μπορεί να ανατρέψει ο,τι θεωρείτο μέχρι τώρα «κανονικότητα» στον τομέα της ενέργειας. Αλλά και το πότε και πού μπορεί αυτή να εγκατασταθεί αυτή στην Ελλάδα.

- Τι είναι αυτοί οι «μικροί αντιδραστήρες» (SMRs) και γιατί η Ελλάδα τους εξετάζει τώρα; Ποια η διαφορά τους με τους κλασικούς;

Οι SMRs, Small Modular Reactors, είναι Μικροί Αρθρωτοί πυρηνικοί Αντιδραστήρες (ΜΑΑ), έως 300 MW, οι οποίοι σχεδιάζονται ώστε μεγάλο μέρος τους να κατασκευάζεται στο εργοστάσιο και να μεταφέρεται ως module στο σημείο εγκατάστασης. Ο αρθρωτός αυτός σχεδιασμός επιτρέπει την τυποποίηση και τη σειριακή παραγωγή εξαρτημάτων, μειώνοντας δυνητικά τον χρόνο και το κόστος κατασκευής. Σε σχέση με τους κλασικούς μεγάλους αντιδραστήρες, έχουν μικρότερη ισχύ, χαμηλότερη αρχική επένδυση και δυνατότητα σταδιακής επέκτασης με την προσθήκη νέων μονάδων. Παράλληλα, πολλά από τα νέα αυτά συστήματα βασίζονται περισσότερο σε παθητικά συστήματα ασφαλείας, όπως μηχανισμούς ψύξης που μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση ή εξωτερική ηλεκτρική τροφοδοσία σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Η Ελλάδα εξετάζει τώρα τους SMRs, συνδέοντάς τους με την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρισμού λόγω της Τεχνολογικής Επανάστασης που διανύουμε (Τεχνητή νοημοσύνη, Data centers κλπ.), και την ανάγκη για σταθερή και προβλέψιμη ισχύ βάσης.

- Πόσο ασφαλείς είναι για μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα;

Η σωστή απάντηση είναι ότι μπορούν να είναι ασφαλείς ακόμη και για μια σεισμογενή χώρα, αλλά μόνο εφόσον προηγηθούν εξαιρετικά αυστηρή χωροθέτηση, αντισεισμικός σχεδιασμός, ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο και πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η ίδια η Ιαπωνία, μια χώρα με πολύ έντονη σεισμική δραστηριότητα, διαθέτει πολλούς πυρηνικούς αντιδραστήρες σε λειτουργία, κάτι που δείχνει ότι η σεισμικότητα από μόνη της δεν αποκλείει την πυρηνική τεχνολογία. Στο ατύχημα της Fukushima, το κρίσιμο πρόβλημα δεν προκλήθηκε από τον σεισμό καθαυτό, αλλά από το πολύ μεγάλο τσουνάμι που ακολούθησε και προκάλεσε απώλεια κρίσιμων συστημάτων ισχύος και ψύξης (γεννήτριες). Για την χώρα μας, το ζήτημα δεν είναι απλώς αν υπάρχει σεισμός, αλλά αν μπορεί να επιλεγεί θέση και κυρίως σχεδιασμός, που να αντέχουν όχι μόνο στη σεισμική επιβάρυνση, αλλά και σε κάθε άλλο ακραίο φυσικό κίνδυνο. Επιπροσθέτως, οι SMRs έχουν ένα πρόσθετο θεωρητικό πλεονέκτημα, ότι πολλά σχέδιά τους βασίζονται περισσότερο σε παθητικά συστήματα ασφαλείας και απλούστερη αρχιτεκτονική. Αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη για πολύ αυστηρή αξιολόγηση σε μια χώρα όπως η Ελλάδα.

- Πότε θα μπορούσαμε ρεαλιστικά να δούμε έναν τέτοιο αντιδραστήρα στην Ελλάδα και πού;

Η διεθνής Επιτροπή για την πυρηνική ενέργεια (IAEA - International Atomic Energy Agency) εκτιμά ότι για μια χώρα που εξετάζει για πρώτη φορά πυρηνικό σταθμό, η απόσταση από την αρχική πολιτική απόφαση έως τη λειτουργία του πρώτου έργου είναι περίπου 10 έως 15 έτη. Την ίδια στιγμή, τα πρώτα «δυτικά» SMRs τώρα περνούν τις κρίσιμες φάσεις αδειοδότησης και κατασκευής. Η χώρα μας σήμερα βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της πολιτικής διερεύνησης και της σύστασης επιτροπής, οπότε ένας πολύ αισιόδοξος ορίζοντας θα ήταν τα τέλη της δεκαετίας του 2030, λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία παρουσιάζει ταχύτατα βήματα προόδου. Σε κάθε περίπτωση, τόσο το ακριβές χρονοδιάγραμμα όσο και κυρίως η αξιολόγηση του αν, πότε και υπό ποιες προϋποθέσεις θα μπορούσε να προχωρήσει, θα αποτελέσουν αντικείμενο της διυπουργικής επιτροπής που θα συστήσει η κυβέρνηση.

- Υπάρχει κάποια προκαταρκτική λίστα περιοχών που εξετάζονται; Υπάρχει ενδιαφέρον από διεθνείς επενδυτές για κάτι τέτοιο;

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποια επίσημη λίστα περιοχών που να εξετάζεται, ούτε έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη τοποθεσία. Τα ζητήματα αυτά αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο της διυπουργικής επιτροπής, η οποία θα επεξεργαστεί και θα υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για την αξιοποίηση μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, χωρίς «ιδεολογικές αγκυλώσεις», όπως ανακοίνωσε και ο πρωθυπουργός.

Σε διεθνές επίπεδο, πάντως, τέτοιες εφαρμογές φαίνεται να έχουν περισσότερο λειτουργικό νόημα σε απομονωμένα δίκτυα, σε μη διασυνδεδεμένα ή ιδιαίτερα ευάλωτα ηλεκτρικά συστήματα, αλλά και σε ενεργοβόρες βιομηχανίες, όπου απαιτείται σταθερή και συνεχής παροχή ισχύος. Σε ό,τι αφορά το επενδυτικό ενδιαφέρον, είναι εύλογο και αναμένεται το ενδιαφέρον από διεθνείς παίκτες της αγοράς, ιδίως εφόσον η συζήτηση προχωρήσει σε πιο συγκεκριμένο και θεσμικά οργανωμένο επίπεδο, ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποια επίσημη ανακοίνωση για συγκεκριμένους επενδυτές για την Ελλάδα.

Διαβάστε επίσης